SAMENVATTING
Module 5
Leertaak 1 + 2 + 3 + 4
Anna den Boer
2016
HOGESCHOOL ARNHEM NIJMEGEN
,Inhoudsopgave
Best practices interprofessionele samenwerking ...................................................................... 5
Handreiking multidisciplinair overleg (MDO) ............................................................................. 7
Hoofdstuk 1 Inleiding .............................................................................................................. 7
Hoofdstuk 2 MDO met of zonder de patiënt / wettelijk vertegenwoordiger ........................... 7
Hoofdstuk 3 Voorzitterschap en duur MDO ........................................................................... 7
Hoofdstuk 4 Spelregels MDO ................................................................................................. 8
Hoofstuk 5 MDO in relatie tot het medisch behandelplan, overige behandelplannen en
zorgleefplan ............................................................................................................................ 8
Het zeven stappen model (=overlegmodel) ............................................................................... 9
Kort & Krachtig ‘Generiek model Zelfmanagement’ ................................................................ 10
Samen beter kiezen ................................................................................................................. 12
SAMPC format ......................................................................................................................... 12
Somatiek ............................................................................................................................... 12
ADL / Mobiliteit / Aanpassingen ........................................................................................... 12
Maatschappelijk/sociaal/geestelijk functioneren .................................................................. 13
Psychisch functioneren......................................................................................................... 13
Communicatie ....................................................................................................................... 14
SBAR ........................................................................................................................................ 15
Shared Decision Making .......................................................................................................... 16
Hoofdstuk 1 Inleiding ............................................................................................................ 16
Hoofdstuk 2 Patiëntgerichtheid ............................................................................................ 16
Hoofdstuk 3 Patiënt empowerment ...................................................................................... 16
Hoofdstuk 4 Gezamenlijke besluitvorming ........................................................................... 17
Hoofdstuk 5 Zelfmanagement .............................................................................................. 18
Hoofdstuk 6 Synthese .......................................................................................................... 19
Transities in ziekte en zorg ...................................................................................................... 21
Hoofdstuk 1 Transities in ziekte en zorg .............................................................................. 21
Hoofdstuk 2 Transities in ziekte: kwetsbare ouderen in en om Rotterdam ......................... 22
Hoofdstuk 3 Ouderen in en uit het ziekenhuis: meer dan een transfer ............................... 23
Hoofdstuk 4 Chronisch zieke adolescenten en transities in zorg ........................................ 23
Hoofdstuk 5 HBO-Onderzoek, onderwijs en de regionale praktijk ...................................... 24
Interactieve vaardigheden in de zorg....................................................................................... 25
Hoofdstuk 5 Taken in het leren leven met ziekte en verlies ................................................ 25
Hoofdstuk 8 Greep houden op je bestaan ........................................................................... 27
Hoofdstuk 9 Vinden van contact, zin en betekenis .............................................................. 28
1
,Hoorcolleges ............................................................................................................................ 31
Lesdag 1 Transities in de (chronische) zorg ........................................................................ 31
Lesdag 3 Ketenzorg ............................................................................................................. 32
Lesdag 4 Patiëntjourney = patiëntreis .................................................................................. 33
A systematic review and meta-analysis of meditative interventions for informal caregivers
and health professionals .......................................................................................................... 35
De reflectieve ‘EBP’-professional ............................................................................................ 39
De methodiek van evidence-based practice............................................................................ 40
Interventies in de verschillende fasen van het veranderingsproces ....................................... 44
Journal Club, een goed idee .................................................................................................... 46
Part two: Qualitative research .................................................................................................. 48
Research using qualitative, quantitative or mixed methods and choice based on the research
.................................................................................................................................................. 53
Richtlijnen als hulpmiddel bij de verbetering van de zorg ....................................................... 58
Lezen en beoordelen van onderzoekspublicaties ................................................................... 61
Hoofdstuk 7 Wat is het voor een onderzoek? ...................................................................... 61
Onderzoek in de gezondheidszorg .......................................................................................... 65
Hoofdstuk 1 Onderwerp en probleemstelling ....................................................................... 65
Hoofdstuk 2 Theorie ............................................................................................................. 66
Hoofdstuk 3 De onderzoeksopzet ........................................................................................ 68
Hoofdstuk 4 Een onderzoeksvoorstel .................................................................................. 71
Hoofdstuk 16 Evidence-based practice ............................................................................... 72
Hoorcolleges ............................................................................................................................ 75
Lesdag 5 EBP ....................................................................................................................... 75
Lesdag 6 Samenwerken binnen zorgorganisaties ............................................................... 76
Lesdag 7 Kwanton en Kwalon .............................................................................................. 76
Lesdag 8 Implementatie: strategie en praktijk ..................................................................... 78
Lesdag 9 Journalclub in de praktijk ...................................................................................... 79
Excellente Zorg ........................................................................................................................ 81
Handboek groepsdynamica ..................................................................................................... 82
Hoofdstuk 8 De roos van Leary ............................................................................................ 82
Hoofdstuk 14 De teamrollen van Belbin ............................................................................... 85
Pilot Excellente Zorg ................................................................................................................ 88
Deel 1 Algemene informatie ................................................................................................. 88
Deel 2 Diagnostisch instrumentarium .................................................................................. 88
Vakinhoudelijk leiderschap en de LPI ...................................................................................... 92
2
,Vijf jaar Excellente Zorg ........................................................................................................... 93
De organisatie als hulpmiddel .................................................................................................. 94
Hoofdstuk 1 Organisaties en soorten instellingen ............................................................... 94
Hoofdstuk 4 Organisatiestructuren....................................................................................... 97
Hoofdstuk 5 Personeel ....................................................................................................... 101
Hoofdstuk 6 De rechtspositie van personeel ..................................................................... 102
Hoofdstuk 8 Organisatiecultuur .......................................................................................... 102
Hoofdstuk 11 Beleid ........................................................................................................... 105
Interactieve vaardigheden in de zorg..................................................................................... 108
Hoofdstuk 3 Werken in een team en een organisatie ........................................................ 108
Hoorcolleges .......................................................................................................................... 109
Lesdag 10 Beleid en kwaliteit ............................................................................................. 109
Lesdag 11 Verpleegkundig leiderschap ............................................................................. 110
Lesdag 12 Organisatieculturen .......................................................................................... 110
Lesdag 13 Zelfsturing ......................................................................................................... 111
Lesdag 14 Patiëntveiligheid ............................................................................................... 111
Praktijkgids Veilig Incident Melden (VIM) .............................................................................. 113
Deel 1 Veilig Incident Melden op ziekenhuisniveau .......................................................... 113
Deel 2 Veilig Incidenten Melden op afdelingsniveau ......................................................... 117
Kwaliteitszorg en patiëntveiligheid ......................................................................................... 118
Hoofdstuk 1 Kwaliteit van zorg: een introductie ................................................................. 118
Hoofdstuk 2 Noodzakelijke voorwaarden ........................................................................... 121
Hoofdstuk 5 Patiëntveiligheid ............................................................................................. 123
Veel ontwetendheid over medisch tuchtrecht onder verpleegkundigen ............................... 125
3
,Leertaak 1
4
,Best practices interprofessionele samenwerking
Interprofessioneel werken gaat verder dan een multidisciplinaire aanpak. Er wordt
onderzocht hoe je de samenwerking kunt verbeteren in teams van meerdere disciplines die
gezamenlijk zorgplannen opstellen.
Inleiding
Dit onderzoek maakt uit van het RAAK PRO-project (Regionale Actie en Aandacht voor
Kennisinnovatie, PRaktijkgericht Onderzoek), een project voor kennisuitwisseling tussen
hogescholen en de publieke sector. Er zijn teams onderzocht die effectief en efficiënt
samenwerken: de best practices, oftewel goede praktijkvoorbeelden.
Methoden
Voorwaarden voor de gekozen teams: in de teams werkten minsten drie disciplines samen
en het team stelt gezamenlijk de interprofessionele zorgplannen op (IP-zorgplannen).
- Interprofessioneel samenwerken gaat verder dan multidisciplinair samenwerken.
- Specifieke factoren blijken de interprofessionele samenwerking succesvol te maken.
- Een belangrijk kenmerk van interprofessioneel samenwerken is één zorgplan dat de
zorgprofessionals gezamenlijk opstellen.
Topiclijst: onderwerpenlijst.
Resultaten
Vier zaken hebben de teams gemeen als het gaat om hun werkwijze: ze zijn bottom-up tot
stand gekomen, ze hebben een gezamenlijke visie, het MDO is het uitgangspunt voor de
samenwerking en de teams hanteren digitale zorgplannen.
Bottom-up: de teams zijn al werkend tot stand gekomen: stap voor stap zochten de
professionals elkaar op en werkten zij plannen en ideeën uit. De groep professionals heeft
zich gaandeweg ontwikkeld tot een team.
Motivatie is de belangrijkste succesfactor bij interprofessioneel samenwerken. Het
gezamenlijke doel is kwaliteitsverbetering en efficiencyvergroting, met de cliënt als
uitgangspunt (cliëntgeconcentreerd).
Tweede succesfactor: professioneel complementair gedrag: de professionals van de best
practices gaan flexibel met hun beroepsgrenzen om en hebben vertrouwen in de
capaciteiten van andere teamleden. Zij durven onzekerheden uit te spreken en stellen zich
kwetsbaar op. Zij zien de cliënt als centraal punt dat hen met elkaar verbindt.
Een generiek werkmodel in begrijpelijke taal draagt bij aan communicatieverbetering. De ICF
helpt om bij het formuleren van doelen eenzelfde kader en taal te hanteren.
Verbeterpunten: financiering, ondersteuning, kwaliteitsverhoging van de praktische
samenwerking en software up-to-date houden.
5
,Beschouwing
De betrokkenen zoeken werkwijzen die het best bij hen en bij de context passen. Maar
ondanks de diversiteit van de onderzochte best practices hebben deze teams veel
overeenkomsten in het werkwijze. Ook in hun succesfactoren en verbeterpunten hebben ze
veel gemeen.
6
, Handreiking multidisciplinair overleg (MDO)
Hoofdstuk 1 Inleiding
Bij kwetsbare ouderen is er sprake van comorbiditeit en polyfarmacie, hierdoor wordt de
medische zorg aan de oudere patiënt complex.
Doel MDO
- De behandeldoelen, zorgdoelen en bijbehorende acties periodiek te toetsen en bij te
stellen;
- Het uitwisselen van informatie over de patiënt en met de patiënt;
- Het vaststellen van het medisch beleid en de behandeldoelen en zorgdoelen met de
patiënt en betrokken disciplines;
Dit overleg wordt gehouden voor iedere kwetsbare oudere patiënt die multidisciplinaire zorg
ontvangt ongeacht waar de patiënt zich bevindt. De specialist ouderengeneeskunde stuurt
deze processen aan, bewaakt het, ziet toe op de uitvoering en is derhalve de regievoerder.
De specialist ouderengeneeskunde stelt bij opname samen met de patiënt de voorlopige
behandeldoelen en in overleg met de eerst verantwoordelijke de zorgdoelen vast. Zes weken
na opname start de cyclus van het MDO, dit vindt in ieder geval 1x per jaar plaats.
Specialist ouderengeneeskunde
- Stelt het medisch beleid en de doelen met de patiënt vast;
- Stelt de overige behandeldoelen vast (fysio, ergo etc.) en indiceert deze
behandelingen (inhoud x frequentie x omvang);
- Stelt de zorgdoelen vast en indiceert de vorm van zorg in samenwerking met
de eerst verantwoordelijke zorgverlener (overnemende zorg, aanvullende zorg etc.);
- Zorgt voor afstemming tussen professionals over de ingebrachte behandel- en
zorgdoelen.
Hoofdstuk 2 MDO met of zonder de patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
Het wel / niet deelnemen van de patiënt maakt alleen uit voor het taalgebruik.
MDO zonder aanwezigheid van patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
Er kan worden gebruikgemaakt van medische terminologie (geheel aan termen van het
medische vakgebied). Er is ruimte voor persoonlijke leermomenten voor de betrokken
professionals. Dit kan in de vorm van collegiale feedback.
MDO met aanwezigheid van patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
De patiënt dient benaderd te worden op een begrijpelijke manier. Uitleg kan meer tijd kosten
omdat er naast de boodschap die gebracht wordt, ook tijd nodig is voor het verwerkings-
proces bij de patiënt. Het MDO kent dan geen leermoment voor de professionals onderling.
Hoofdstuk 3 Voorzitterschap en duur MDO
Aanbevolen wordt een voorzitter te benoemen voor het MDO die als taak heeft de tijd en
gelijkwaardigheid van inbreng van de deelnemers te bewaken. Het heeft de voorkeur dat die
persoon geen inhoudelijke inbreng hoeft te leveren. MDO duurt gemiddeld 20 minuten.
Taak voorzitter
- Tijdschema bewaken;
- Bewaken dat iedere deelnemer evenredig zijn inbreng kan geven binnen het MDO;
- Bewaken of iedere deelnemer begrijpt wat er gezegd wordt (afhankelijk van de
deelnemers kan te veel vakjargon of onbekende ziektebeelden tot verwarring leiden,
dan dient toelichting door de inbrenger te volgen);
7
Module 5
Leertaak 1 + 2 + 3 + 4
Anna den Boer
2016
HOGESCHOOL ARNHEM NIJMEGEN
,Inhoudsopgave
Best practices interprofessionele samenwerking ...................................................................... 5
Handreiking multidisciplinair overleg (MDO) ............................................................................. 7
Hoofdstuk 1 Inleiding .............................................................................................................. 7
Hoofdstuk 2 MDO met of zonder de patiënt / wettelijk vertegenwoordiger ........................... 7
Hoofdstuk 3 Voorzitterschap en duur MDO ........................................................................... 7
Hoofdstuk 4 Spelregels MDO ................................................................................................. 8
Hoofstuk 5 MDO in relatie tot het medisch behandelplan, overige behandelplannen en
zorgleefplan ............................................................................................................................ 8
Het zeven stappen model (=overlegmodel) ............................................................................... 9
Kort & Krachtig ‘Generiek model Zelfmanagement’ ................................................................ 10
Samen beter kiezen ................................................................................................................. 12
SAMPC format ......................................................................................................................... 12
Somatiek ............................................................................................................................... 12
ADL / Mobiliteit / Aanpassingen ........................................................................................... 12
Maatschappelijk/sociaal/geestelijk functioneren .................................................................. 13
Psychisch functioneren......................................................................................................... 13
Communicatie ....................................................................................................................... 14
SBAR ........................................................................................................................................ 15
Shared Decision Making .......................................................................................................... 16
Hoofdstuk 1 Inleiding ............................................................................................................ 16
Hoofdstuk 2 Patiëntgerichtheid ............................................................................................ 16
Hoofdstuk 3 Patiënt empowerment ...................................................................................... 16
Hoofdstuk 4 Gezamenlijke besluitvorming ........................................................................... 17
Hoofdstuk 5 Zelfmanagement .............................................................................................. 18
Hoofdstuk 6 Synthese .......................................................................................................... 19
Transities in ziekte en zorg ...................................................................................................... 21
Hoofdstuk 1 Transities in ziekte en zorg .............................................................................. 21
Hoofdstuk 2 Transities in ziekte: kwetsbare ouderen in en om Rotterdam ......................... 22
Hoofdstuk 3 Ouderen in en uit het ziekenhuis: meer dan een transfer ............................... 23
Hoofdstuk 4 Chronisch zieke adolescenten en transities in zorg ........................................ 23
Hoofdstuk 5 HBO-Onderzoek, onderwijs en de regionale praktijk ...................................... 24
Interactieve vaardigheden in de zorg....................................................................................... 25
Hoofdstuk 5 Taken in het leren leven met ziekte en verlies ................................................ 25
Hoofdstuk 8 Greep houden op je bestaan ........................................................................... 27
Hoofdstuk 9 Vinden van contact, zin en betekenis .............................................................. 28
1
,Hoorcolleges ............................................................................................................................ 31
Lesdag 1 Transities in de (chronische) zorg ........................................................................ 31
Lesdag 3 Ketenzorg ............................................................................................................. 32
Lesdag 4 Patiëntjourney = patiëntreis .................................................................................. 33
A systematic review and meta-analysis of meditative interventions for informal caregivers
and health professionals .......................................................................................................... 35
De reflectieve ‘EBP’-professional ............................................................................................ 39
De methodiek van evidence-based practice............................................................................ 40
Interventies in de verschillende fasen van het veranderingsproces ....................................... 44
Journal Club, een goed idee .................................................................................................... 46
Part two: Qualitative research .................................................................................................. 48
Research using qualitative, quantitative or mixed methods and choice based on the research
.................................................................................................................................................. 53
Richtlijnen als hulpmiddel bij de verbetering van de zorg ....................................................... 58
Lezen en beoordelen van onderzoekspublicaties ................................................................... 61
Hoofdstuk 7 Wat is het voor een onderzoek? ...................................................................... 61
Onderzoek in de gezondheidszorg .......................................................................................... 65
Hoofdstuk 1 Onderwerp en probleemstelling ....................................................................... 65
Hoofdstuk 2 Theorie ............................................................................................................. 66
Hoofdstuk 3 De onderzoeksopzet ........................................................................................ 68
Hoofdstuk 4 Een onderzoeksvoorstel .................................................................................. 71
Hoofdstuk 16 Evidence-based practice ............................................................................... 72
Hoorcolleges ............................................................................................................................ 75
Lesdag 5 EBP ....................................................................................................................... 75
Lesdag 6 Samenwerken binnen zorgorganisaties ............................................................... 76
Lesdag 7 Kwanton en Kwalon .............................................................................................. 76
Lesdag 8 Implementatie: strategie en praktijk ..................................................................... 78
Lesdag 9 Journalclub in de praktijk ...................................................................................... 79
Excellente Zorg ........................................................................................................................ 81
Handboek groepsdynamica ..................................................................................................... 82
Hoofdstuk 8 De roos van Leary ............................................................................................ 82
Hoofdstuk 14 De teamrollen van Belbin ............................................................................... 85
Pilot Excellente Zorg ................................................................................................................ 88
Deel 1 Algemene informatie ................................................................................................. 88
Deel 2 Diagnostisch instrumentarium .................................................................................. 88
Vakinhoudelijk leiderschap en de LPI ...................................................................................... 92
2
,Vijf jaar Excellente Zorg ........................................................................................................... 93
De organisatie als hulpmiddel .................................................................................................. 94
Hoofdstuk 1 Organisaties en soorten instellingen ............................................................... 94
Hoofdstuk 4 Organisatiestructuren....................................................................................... 97
Hoofdstuk 5 Personeel ....................................................................................................... 101
Hoofdstuk 6 De rechtspositie van personeel ..................................................................... 102
Hoofdstuk 8 Organisatiecultuur .......................................................................................... 102
Hoofdstuk 11 Beleid ........................................................................................................... 105
Interactieve vaardigheden in de zorg..................................................................................... 108
Hoofdstuk 3 Werken in een team en een organisatie ........................................................ 108
Hoorcolleges .......................................................................................................................... 109
Lesdag 10 Beleid en kwaliteit ............................................................................................. 109
Lesdag 11 Verpleegkundig leiderschap ............................................................................. 110
Lesdag 12 Organisatieculturen .......................................................................................... 110
Lesdag 13 Zelfsturing ......................................................................................................... 111
Lesdag 14 Patiëntveiligheid ............................................................................................... 111
Praktijkgids Veilig Incident Melden (VIM) .............................................................................. 113
Deel 1 Veilig Incident Melden op ziekenhuisniveau .......................................................... 113
Deel 2 Veilig Incidenten Melden op afdelingsniveau ......................................................... 117
Kwaliteitszorg en patiëntveiligheid ......................................................................................... 118
Hoofdstuk 1 Kwaliteit van zorg: een introductie ................................................................. 118
Hoofdstuk 2 Noodzakelijke voorwaarden ........................................................................... 121
Hoofdstuk 5 Patiëntveiligheid ............................................................................................. 123
Veel ontwetendheid over medisch tuchtrecht onder verpleegkundigen ............................... 125
3
,Leertaak 1
4
,Best practices interprofessionele samenwerking
Interprofessioneel werken gaat verder dan een multidisciplinaire aanpak. Er wordt
onderzocht hoe je de samenwerking kunt verbeteren in teams van meerdere disciplines die
gezamenlijk zorgplannen opstellen.
Inleiding
Dit onderzoek maakt uit van het RAAK PRO-project (Regionale Actie en Aandacht voor
Kennisinnovatie, PRaktijkgericht Onderzoek), een project voor kennisuitwisseling tussen
hogescholen en de publieke sector. Er zijn teams onderzocht die effectief en efficiënt
samenwerken: de best practices, oftewel goede praktijkvoorbeelden.
Methoden
Voorwaarden voor de gekozen teams: in de teams werkten minsten drie disciplines samen
en het team stelt gezamenlijk de interprofessionele zorgplannen op (IP-zorgplannen).
- Interprofessioneel samenwerken gaat verder dan multidisciplinair samenwerken.
- Specifieke factoren blijken de interprofessionele samenwerking succesvol te maken.
- Een belangrijk kenmerk van interprofessioneel samenwerken is één zorgplan dat de
zorgprofessionals gezamenlijk opstellen.
Topiclijst: onderwerpenlijst.
Resultaten
Vier zaken hebben de teams gemeen als het gaat om hun werkwijze: ze zijn bottom-up tot
stand gekomen, ze hebben een gezamenlijke visie, het MDO is het uitgangspunt voor de
samenwerking en de teams hanteren digitale zorgplannen.
Bottom-up: de teams zijn al werkend tot stand gekomen: stap voor stap zochten de
professionals elkaar op en werkten zij plannen en ideeën uit. De groep professionals heeft
zich gaandeweg ontwikkeld tot een team.
Motivatie is de belangrijkste succesfactor bij interprofessioneel samenwerken. Het
gezamenlijke doel is kwaliteitsverbetering en efficiencyvergroting, met de cliënt als
uitgangspunt (cliëntgeconcentreerd).
Tweede succesfactor: professioneel complementair gedrag: de professionals van de best
practices gaan flexibel met hun beroepsgrenzen om en hebben vertrouwen in de
capaciteiten van andere teamleden. Zij durven onzekerheden uit te spreken en stellen zich
kwetsbaar op. Zij zien de cliënt als centraal punt dat hen met elkaar verbindt.
Een generiek werkmodel in begrijpelijke taal draagt bij aan communicatieverbetering. De ICF
helpt om bij het formuleren van doelen eenzelfde kader en taal te hanteren.
Verbeterpunten: financiering, ondersteuning, kwaliteitsverhoging van de praktische
samenwerking en software up-to-date houden.
5
,Beschouwing
De betrokkenen zoeken werkwijzen die het best bij hen en bij de context passen. Maar
ondanks de diversiteit van de onderzochte best practices hebben deze teams veel
overeenkomsten in het werkwijze. Ook in hun succesfactoren en verbeterpunten hebben ze
veel gemeen.
6
, Handreiking multidisciplinair overleg (MDO)
Hoofdstuk 1 Inleiding
Bij kwetsbare ouderen is er sprake van comorbiditeit en polyfarmacie, hierdoor wordt de
medische zorg aan de oudere patiënt complex.
Doel MDO
- De behandeldoelen, zorgdoelen en bijbehorende acties periodiek te toetsen en bij te
stellen;
- Het uitwisselen van informatie over de patiënt en met de patiënt;
- Het vaststellen van het medisch beleid en de behandeldoelen en zorgdoelen met de
patiënt en betrokken disciplines;
Dit overleg wordt gehouden voor iedere kwetsbare oudere patiënt die multidisciplinaire zorg
ontvangt ongeacht waar de patiënt zich bevindt. De specialist ouderengeneeskunde stuurt
deze processen aan, bewaakt het, ziet toe op de uitvoering en is derhalve de regievoerder.
De specialist ouderengeneeskunde stelt bij opname samen met de patiënt de voorlopige
behandeldoelen en in overleg met de eerst verantwoordelijke de zorgdoelen vast. Zes weken
na opname start de cyclus van het MDO, dit vindt in ieder geval 1x per jaar plaats.
Specialist ouderengeneeskunde
- Stelt het medisch beleid en de doelen met de patiënt vast;
- Stelt de overige behandeldoelen vast (fysio, ergo etc.) en indiceert deze
behandelingen (inhoud x frequentie x omvang);
- Stelt de zorgdoelen vast en indiceert de vorm van zorg in samenwerking met
de eerst verantwoordelijke zorgverlener (overnemende zorg, aanvullende zorg etc.);
- Zorgt voor afstemming tussen professionals over de ingebrachte behandel- en
zorgdoelen.
Hoofdstuk 2 MDO met of zonder de patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
Het wel / niet deelnemen van de patiënt maakt alleen uit voor het taalgebruik.
MDO zonder aanwezigheid van patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
Er kan worden gebruikgemaakt van medische terminologie (geheel aan termen van het
medische vakgebied). Er is ruimte voor persoonlijke leermomenten voor de betrokken
professionals. Dit kan in de vorm van collegiale feedback.
MDO met aanwezigheid van patiënt / wettelijk vertegenwoordiger
De patiënt dient benaderd te worden op een begrijpelijke manier. Uitleg kan meer tijd kosten
omdat er naast de boodschap die gebracht wordt, ook tijd nodig is voor het verwerkings-
proces bij de patiënt. Het MDO kent dan geen leermoment voor de professionals onderling.
Hoofdstuk 3 Voorzitterschap en duur MDO
Aanbevolen wordt een voorzitter te benoemen voor het MDO die als taak heeft de tijd en
gelijkwaardigheid van inbreng van de deelnemers te bewaken. Het heeft de voorkeur dat die
persoon geen inhoudelijke inbreng hoeft te leveren. MDO duurt gemiddeld 20 minuten.
Taak voorzitter
- Tijdschema bewaken;
- Bewaken dat iedere deelnemer evenredig zijn inbreng kan geven binnen het MDO;
- Bewaken of iedere deelnemer begrijpt wat er gezegd wordt (afhankelijk van de
deelnemers kan te veel vakjargon of onbekende ziektebeelden tot verwarring leiden,
dan dient toelichting door de inbrenger te volgen);
7
