Samenvatting Inieiding tot de vertaalwetenschap

A1TW




Elise D'hooge
BA1 TOEGEPASTE TAALKUNDE 2022 2023

,Vertaalwetenschappen



1 GRENZELOZE COMMUNICATIE

1.1 VERTALEN

 Proces brontekst in code A  doeltekst in code B
 Definitie van vertalen bevat vaak een verwijzing naar een ‘beweging’ of een ‘verplaatsing’
 Secundaire communicatie
o Bestaande boodschap wordt gereproduceerd > boodschap die voor het eerst wordt
geproduceerd (primaire communicatie)
o Communicatiecode (Jakobson)
 Interlinguale vertaling (FR NL)
 Intralinguale vertaling (variëteiten binnen eenzelfde taal) parafrase
 Intersemiotische vertaling (boek natuurlijke taal film (beweging acteurs, muziek,
achtergrondgeluiden): communicatieve gebeurtenis van ene tekensysteem naar
andere bewerking
 gebarentaal & audiodescriptie

1.2 CLASSIFICATIE


MODUS (COMMUNICATIESIGNALEN): HOE WORDT DE VERTALING GEPRODUCEERD?

MONOMODAAL (GESCHREVEN)= 1 COMMUNICATIESIGNAAL (ZELFDE B EN D)
1. algemene vertaling= perstekst
2. gespecialiseerde vertaling= specifieke voorkennis (juridisch, economisch, technisch, wetenschappelijk)
3. literaire vertaling= epiek, lyriek, dramatiek (boodschap én vorm)
 Audiovisuele vertaling
o Vertaling voor tv, radio, computer
o Dubben= lipsynchronisatie= vorm van monomodaal audiovisueel vertalen, waarbij acteurs uit
de doelcultuur de vertalingen van de gesproken uitingen in het origineel inspreken.
o Taalpolitiek/ideologische redenen
 Cognitief minder belastend
 Beeld niet beschadigd (alles blijft zichtbaar)
 De oorspronkelijke gesproken informatie blijft meer behouden
 Duur
 Beperkt #dubbingstemmen (stemacteurs)
 Verlies authenticiteit taal
 Veel eisen, strikt en moeilijk (synchronisatieovereenstemming klank & beeld)
o Voice-over= commentaarstem buiten beeld (halfdubbing)
o Relay interpreting of relay translation
 Vertalen en tolken via een derde taal
 Geen tolk/vertaler beschikbaar tussen B en D

Schets het belang van Bijbelvertalingen voor de westerse cultuur en standaardtalen

Ze hebben een grote invloed gehad op cultuur en taal; deze vertalingen waren het best te begrijpen voor
gewone taalgebruikers in verschillende regio’s dus begon men deze talen meer en meer te begrijpen

INTERMODAAL/ CROSSMODAAL= 1 MODUS, VERSCHILT B EN D
https://www.studocu.com/nl-be/document/universiteit-gent/inleiding-in-de-vertaalwetenschap/inleiding-in-de-vertaalwetenschap-
samenvatting/32513407/ https://www.studocu.com/nl-be/document/universiteit-gent/inleiding-in-de-vertaalwetenschap/inleiding-tot-de-
vertaalwetenschappen-woordenlijst-volledige-cursus/15737640

, Vertaalwetenschappen


 Audiovisuele vertaling
o Ondertitelen, boventitelen
 Open ondertitels worden meteen op het scherm geprojecteerd zonder dat de kijker
ze hoeft op te roepen
 Gesloten ondertitels: teletekst 888
 Goedkoop
 Toegang tot originele spraak blijft
 Confrontatie met andere taal (interesse)
 Originele beeld beschadigd
 Informatieverlies
 Cognitief zwaarder voor kijker
 Multimodaal
o Vertaling waarbij doeltaal rekening houdt met verschillende tekensystemen (geluid, beeld)
o Audiodescriptie
 Onzichtbare persoon vertelt alle non-verbale elementen (*zucht*): binden en doven
o lokalisatie
 Culturele adaptaties/vertaling van audiovisuele producten zoals computerspelletjes,
websites, softwares, games
 Productaanpassing om rekening houden met cultuur+ behoefte doeltaalsprekers
anderstalige en andere culturele markten
 Is lokalisatie een vorm van intersemiotische vertaling?

Bij deze vorm van vertaling interpreteert men verbale tekens door middel van een ander tekensysteem. Bij
lokalisatie ontmoeten verschillende tekensystemen elkaar ook. (Beeld, geluid, natuurlijke taal)

HULPBRON


 Human translation
o Menselijke vertaling zonder digitale hulpbronnen
 Machinevertaling= automatische vertaling
o Vertaling via software zonder menselijke tussenkomst
o Generisch vertaalsysteem= allerlei domeinen  informative translation/translation for
assimilation (geen kwalitatieve vertaling, eerste ruwe idee)
o  specifiek vertaalsysteem
 Computer-assisted translation (CAT)
o Menselijke vertaling met digitale hulpbronnen= semi-automatische vertaling (vertaalproces
ondersteunen/vertaalsnelheid verhogen)
o Vertaalgeheugen
 Bron/doelteksten eerder vertaald opgeslagen in en databank

 Een exact match= nieuwe bronsegment volledige overeenkomt met het
opgeslagen bronsegment ongewijzigd overnemen

 Een full match=nieuwe bronsegment en het opgeslagen bronsegment bijna
volledig overeenkomen; enkele variabele elementen, zoals data, prijzen…
zijn verschillend. In zo’n geval kan de vertaler de eerder gemaakt vertaling
overnemen, maar moet hij wel de cijfers, data… aanpassen


https://www.studocu.com/nl-be/document/universiteit-gent/inleiding-in-de-vertaalwetenschap/inleiding-in-de-vertaalwetenschap-
samenvatting/32513407/ https://www.studocu.com/nl-be/document/universiteit-gent/inleiding-in-de-vertaalwetenschap/inleiding-tot-de-
vertaalwetenschappen-woordenlijst-volledige-cursus/15737640