Arrestenlijstje Recht & Ethiek
De rechtsregels (wat is er beslist in deze zaak?) uit de volgende arresten uit het boek, zijn belangrijk:
Burberry vs Sacha (H1 Recht in de Creatieve Industrie): een rechtszaak in kort geding betrof de
merkinbreuk van schoenenwinkel Sacha op het bekende op het bekende merk Burberry. Burberry spande
een kort geding aan tegen schoenenwinkel Sacha. Sacha had namelijk schoenen op de markt gebracht
waarop de bekende Burberry-ruit zichtbaar was. Hiervoor had Sacha geen toestemming van Burberry
gekregen. Burberry vond het een inbreuk op haar merkrecht en wilde liever vandaag dan morgen de
schoenen uit de winkels van Sacha hebben.
De voorzieningenrechter stelde Burberry in het gelijk. Zo kon Burberry snel de inbreuk op haar merkrecht
door Sacha stoppen. De voorzieningenrechter oordeelde: ‘de voorzieningenrechter beveelt Sacha binnen
48 uur na betekening van dit vonnis iedere inbreuk op het ruitmerk te staken en bepaalt dat Sacha, inzien
zij in strijd handelt met het voornoemde bevel, aan Burberry een dwangsom verbeurt van 10.000 euro per
dag, of, ter keuze van Burberry, van 500 euro per paar schoenen.
Selfie-aap (H2 Recht in de Creatieve Industrie): Een aantal jaar geleden was de Amerikaanse fotograaf
David Slater op het Indonesische eiland Sulawi omdat hij een groep makaken wilde fotograferen. Op een
onbewaakt moment ging een van de apen, later aap Naruto genoemd, er met een camera vandoor. Aap
Naruto schoot per ongeluk een prachtige selfie. De selfie van de aap werd al snel beroemd. Slater claimde
het auteursrecht op de foto en verdiende er zo geld mee. Totdat Wikipedia de foto zonder toestemming
van Slater plaatste. Wikipedia vond dat Slater niet het auteursrecht op de foto had; hij had de foto
immers niet gemaakt. Er ontstond een juridisch conflict. De vraag: kan een aap auteursrecht hebben? Een
Amerikaanse rechter bepaalde dat alleen mensen, de natuur en goddelijke of bovennatuurlijke wezens
zijn om diezelfde reden uitgesloten. De selfie van Naturo was dus vrij van auteursrecht en mocht door
iedereen gebruikt worden.
Het Dagboek van Anne Frank (H2 Recht in de Creatieve Industrie): er ontstond veel opschudding
over de auteursrechten op het dagboek van Anne Frank. Anne Frank overleed in 1945 in
concentratiekamp Bergen-Belsen. Het auteursrecht op haar dagboek verliep op 1 januari 2016. Op dat
moment kwam het dagboek in het publieke domein en mocht door iedereen worden gebruikt. De tekst
van het dagboek werd daarom in 2016 op internet gezet.
Het Anne Frank Fonds (gesticht door Otto Frank, de vader van Anne) was het hier niet mee eens. Het
Fonds bewoog hemel en aarde om eigenaar te blijven van de auteursrechten. Het claimde dat het
auteursrecht pas over tientallen jaren zou vervallen. Het dagboek van Anne Frank is een complexe
casus; er zijn namelijk meerdere versies van het dagboek.
Zo is er de originele tekst van Anne, een her inschrijving van Anne zelf waarin ze kinderachtige
stukken wegliet en een geredigeerde versie van haar vader. In 1947 heeft Annes vader de dagboeken
samengebracht tot een boekwerk (de officiële uitgave van het achterhuis). Daarbij heeft hij zo veel
mogelijk de originele tekst in stand gehouden. Het Fonds meende daarom dat Otto Frank coauteur
was van het boek. Otto Frank overleed in 1980, waardoor de auteursrechten- volgens het Fonds- pas
in 2051 zullen vervallen. De claim van het Fonds lijkt onnodig onduidelijkheid te zaaien. Het
auteursrecht behoort immers alleen tot de auteur van het boek en dat was Anne Frank.
Van Dale vs Romme (H2 Recht in de Creatieve Industrie): Meneer Romme maakte
cryptogrammen. Hij zette daarvoor 230.000 trefwoorden uit de Dikke van Dale op een diskette (een in
de jaren negentig populair opslagmedium voor de computer) en rangschikte deze woorden opnieuw,
zodat hij ze kon gebruiken voor een computerprogramma. Van Dale B.V. was het daar niet mee eens:
Van Dale had toch een auteursrecht op die trefwoorden? De vraag in het geding: was de
verzameling van trefwoorden uit de Dikke van Dale een werk in de zin van auteurswet?
De hoge raad gaf antwoord en legde uit aan welke eisen een werk moet voldoen voor een
auteursrecht: ‘wil een voortbrengsel kunnen worden beschouwd als een werk van letterkunde,
wetenschap of kunst als bedoel in art. 1 in verbinding met art 10 Aw, is vereist dat het een eigen,
oorspronkelijk karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Dat is anders indien de
verzameling het resultaat is van een selectie die een persoonlijke visie van de maker tot uitdrukking
brengt.
De rechtsregels (wat is er beslist in deze zaak?) uit de volgende arresten uit het boek, zijn belangrijk:
Burberry vs Sacha (H1 Recht in de Creatieve Industrie): een rechtszaak in kort geding betrof de
merkinbreuk van schoenenwinkel Sacha op het bekende op het bekende merk Burberry. Burberry spande
een kort geding aan tegen schoenenwinkel Sacha. Sacha had namelijk schoenen op de markt gebracht
waarop de bekende Burberry-ruit zichtbaar was. Hiervoor had Sacha geen toestemming van Burberry
gekregen. Burberry vond het een inbreuk op haar merkrecht en wilde liever vandaag dan morgen de
schoenen uit de winkels van Sacha hebben.
De voorzieningenrechter stelde Burberry in het gelijk. Zo kon Burberry snel de inbreuk op haar merkrecht
door Sacha stoppen. De voorzieningenrechter oordeelde: ‘de voorzieningenrechter beveelt Sacha binnen
48 uur na betekening van dit vonnis iedere inbreuk op het ruitmerk te staken en bepaalt dat Sacha, inzien
zij in strijd handelt met het voornoemde bevel, aan Burberry een dwangsom verbeurt van 10.000 euro per
dag, of, ter keuze van Burberry, van 500 euro per paar schoenen.
Selfie-aap (H2 Recht in de Creatieve Industrie): Een aantal jaar geleden was de Amerikaanse fotograaf
David Slater op het Indonesische eiland Sulawi omdat hij een groep makaken wilde fotograferen. Op een
onbewaakt moment ging een van de apen, later aap Naruto genoemd, er met een camera vandoor. Aap
Naruto schoot per ongeluk een prachtige selfie. De selfie van de aap werd al snel beroemd. Slater claimde
het auteursrecht op de foto en verdiende er zo geld mee. Totdat Wikipedia de foto zonder toestemming
van Slater plaatste. Wikipedia vond dat Slater niet het auteursrecht op de foto had; hij had de foto
immers niet gemaakt. Er ontstond een juridisch conflict. De vraag: kan een aap auteursrecht hebben? Een
Amerikaanse rechter bepaalde dat alleen mensen, de natuur en goddelijke of bovennatuurlijke wezens
zijn om diezelfde reden uitgesloten. De selfie van Naturo was dus vrij van auteursrecht en mocht door
iedereen gebruikt worden.
Het Dagboek van Anne Frank (H2 Recht in de Creatieve Industrie): er ontstond veel opschudding
over de auteursrechten op het dagboek van Anne Frank. Anne Frank overleed in 1945 in
concentratiekamp Bergen-Belsen. Het auteursrecht op haar dagboek verliep op 1 januari 2016. Op dat
moment kwam het dagboek in het publieke domein en mocht door iedereen worden gebruikt. De tekst
van het dagboek werd daarom in 2016 op internet gezet.
Het Anne Frank Fonds (gesticht door Otto Frank, de vader van Anne) was het hier niet mee eens. Het
Fonds bewoog hemel en aarde om eigenaar te blijven van de auteursrechten. Het claimde dat het
auteursrecht pas over tientallen jaren zou vervallen. Het dagboek van Anne Frank is een complexe
casus; er zijn namelijk meerdere versies van het dagboek.
Zo is er de originele tekst van Anne, een her inschrijving van Anne zelf waarin ze kinderachtige
stukken wegliet en een geredigeerde versie van haar vader. In 1947 heeft Annes vader de dagboeken
samengebracht tot een boekwerk (de officiële uitgave van het achterhuis). Daarbij heeft hij zo veel
mogelijk de originele tekst in stand gehouden. Het Fonds meende daarom dat Otto Frank coauteur
was van het boek. Otto Frank overleed in 1980, waardoor de auteursrechten- volgens het Fonds- pas
in 2051 zullen vervallen. De claim van het Fonds lijkt onnodig onduidelijkheid te zaaien. Het
auteursrecht behoort immers alleen tot de auteur van het boek en dat was Anne Frank.
Van Dale vs Romme (H2 Recht in de Creatieve Industrie): Meneer Romme maakte
cryptogrammen. Hij zette daarvoor 230.000 trefwoorden uit de Dikke van Dale op een diskette (een in
de jaren negentig populair opslagmedium voor de computer) en rangschikte deze woorden opnieuw,
zodat hij ze kon gebruiken voor een computerprogramma. Van Dale B.V. was het daar niet mee eens:
Van Dale had toch een auteursrecht op die trefwoorden? De vraag in het geding: was de
verzameling van trefwoorden uit de Dikke van Dale een werk in de zin van auteurswet?
De hoge raad gaf antwoord en legde uit aan welke eisen een werk moet voldoen voor een
auteursrecht: ‘wil een voortbrengsel kunnen worden beschouwd als een werk van letterkunde,
wetenschap of kunst als bedoel in art. 1 in verbinding met art 10 Aw, is vereist dat het een eigen,
oorspronkelijk karakter dat het persoonlijk stempel van de maker draagt. Dat is anders indien de
verzameling het resultaat is van een selectie die een persoonlijke visie van de maker tot uitdrukking
brengt.
