Samenvatting In Balans - Bedrijfseconomie in balans VWO Theorieboek 1 - Bedrijfseconomie Hoofdstuk 16 t/m 19 §2

bedrijfseconomie hoofdstuk 16 t/m 19 §1 vwo 4
Hoofdstuk 16 paragraaf 1

● In een arbeidsovereenkomst staan een aantal zaken over als je wordt aangenomen
door een werkgever. Er is sprake van een arbeidsovereenkomst als
○ een gezagsverhouding => werkgever taken geven aan werknemer
○ betaling van loon => geld of natura (maaltijden of huisvesting)
○ arbeidsverplichting => persoonlijke uitvoering
● Een individuele arbeidsovereenkomst moet voldoen aan de regels van de cao voor
de bedrijfstak waar het bedrijf onder valt.
○ een bedrijfstak bestaat uit alle ondernemingen die dezelfde werkzaamheden
verrichten
○ maar als een bedrijfstak geen cao heeft dan moet dan moet de individuele
arbeidsovereenkomst uitsluitend voldoen aan de wettelijke regels
● Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een overeenkomst tussen de
werknemersorganisatie (vakbonden) en werkgeverorganisatie. Hierin staat welke
werkgevers, bedrijfstakken of soorten werk onder de cao vallen en alle
arbeidsvoorwaarden die gelden voor alle werknemers in die bedrijfstak/onderneming
○ een cao is vaak gunstiger dan wettelijke regelingen
○ een cao kan alleen voor een hele bedrijfstak gelden als het SZW het toestaat.
● arbeidsovereenkomsten onderscheiden we in
○ primaire arbeidsvoorwaarden => deze gaan over beloningen voor het
verrichte werk, vakantiegeld en toeslagen
○ secundaire arbeidsvoorwaarden => deze hebben betrekking op onderwerpen
als werktijden, reiskostenvergoeding, werkkleding en het aantal
vakantiedagen etc.
○ bepaalde tijd => het contract wordt expliciet overgenomen; een tijdelijk
contract
○ onbepaalde tijd => geen einddatum ~ vast dienstverband
● verplichtingen werkgever
○ loon betalen op het afgesproken tijdstip / te laat betalen => werknemer recht
op schadeloosstelling / niet betalen => naar kantonrechter
○ doorbetalen bij ziekte met de regels die gelden bij loon betalen
○ zorgen voor gezonde en veilige werkomstandigheden
○ aan vakantie regels houden
○ op verzoek van werknemer
■ getuigschrift kunnen geven => welke werkzaamheden de werknemer
heeft verricht - in welke periode - wijze waarop het werk is verricht -
reden van de beëindiging van de dienstbetrekking
○ rekening houden met werk en rusttijden
○ als een goede werkgever gedragen
● verplichtingen werknemer
○ de arbeid zo goed mogelijk verrichten
○ de arbeid persoonlijk verrichten
○ aanwijzingen en opdrachten van de werkgever opvolgen
○ zich als goed werknemer gedragen


paragraaf 2

, ● Bij een opzegverbod zijn er omstandigheden waarin een werkgever een
arbeidsovereenkomst niet beëindigen ook al wil hij dat graag
○ tijdens de eerste twee jaar ziekte van de werknemer
○ als een werknemer onvoldoende naar ander werk in dat bedrijf heeft gezocht
dat wel bij de ziekte past (re-integratie)
○ tijdens de zwangerschap en bevallingsverlof
● transitievergoeding is verschuldigd bij gedwongen beëindiging van de
arbeidsovereenkomst is de werkgever de transitievergoeding verschuldigd. De tijd tot
een nieuw gevonden baan overbruggen. Alleen als de werkgever de werknemer
ontslaat, dus niet bij eigen ontslag.

paragraaf 4
● De ondernemingsraden (OR) in ondernemingen zijn bedoeld om tot structureel
overleg tussen werkgevers en werknemers te komen. De hoofdlijnen zijn bijdragen
aan goed functioneren en het behartigen van de werknemersbelangen. De 4
bevoegdheden:
○ adviesrecht => de werkgever de OR in de gelegenheid moet stellen advies uit
te brengen over voorgenomen besluiten van de werkgever (heeft het
beslisrecht)
○ instemmingsrecht => Het instemmingsrecht van de OR houdt meer in. Als de
OR een besluit afwijst waarvoor de instemming van de OR is vereist mag de
werkgever het niet uitvoeren
○ informatierecht => de werkgever is verplicht alle informatie te verstrekken die
de raad nodig heeft om zijn taken goed te kunnen vervullen
○ initiatiefrecht => de OR mag zelf dingen voorstellen
● Het instellen van een OR is verplicht boven de 50 werknemers daaronder zijn er 3
mogelijkheden:
○ de onderneming kan vrijwillig een OR instellen
○ personeelsvertegenwoordiging => verplicht te doen als de meerderheid van
de werknemers daar om vraagt
○ er moet minimaal twee keer een personeelsvergadering worden gehouden
● Vakbonden zijn vooral werknemers die opkomen voor het belangen van leden. Ze
behartigen de belangen van werknemers op verschillende punten en willen de
omstandigheden verbeteren
○ belangenbehartiging bij cao-onderhandelingen
○ belangenbehartiging tijdens onderhandelingen over sociale plannen bij
gedwongen ontslagen
○ belangenbehartiging door te lobbyen bij politieke partijen en het kabinet om
wetten te wijzigen

paragraaf 5
● Het functioneringsgesprek vindt plaats tussen de medewerker en zijn directe
manager. Het doel is de medewerker te helpen zijn functie beter uit te oefenen maar
ook verbetering van de werkomstandigheden. Beide onderwerpen voordragen
● beoordelingsgesprek volgt enkele na een functioneringsgesprek. Het doel is om een
juiste beslissing te nemen over promotie, salarisverhoging of ontslag. Het gesprek is
tussen medewerker, directe manager en personeelsfunctionaris. Eerst wordt de
beoordeling verteld, daarna krijgt de medewerker nog een kans om daarop te
reageren.