Biologie
Thema 3: invloeden van interacties op de overlevingskansen
Hoofdstuk 1: Welke invloeden hebben interacties tussen soortgenoten op hun
overlevingskans
Interacties binnen een soort kunnen de kans op voortbestaan van een individu en daarom
ook de soort verhogen.
1) Hoe beïnvloeden organismen van eenzelfde soort elkaar positief
- Paarvorming: interactie die nodig is om zich geslachtelijk voor te planten. Een
gezamenlijke zorg voor de nakomelingen doet de overlevingskans stijgen en heeft als
gevolg dat soort blijft bestaan.
Sommige soorten zoeken een partner voor een lange
tijd
Andere soorten beperken samenwerking tot de
Geslachtsgemeenschap
Er zijn ook soorten die een partner voor het leven kiezen
Waterhoenen en meerkoeten meerder nesten/jaar
Jongen eerste legsel helpen opvoeden van
broers/zussen
Doen ervaring op voor later hun eigen jongeren
- Groepvorming: voordelig omdat de leden van de groep gemakkelijker voedsel
kunnen bemachtigen of zichzelf beter kunnen beschermen
Wolven, leeuwen en wilde honden predatoren
Als ze samenwerken: concurrenten verdrijven of prooien vangen die sneller of
sterker zijn dan zichzelf
Samenwerken voedsel bemachtigen
Taakverdeling binnen een groep: hogere overlevingskans voor deelnemende
organismen
Kunnen zicht ook beter verdedigen
Belagers worden sneller opgemerkt
Overlevingskansen verhogen door dicht bij andere dieren te blijven
, - Samenwerking: dit kan zowel bij dieren als bij planten de kans op overleving en
voortplanting verhogen
Om concurrenten te verdrijven
Elkaar steunen
2) Hoe beïnvloeden organismen van eenzelfde soort elkaar negatief
- Concurrentie: de interactie die er tussen soortgenoten ontstaat als de draagkracht
van het gebied overschreden wordt. Concurrentie doet de kans op voortplanting en
overleving dalen.
- Hulpbronnen = middel om te overleven en voor te planten (in natuur in onbeperkt
maar gelimiteerd)
- Draagkracht van een gebied = aantal organismen dat er kan overleven (wordt
bepaald door de hulpbronnen)
- Overbevolking: zodra het aantal indviduen de draagkracht van het gebied overschrijd
tekort aan een of meerder hulpbronnen
- Aantal organismen in een gebied is niet constant, maar schommelt rond een bepaald
evenwichtswaard dynamische evenwicht
- Aantal indviduen stijgt afstand verkleind en verhoogt het aantal contact tussen de
inviduen
- Ziektenverwekkers kunnen hierdoor gemakkelijker van het ene individu naar het
andere individu overlevingskansen dalen
- Ziekte-uitbraak en epidemie komen vaker voor als groot aantal individuen naast
elkaar leeft
Thema 2: Welke invloeden hebben interacties tussen organismen van verschillende
soorten op hun overlevingskans
1) Hoe beïnvloeden organismen van een verschillende soort elkaar positief
Soort 1 Soort 2 Interactie
+ + Mutualisme
+ 0 Commensalisme
+ - Parasitisme/predatie
0 - Amensalisme
- - Concurrentie
, 1.1 Mutualisme
- Beide soorten hebben er een voordeel uit
- Verhoogt overlevingskansen bij beide partijen
- Niet beperkt tussen diersoorten, komt ook voor tussen planten en dieren
1.2 Commensalisme
- Interactie bestaat ook tussen dier en plant
Besluit
- Mutualisme en commensalisme komen voor tussen de organismen die behoren tot
dezelfde domeinen en rijken, maar ook tussen organismen die behoren tot
verschillende domeinen en rijken, zoals tussen planten en dieren, schimmels en
planten, dieren en micro-organismen
2) Hoe beïnvloeden organismen van een verschillende soort elkaar negatief
2.1 Predatie
- Predator: overlevingskansen stijgen
- Prooi: deze interactie is nadelig voor hen
- Deze interactie meest gekende tussen twee verschillende soorten
Sommige planten vangen levende organismen
- Herbivorie
Reactie waarbij een dierlijk organisme een plant consumeert
- Cyclisch patroon van hoge en lage aantallen prooien en predatoren
- De aanwezigheid van een predator heeft een invloed op de overlevingskans van de
prooi aanwezigheid van prooi heeft een invloed op de overlevingskans van de
predator
2.2 Parasitisme
- Gastheer: organisme dat andere organismen met zich meedraagt
- Parasieten: organismen die langdurig met hun gastheer samenleven, maar ten koste
van hun gastheer leven
Kleiner dan hun gastheer
Thema 3: invloeden van interacties op de overlevingskansen
Hoofdstuk 1: Welke invloeden hebben interacties tussen soortgenoten op hun
overlevingskans
Interacties binnen een soort kunnen de kans op voortbestaan van een individu en daarom
ook de soort verhogen.
1) Hoe beïnvloeden organismen van eenzelfde soort elkaar positief
- Paarvorming: interactie die nodig is om zich geslachtelijk voor te planten. Een
gezamenlijke zorg voor de nakomelingen doet de overlevingskans stijgen en heeft als
gevolg dat soort blijft bestaan.
Sommige soorten zoeken een partner voor een lange
tijd
Andere soorten beperken samenwerking tot de
Geslachtsgemeenschap
Er zijn ook soorten die een partner voor het leven kiezen
Waterhoenen en meerkoeten meerder nesten/jaar
Jongen eerste legsel helpen opvoeden van
broers/zussen
Doen ervaring op voor later hun eigen jongeren
- Groepvorming: voordelig omdat de leden van de groep gemakkelijker voedsel
kunnen bemachtigen of zichzelf beter kunnen beschermen
Wolven, leeuwen en wilde honden predatoren
Als ze samenwerken: concurrenten verdrijven of prooien vangen die sneller of
sterker zijn dan zichzelf
Samenwerken voedsel bemachtigen
Taakverdeling binnen een groep: hogere overlevingskans voor deelnemende
organismen
Kunnen zicht ook beter verdedigen
Belagers worden sneller opgemerkt
Overlevingskansen verhogen door dicht bij andere dieren te blijven
, - Samenwerking: dit kan zowel bij dieren als bij planten de kans op overleving en
voortplanting verhogen
Om concurrenten te verdrijven
Elkaar steunen
2) Hoe beïnvloeden organismen van eenzelfde soort elkaar negatief
- Concurrentie: de interactie die er tussen soortgenoten ontstaat als de draagkracht
van het gebied overschreden wordt. Concurrentie doet de kans op voortplanting en
overleving dalen.
- Hulpbronnen = middel om te overleven en voor te planten (in natuur in onbeperkt
maar gelimiteerd)
- Draagkracht van een gebied = aantal organismen dat er kan overleven (wordt
bepaald door de hulpbronnen)
- Overbevolking: zodra het aantal indviduen de draagkracht van het gebied overschrijd
tekort aan een of meerder hulpbronnen
- Aantal organismen in een gebied is niet constant, maar schommelt rond een bepaald
evenwichtswaard dynamische evenwicht
- Aantal indviduen stijgt afstand verkleind en verhoogt het aantal contact tussen de
inviduen
- Ziektenverwekkers kunnen hierdoor gemakkelijker van het ene individu naar het
andere individu overlevingskansen dalen
- Ziekte-uitbraak en epidemie komen vaker voor als groot aantal individuen naast
elkaar leeft
Thema 2: Welke invloeden hebben interacties tussen organismen van verschillende
soorten op hun overlevingskans
1) Hoe beïnvloeden organismen van een verschillende soort elkaar positief
Soort 1 Soort 2 Interactie
+ + Mutualisme
+ 0 Commensalisme
+ - Parasitisme/predatie
0 - Amensalisme
- - Concurrentie
, 1.1 Mutualisme
- Beide soorten hebben er een voordeel uit
- Verhoogt overlevingskansen bij beide partijen
- Niet beperkt tussen diersoorten, komt ook voor tussen planten en dieren
1.2 Commensalisme
- Interactie bestaat ook tussen dier en plant
Besluit
- Mutualisme en commensalisme komen voor tussen de organismen die behoren tot
dezelfde domeinen en rijken, maar ook tussen organismen die behoren tot
verschillende domeinen en rijken, zoals tussen planten en dieren, schimmels en
planten, dieren en micro-organismen
2) Hoe beïnvloeden organismen van een verschillende soort elkaar negatief
2.1 Predatie
- Predator: overlevingskansen stijgen
- Prooi: deze interactie is nadelig voor hen
- Deze interactie meest gekende tussen twee verschillende soorten
Sommige planten vangen levende organismen
- Herbivorie
Reactie waarbij een dierlijk organisme een plant consumeert
- Cyclisch patroon van hoge en lage aantallen prooien en predatoren
- De aanwezigheid van een predator heeft een invloed op de overlevingskans van de
prooi aanwezigheid van prooi heeft een invloed op de overlevingskans van de
predator
2.2 Parasitisme
- Gastheer: organisme dat andere organismen met zich meedraagt
- Parasieten: organismen die langdurig met hun gastheer samenleven, maar ten koste
van hun gastheer leven
Kleiner dan hun gastheer
