Samenvatting Pathologie
HOOFDSTUK 1: Hart- en vaatziekten
Cardiovasculaire risicofactoren:
Klinische risicofactoren:
• Geslacht: oestrogenen bij vrouwen beschermt
• Leeftijd: Mannen vanaf 45j en vrouwen vanaf 55 jaar risico
• Familiaal voorkomen (erfelijkheid)
• Roken
• Zwaarlijvigheid
• Vetrijke voeding (dierlijke vetten), alcohol en zout
• Diabetes mellitus = aantasting van slagaders is een van de verwikkelingen op lange termijn
• Hoge bloeddruk
• Stress en emotionele spanningen
• Gebrek aan lichaamsbeweging
Biologische risicofactoren:
• Hoge cholesterol in bloed
• Hypertriglyceridemie
• Verhoogd fibrinogeen gehalte
Preventie:
• Beperken dierlijke vetten in voeding
• Beperken alcohol en zout
• Stoppen met roken
• Regelmatig en voldoende lichaamsbeweging
• Vermijden overgewicht
• Leren beheersen stress
• Regelmatige controle bloeddruk
Atherosclerose = chronische en lokale beschadiging van de endotheel vaatwand van arteriën
• Beschadiging van endotheel waardoor bloedplaatjes samenklonteren en zich
hechten aan de bloedwand
• Meer tromboxaan A2 door beschadiging
• Bloedplaatjes worden geactiveerd en veranderen van vorm
• Productie van groeifactor PDGF waardoor piercellen prolifereren
• cholesterol en kalk afzetting ter hoogte van de zwelling
• Ontstaan van een litteken atheroomplaque of vet en kalkplaat
, Gevolgen: vernauwing van de slagader waardoor minder zuurstof naar de organen kan
Symptomen: Afhankelijk van de plaats waar het zich voor doet
• Hart: Angor pectoris
• Benen: etalagebenen
• Hals: duizelig en flauwvallen
• Nier: hypertensie (RAA-systeem)
• Gastro-intestinaal: Moeilijke en pijnlijke vertering
Complicatie: trombose en embolie
Behandeling: medicatie / operatie
Angor pectoris = vernauwing van hartklepslagaders waardoor tijdelijk onevenwicht ontstaat tussen de
zuurstofbehoefte en de aanvoer naar de hartspier
Oorzaak: atherosclerose aan de kransslagader
Symptomen:
• Beklemmend gevoel op de borst
• Pijn uitstralend naar de armen / rug / keel
Uitlokkende factoren:
• Inspanning
• Stress
• Zware maaltijd
Diagnose:
• ECG (elektrocardiogram)
• Inspanningstest
• Coronagrofie (inbrengen van contractvloeistof waardoor de vernauwingen in beeld
worden gebracht)
Behandeling:
• Medicamenteus
• Ballondilatie
• operatie
Acuut = necrose van hartspierweefsel door een plotse afsluiting van de kransslagader
myocardinfarct Oorzaak: atherosclerose + trombus
(AMI) Symptomen:
• hevige en onuitstaanbare pijn op de borst
• uistraling naar de armen / schouders / keel
Uitlokkende factoren:
• Inspanning
• Stress
Diagnose:
• ECG (elektrocardiogram)
• Merkers in bloedonderzoek:
o Enzymatische merkers
▪ CK (creatinekinase): stijgt na 4u en normaliseert binnen 48u (CK-MB
in hart)
▪ GOT/ASAT: stijgen na 6u en normaliseren binnen 4/5 dagen
▪ LDH: stijgt na 12u en normaliseert na 10/14 dagen
o Niet-enzymatische merkers
▪ Myoglobine: stijgt binnen 30min
▪ Troponine: stijgt na 4u (wijst op de necrose van hartspierweefsel)
Prognose: 10% sterft het eerste uur
Behandeling:
• Toedienen zuurstof
• Pijnstillers
• Trombolytica
Etalagebeen = klinische uiting van een vernauwing van een slagader die instaat voor de bloedtoevoer
(claudicatio naar de onderste ledematen
intermettens) Oorzaak: atherosclerose
Voorkomen: rokers
, Symptomen:
• Pijn bij inspanning
• Tintelingen
• Koudegevoel in onderste ledematen
• Glanzende huid (verlies van beharing)
• Ulcera (zweren)
• Gangreen (weefselnecrose)
Diagnose: medische beeldvorming
Behandeling:
• Stoppen met roken
• Oefeningen / wandelen
• Medicatie
• Heelkunde (overbrugging)
Arteriële = te hoge bloeddruk (systolisch >140mmHg / diastolisch > 90mmHg)
hypertensie Oorzaak:
• Exogene factoren:
o Zout / vet / alcohol
o zwaarlijvig
o Roken
o weinig bewegen
o chronische stress
• Endogene factoren:
o Hyperthyroidie
o ziekte van Cushing
o Conn-syndroom
o feochromocytoom
Symptomen: meestal asymptomatisch / soms hartkloppingen en hoofdpijn
Diagnose: meten van bloeddruk
Evolutie:
• hart: evolutie naar hartfalen
• bloedvaten: versnelling van atherosclerose
• hersenen: stijgen kans op cerebrovasculaire accidenten( CVA)
• nieren: evolutie naar nierinsufficiëntie
Behandeling:
• zoutarme voeding
• vermageren
• stoppen met roken
• antihypertensiva
Hartinsufficiëntie = verminderde pompfunctie van het hart
Oorzaak:
• linkerhartinsufficiëntie
o hypertensie
o ischemisch hartlijden
• rechterhartinsufficiëntie
o chronisch longlijden
Gevolgen:
• Linker: pompt te weinig bloed van kleine naar grote bloedsomloop 🡪 longcirculatie
overvuld en weefsels onvervuld
• Rechter: te weinig bloed van grote bloedsomloop naar kleine bloedsomloop 🡪
opstapeling thv de grote bloedsomloop
Symptomen:
• Kortademig
• Vermoeidheid
, • Duizelig
• Oedeem in enkel en voeten
Diagnose: echografie van het hart
Behandeling:
• zoutarme voeding
• vermageren
• stoppen met roken
complicatie: acuut longoedeem doordat er vocht in de alveoli terecht komt
hartklepafwijking = de hartklep sluit niet meer volledig (klepinsufficiëntie)/ gaat niet meer volledig open
(klepstenose)
Oorzaak:
• veroudering
• verkalking van de hartkleppen
• aangeboren afwijking
• rheumatische endocarditis
Symptomen:
• minder ernstig: geen symptomen
• ernstig: kortademig / moe / duizelig / oedeem in de voeten
Diagnose:
• echografie van het hart
• horen naar geruis bij hartausculatie
Behandeling:
• medicatie
• klepvervanging
Chronisch veneuze = aandoening gekenmerkt door het omkeren van de veneuze stroming in de beenaders
insufficiëntie thv Oorzaak:
de onderste • erfelijk: aangeboren zwak bindweefsel in de veneuze vaatwand
ledematen • kleppen sluiten niet voldoende
Risicofactoren:
• langdurig staan
• lange autoritten / vluchten
• warme zomers
• tekort aan lichaamsbeweging
• overgewicht
• zwangerschap
Symptomen:
• vermoeide en zware benen
• krampen in de benen
• gezwollen enkels door vochtopstapeling
• spataders
complicaties: veneus ulcus dat niet spontaan kan genezen en makkelijk infecteert
behandeling:
• dragen van steunkousen
• medicatie
• sclerotherapie
• heelkundig stripping = verwijderen van aders
Tromo embolische = aandoeningen die gepaard gaan met een trombose of embolie
aandoeningen • trombose = bloedklonter in een bloedvat zonder fysiologische reden waardoor het
bloedvat vernauwd word
• embolie = stuk bloedklonter dat loskomt van een trombus en met de stroom is
meegevoerd en ergens klem zit
oorzaken en risicofactoren:
• atherosclerose
• trombofilie (stoornissen in de bloedstolling)
• gekwetste vaatwand
HOOFDSTUK 1: Hart- en vaatziekten
Cardiovasculaire risicofactoren:
Klinische risicofactoren:
• Geslacht: oestrogenen bij vrouwen beschermt
• Leeftijd: Mannen vanaf 45j en vrouwen vanaf 55 jaar risico
• Familiaal voorkomen (erfelijkheid)
• Roken
• Zwaarlijvigheid
• Vetrijke voeding (dierlijke vetten), alcohol en zout
• Diabetes mellitus = aantasting van slagaders is een van de verwikkelingen op lange termijn
• Hoge bloeddruk
• Stress en emotionele spanningen
• Gebrek aan lichaamsbeweging
Biologische risicofactoren:
• Hoge cholesterol in bloed
• Hypertriglyceridemie
• Verhoogd fibrinogeen gehalte
Preventie:
• Beperken dierlijke vetten in voeding
• Beperken alcohol en zout
• Stoppen met roken
• Regelmatig en voldoende lichaamsbeweging
• Vermijden overgewicht
• Leren beheersen stress
• Regelmatige controle bloeddruk
Atherosclerose = chronische en lokale beschadiging van de endotheel vaatwand van arteriën
• Beschadiging van endotheel waardoor bloedplaatjes samenklonteren en zich
hechten aan de bloedwand
• Meer tromboxaan A2 door beschadiging
• Bloedplaatjes worden geactiveerd en veranderen van vorm
• Productie van groeifactor PDGF waardoor piercellen prolifereren
• cholesterol en kalk afzetting ter hoogte van de zwelling
• Ontstaan van een litteken atheroomplaque of vet en kalkplaat
, Gevolgen: vernauwing van de slagader waardoor minder zuurstof naar de organen kan
Symptomen: Afhankelijk van de plaats waar het zich voor doet
• Hart: Angor pectoris
• Benen: etalagebenen
• Hals: duizelig en flauwvallen
• Nier: hypertensie (RAA-systeem)
• Gastro-intestinaal: Moeilijke en pijnlijke vertering
Complicatie: trombose en embolie
Behandeling: medicatie / operatie
Angor pectoris = vernauwing van hartklepslagaders waardoor tijdelijk onevenwicht ontstaat tussen de
zuurstofbehoefte en de aanvoer naar de hartspier
Oorzaak: atherosclerose aan de kransslagader
Symptomen:
• Beklemmend gevoel op de borst
• Pijn uitstralend naar de armen / rug / keel
Uitlokkende factoren:
• Inspanning
• Stress
• Zware maaltijd
Diagnose:
• ECG (elektrocardiogram)
• Inspanningstest
• Coronagrofie (inbrengen van contractvloeistof waardoor de vernauwingen in beeld
worden gebracht)
Behandeling:
• Medicamenteus
• Ballondilatie
• operatie
Acuut = necrose van hartspierweefsel door een plotse afsluiting van de kransslagader
myocardinfarct Oorzaak: atherosclerose + trombus
(AMI) Symptomen:
• hevige en onuitstaanbare pijn op de borst
• uistraling naar de armen / schouders / keel
Uitlokkende factoren:
• Inspanning
• Stress
Diagnose:
• ECG (elektrocardiogram)
• Merkers in bloedonderzoek:
o Enzymatische merkers
▪ CK (creatinekinase): stijgt na 4u en normaliseert binnen 48u (CK-MB
in hart)
▪ GOT/ASAT: stijgen na 6u en normaliseren binnen 4/5 dagen
▪ LDH: stijgt na 12u en normaliseert na 10/14 dagen
o Niet-enzymatische merkers
▪ Myoglobine: stijgt binnen 30min
▪ Troponine: stijgt na 4u (wijst op de necrose van hartspierweefsel)
Prognose: 10% sterft het eerste uur
Behandeling:
• Toedienen zuurstof
• Pijnstillers
• Trombolytica
Etalagebeen = klinische uiting van een vernauwing van een slagader die instaat voor de bloedtoevoer
(claudicatio naar de onderste ledematen
intermettens) Oorzaak: atherosclerose
Voorkomen: rokers
, Symptomen:
• Pijn bij inspanning
• Tintelingen
• Koudegevoel in onderste ledematen
• Glanzende huid (verlies van beharing)
• Ulcera (zweren)
• Gangreen (weefselnecrose)
Diagnose: medische beeldvorming
Behandeling:
• Stoppen met roken
• Oefeningen / wandelen
• Medicatie
• Heelkunde (overbrugging)
Arteriële = te hoge bloeddruk (systolisch >140mmHg / diastolisch > 90mmHg)
hypertensie Oorzaak:
• Exogene factoren:
o Zout / vet / alcohol
o zwaarlijvig
o Roken
o weinig bewegen
o chronische stress
• Endogene factoren:
o Hyperthyroidie
o ziekte van Cushing
o Conn-syndroom
o feochromocytoom
Symptomen: meestal asymptomatisch / soms hartkloppingen en hoofdpijn
Diagnose: meten van bloeddruk
Evolutie:
• hart: evolutie naar hartfalen
• bloedvaten: versnelling van atherosclerose
• hersenen: stijgen kans op cerebrovasculaire accidenten( CVA)
• nieren: evolutie naar nierinsufficiëntie
Behandeling:
• zoutarme voeding
• vermageren
• stoppen met roken
• antihypertensiva
Hartinsufficiëntie = verminderde pompfunctie van het hart
Oorzaak:
• linkerhartinsufficiëntie
o hypertensie
o ischemisch hartlijden
• rechterhartinsufficiëntie
o chronisch longlijden
Gevolgen:
• Linker: pompt te weinig bloed van kleine naar grote bloedsomloop 🡪 longcirculatie
overvuld en weefsels onvervuld
• Rechter: te weinig bloed van grote bloedsomloop naar kleine bloedsomloop 🡪
opstapeling thv de grote bloedsomloop
Symptomen:
• Kortademig
• Vermoeidheid
, • Duizelig
• Oedeem in enkel en voeten
Diagnose: echografie van het hart
Behandeling:
• zoutarme voeding
• vermageren
• stoppen met roken
complicatie: acuut longoedeem doordat er vocht in de alveoli terecht komt
hartklepafwijking = de hartklep sluit niet meer volledig (klepinsufficiëntie)/ gaat niet meer volledig open
(klepstenose)
Oorzaak:
• veroudering
• verkalking van de hartkleppen
• aangeboren afwijking
• rheumatische endocarditis
Symptomen:
• minder ernstig: geen symptomen
• ernstig: kortademig / moe / duizelig / oedeem in de voeten
Diagnose:
• echografie van het hart
• horen naar geruis bij hartausculatie
Behandeling:
• medicatie
• klepvervanging
Chronisch veneuze = aandoening gekenmerkt door het omkeren van de veneuze stroming in de beenaders
insufficiëntie thv Oorzaak:
de onderste • erfelijk: aangeboren zwak bindweefsel in de veneuze vaatwand
ledematen • kleppen sluiten niet voldoende
Risicofactoren:
• langdurig staan
• lange autoritten / vluchten
• warme zomers
• tekort aan lichaamsbeweging
• overgewicht
• zwangerschap
Symptomen:
• vermoeide en zware benen
• krampen in de benen
• gezwollen enkels door vochtopstapeling
• spataders
complicaties: veneus ulcus dat niet spontaan kan genezen en makkelijk infecteert
behandeling:
• dragen van steunkousen
• medicatie
• sclerotherapie
• heelkundig stripping = verwijderen van aders
Tromo embolische = aandoeningen die gepaard gaan met een trombose of embolie
aandoeningen • trombose = bloedklonter in een bloedvat zonder fysiologische reden waardoor het
bloedvat vernauwd word
• embolie = stuk bloedklonter dat loskomt van een trombus en met de stroom is
meegevoerd en ergens klem zit
oorzaken en risicofactoren:
• atherosclerose
• trombofilie (stoornissen in de bloedstolling)
• gekwetste vaatwand
