Onderwijsweek 4
Introductie van het formele strafrecht en het voorbereidend onderzoek
INLEIDING
In de voorgaande weken is met name stilgestaan bij de vraag: wat is strafbaar? Dit betreft het
Materieel strafrecht. Vanaf deze week bespreken we de vraag: wat mag de overheid ondernemen
richting de verdachte op het moment dat er een strafbaar feit is begaan? Dit deel van het recht noemen
we het formele strafrecht, ook wel het strafprocesrecht genoemd. De regels met betrekking tot het
formele strafrecht zijn (voornamelijk) te vinden in het Wetboek van Strafvordering.
Literatuur:
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer:
Kluwer 2022, hfst. 7, 8, hfst. 15, enkel paragraaf 15.4.5 (herhaling).
Jurisprudentie:
HR 2 december 1935, NJ 1936/250 (Geweer).
HR 2 februari 1988, NJ 1988/820 (Stormsteeg).
HR 12 april 1897, W 1897, 6954 (Muilkorf).
Aanbevolen:
Podcast ‘De Staat van het Strafrecht’ – Aflevering: de voorlopige hechtenis. Te beluisteren
via Spotify.
OM Podcast 32: De Rijksrecherche, te beluisteren via o.m. Spotify.
Hoorcollege dinsdag 09:15-11:00 uur (Gorlaeus) of woensdag 09:15-11:00 uur (KOG)
(fysiek, opname in week 51 beschikbaar).
Werkgroep (fysiek, bekijk uw rooster)
, Werkgroep deel 1 - Meerkeuzevragen
Vraag 1
Welke rechtsregel kan worden afgeleid uit het Muilkorf-arrest?
a) De fase van de opsporing valt niet onder de reikwijdte van het begrip strafvordering zoals dat
in artikel 1 Sv wordt gehanteerd.
b) Strafvorderlijke bevoegdheden kunnen slechts door middel van een wet in formele zin in het
leven worden geroepen.
c) Strafvorderlijke bevoegdheden die slechts een lichte inbreuk maken op grondrechten van
burgers behoeven geen expliciete wettelijke grondslag.
d) ‘Bij de wet voorzien’ betekent dat alleen lagere overheden strafvorderlijke bevoegdheden in
het leven mogen roepen.
Vraag 2
Welke stelling over procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Een hulpofficier van justitie is werkzaam bij het openbaar ministerie.
b. Een officier van justitie is werkzaam bij het openbaar ministerie.
c. Een advocaat-generaal vertegenwoordigt het openbaar ministerie in hoger beroep.
d. Wanneer een getuige door de politie wordt gehoord, is hij niet verplicht om te verschijnen.
Vraag 3
Welke stelling over procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Een advocaat-generaal voorziet de Hoge Raad van een rechtsgeleerd advies dat een conclusie
wordt genoemd.
b. De Hoge Raad kan alleen over misdrijven oordelen en niet over overtredingen.
c. Het hoofd van de advocaten-generaal bij de Hoge Raad wordt een procureur-generaal
genoemd.
d. De Hoge Raad beoordeelt of een lagere rechter (rechtbank/gerechtshof) bij een uitspraak het
recht juist heeft toegepast en of de procedure op de juiste wijze is gevolgd.
Vraag 4
Welke stelling omtrent procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Alleen een kantonrechter kan oordelen over overtreding van het in art. 461 Sr strafbaar
gestelde.
b. Alleen een meervoudige kamer kan oordelen over overtreding van het in art. 310 Sr strafbaar
gestelde.
c. Alleen de Hoge Raad kan een uitspraak doen in cassatie.
d. De rechtbank en het gerechtshof worden ook wel feitenrechters genoemd.
Vraag 5
Waar maakt de politierechter deel van uit?
a) Van de politie.
b) Van het kantongerecht.
c) Van de rechtbank.
d) Van het kabinet van de rechter-commissaris.
Introductie van het formele strafrecht en het voorbereidend onderzoek
INLEIDING
In de voorgaande weken is met name stilgestaan bij de vraag: wat is strafbaar? Dit betreft het
Materieel strafrecht. Vanaf deze week bespreken we de vraag: wat mag de overheid ondernemen
richting de verdachte op het moment dat er een strafbaar feit is begaan? Dit deel van het recht noemen
we het formele strafrecht, ook wel het strafprocesrecht genoemd. De regels met betrekking tot het
formele strafrecht zijn (voornamelijk) te vinden in het Wetboek van Strafvordering.
Literatuur:
M.J. Kronenberg & B. de Wilde, Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht, Deventer:
Kluwer 2022, hfst. 7, 8, hfst. 15, enkel paragraaf 15.4.5 (herhaling).
Jurisprudentie:
HR 2 december 1935, NJ 1936/250 (Geweer).
HR 2 februari 1988, NJ 1988/820 (Stormsteeg).
HR 12 april 1897, W 1897, 6954 (Muilkorf).
Aanbevolen:
Podcast ‘De Staat van het Strafrecht’ – Aflevering: de voorlopige hechtenis. Te beluisteren
via Spotify.
OM Podcast 32: De Rijksrecherche, te beluisteren via o.m. Spotify.
Hoorcollege dinsdag 09:15-11:00 uur (Gorlaeus) of woensdag 09:15-11:00 uur (KOG)
(fysiek, opname in week 51 beschikbaar).
Werkgroep (fysiek, bekijk uw rooster)
, Werkgroep deel 1 - Meerkeuzevragen
Vraag 1
Welke rechtsregel kan worden afgeleid uit het Muilkorf-arrest?
a) De fase van de opsporing valt niet onder de reikwijdte van het begrip strafvordering zoals dat
in artikel 1 Sv wordt gehanteerd.
b) Strafvorderlijke bevoegdheden kunnen slechts door middel van een wet in formele zin in het
leven worden geroepen.
c) Strafvorderlijke bevoegdheden die slechts een lichte inbreuk maken op grondrechten van
burgers behoeven geen expliciete wettelijke grondslag.
d) ‘Bij de wet voorzien’ betekent dat alleen lagere overheden strafvorderlijke bevoegdheden in
het leven mogen roepen.
Vraag 2
Welke stelling over procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Een hulpofficier van justitie is werkzaam bij het openbaar ministerie.
b. Een officier van justitie is werkzaam bij het openbaar ministerie.
c. Een advocaat-generaal vertegenwoordigt het openbaar ministerie in hoger beroep.
d. Wanneer een getuige door de politie wordt gehoord, is hij niet verplicht om te verschijnen.
Vraag 3
Welke stelling over procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Een advocaat-generaal voorziet de Hoge Raad van een rechtsgeleerd advies dat een conclusie
wordt genoemd.
b. De Hoge Raad kan alleen over misdrijven oordelen en niet over overtredingen.
c. Het hoofd van de advocaten-generaal bij de Hoge Raad wordt een procureur-generaal
genoemd.
d. De Hoge Raad beoordeelt of een lagere rechter (rechtbank/gerechtshof) bij een uitspraak het
recht juist heeft toegepast en of de procedure op de juiste wijze is gevolgd.
Vraag 4
Welke stelling omtrent procesdeelnemers en actoren in de strafrechtspleging is niet juist?
a. Alleen een kantonrechter kan oordelen over overtreding van het in art. 461 Sr strafbaar
gestelde.
b. Alleen een meervoudige kamer kan oordelen over overtreding van het in art. 310 Sr strafbaar
gestelde.
c. Alleen de Hoge Raad kan een uitspraak doen in cassatie.
d. De rechtbank en het gerechtshof worden ook wel feitenrechters genoemd.
Vraag 5
Waar maakt de politierechter deel van uit?
a) Van de politie.
b) Van het kantongerecht.
c) Van de rechtbank.
d) Van het kabinet van de rechter-commissaris.
