E1: Het moderne imperialisme
0) Imperialisme: verschijnsel van alle tijden
Imperialisme
Ieder streven van een natie naar het vergroten van macht en invloed ten koste van
andere volken of naties
Kolonialisme
Speciale vorm van imperialisme: macht en invloed niet over een grensgebied, maar
over een overzees gebied
Kolonisering door ontdekkingsreizen, vanaf eind 14 e eeuw = 1e kolonisatiegolf
Modern imperialisme, vanaf eind 19de eeuw = 2e kolonisatiegolf
1) De oorzaken van het moderne imperialisme
Culturele oorzaken
1. Beschavingsdrang vanuit het superioriteitsgevoel
Superioriteitsgevoel: “wij zijn (technologisch) verder ontwikkeld dan de rest”
Gevolg: rest van de ‘barbaarse’ wereld beschaving bijbrengen
White Man’s Burden
2. Christelijke bekeringsdrang
3. Racistische theorieën
Minderwaardigheid van niet-blanken
Politieke oorzaken
1. Kolonies hebben hoort bij de status van grootmacht
2. Meer aanzien voor jonge staten (bv. Duitsland na 1871)
3. Aandacht van binnenlandse problemen afleiden
4. Vernedering of beperkte macht compenseren
Bv. Klein land België wil macht verwerven door te koloniseren
Bv. Frankrijk wil het verlies van de Frans-Duitse Oorlog compenseren
Economische oorzaken
1. IR => nood aan goedkope grondstoffen
2. IR => nood aan extra afzetmarkten voor de productieoverschot
3. Wereldwijde steunpunten voor de handel
DOC 2 (HB p. 79): Leopold II over het nut van kolonies
Twee redenen om kolonies te vergaren uit de tekst:
1. Politiek: In het belang van kleine landen om invloedssfeer uit te breiden
2. Economisch: Land van handel en nijverheid moet afzetgebieden vinden
Persoonlijke reden voor Leopold II: rijkdom vergaren
1. 1885-1908: Congo is de persoonlijke eigendom van Leopold II
0) Imperialisme: verschijnsel van alle tijden
Imperialisme
Ieder streven van een natie naar het vergroten van macht en invloed ten koste van
andere volken of naties
Kolonialisme
Speciale vorm van imperialisme: macht en invloed niet over een grensgebied, maar
over een overzees gebied
Kolonisering door ontdekkingsreizen, vanaf eind 14 e eeuw = 1e kolonisatiegolf
Modern imperialisme, vanaf eind 19de eeuw = 2e kolonisatiegolf
1) De oorzaken van het moderne imperialisme
Culturele oorzaken
1. Beschavingsdrang vanuit het superioriteitsgevoel
Superioriteitsgevoel: “wij zijn (technologisch) verder ontwikkeld dan de rest”
Gevolg: rest van de ‘barbaarse’ wereld beschaving bijbrengen
White Man’s Burden
2. Christelijke bekeringsdrang
3. Racistische theorieën
Minderwaardigheid van niet-blanken
Politieke oorzaken
1. Kolonies hebben hoort bij de status van grootmacht
2. Meer aanzien voor jonge staten (bv. Duitsland na 1871)
3. Aandacht van binnenlandse problemen afleiden
4. Vernedering of beperkte macht compenseren
Bv. Klein land België wil macht verwerven door te koloniseren
Bv. Frankrijk wil het verlies van de Frans-Duitse Oorlog compenseren
Economische oorzaken
1. IR => nood aan goedkope grondstoffen
2. IR => nood aan extra afzetmarkten voor de productieoverschot
3. Wereldwijde steunpunten voor de handel
DOC 2 (HB p. 79): Leopold II over het nut van kolonies
Twee redenen om kolonies te vergaren uit de tekst:
1. Politiek: In het belang van kleine landen om invloedssfeer uit te breiden
2. Economisch: Land van handel en nijverheid moet afzetgebieden vinden
Persoonlijke reden voor Leopold II: rijkdom vergaren
1. 1885-1908: Congo is de persoonlijke eigendom van Leopold II
