Samenvatting Hfdst 11 Zorg en welzijn voor ouderen

HOOFDSTUK 11: Zorg en welzijn voor ouderen
1. Situering
Vroeger: naar rusthuis, gezond of niet. Deficitmodel = model dat berust op de fysische, psychische en
sociale aftakeling.
Nu: competentiemodel = ouderdom wordt als een levensfase gezien met eigen mogelijkheden en
beperkingen.
Actuele ouderenzorg = gericht op autonomie en actief laten leven en deelnemen aan het
maatschappelijk leven.
Active Ageing = participatie en inspraak. De oudere neemt de regie van wat voor hem gezondheid,
welzijn en goede zorg is zelf in handen
 Vraaggestuurde totaalzorg, een zorg die vertrekt vanuit de krachten en noden van de oudere.
 Liefst zo lang mogelijk zelfstandig thuis !
 Hulp nodig? 1ste plaats mantelzorg, dan thuishulp, dan residentiële opvang

Prioritaire doelstellingen:
 Preventie
 Van een aanbod naar een vraaggestuurd ouderenbeleid
 Toegankelijke voorzieningen die rekening houden met de maatschappelijke realiteit van
diversiteit
 Mantelzorgers en vrijwilligers naast en samen met professionele zorgverleners
 Zorg op maat: kiezen voor de minst beperkende hulp- en dienstverlening

2. Woonzorgdecreet
Zie hoofdstuk thuiszorg

Lokaal en regionaaldienstencentrum
Zie hoofdstuk thuiszorg

Woningen voor ouderen
= speciaal gebouwd en ingericht voor het comfort en de veiligheid van oudere personen.
 vaak door de sociale bouwmaatschappijen in of aan de rand van een sociale woonwijk.

Aanleunwoningen
= woningen voor ouderen die gebouwd zijn tegen of in de nabijheid van een rusthuis of een woon- en
zorgcentrum

 Kunnen gebruik maken van diensten van het verzorgingscentrum
 Werken met wachtlijsten
 Voorwaarden:
 Ofwel minstens 60 jaar (voor echtpaar moet minstens 1 van de beiden 60 jaar zijn)
 Ofwel tussen 45 en de 60 en kunnen aantonen dat omwille van een verminderde
zelfredzaamheid een aanleunwoning de ideale woonformule is




256

,Groepswonen
= aantal ouderen besluiten om samen in 1 huis te wonen met doel: zo lang mogelijk voor elkaar te
blijven zorgen.

 Meestal gezamenlijke delen (woonkamer, wasplaats,…)
 Iedere bewoner/gezin privéruimte ( slaapkamer, badkamer,…)
 In Groot- Brittannië: bestaat al lang = Abbeyfieldhouses.
 In België nog beperkt

Levenslang wonen – aanpasbaar bouwen
= men bouwt zodanig of verbouwt dat de woning zich telkens aanpast aan de veranderende
omstandigheden en dat men er kan blijven wonen, ook bij handicap of ouderdom.

Kangoeroewonen
= woonformule waarbij een oudere of een ouder echtpaar het gelijkvloers van een woning betrekt;
daarboven woont een jong gezin, die niet noodzakelijk familie is.

 Interfoon:laat toe om noodsituaties onmiddellijk te melden en hulp te vragen.
 Jonge gezin: verhoogt gevoel van veiligheid + zonodig hulp bieden
 Soms maken deel uit van sociaal wooncomplex, maar de meeste op initiatief van particulieren

ADL-clusters
= clusters van sociale woningen (12à15) die speciaal worden ingericht voor rolstoelgebruikers en
gegroepeerd rond een centrale service-center, die ADL begeleidt.

 Geïntegreerd in de bestaande woonomgeving, dmv van lage drempels, toegankelijk openbaar
vervoer,…
 Voorzien van communicatiesysteem dat de bewoners verbindt met het nabije ADL-centrum,
waar ze 24u op 24u voor alle hulp terecht kunnen
 Volledig zelfstandig wonen ! Dus privacy wordt gerespecteerd

Woonzorgzones
= deel van een wijk of dorp waarin optimale voorwaarden zijn geschapen voor het wonen met zorg, tot
en met 24 uurs zorg en waar bewoners tot in lengte van dagen zelfstandig kunnen blijven wonen, ook
als minder mobiel wordt of zorgbehoevend wordt.

 Concept: inclusieve visie van ouder worden
 Voornaamste : bewoners in de wijk ‘gewoon’ kunnen wonen




257

,3. Zorgprogramma voor de geriatrische patiënt
Situering
Zorgprogramma is gericht op de ontwikkeling van een “geriatrische zorgcultuur” in het ziekenhuis.

De cultuur impliceert een meer globale benadering van de geriatrische patiënt en houdt rekening met:
 Meervoudige pathologie
 Complexe sociale situatie
 Toegenomen zorgbehoefte
 Toegenomen risico op chronische of permanente afhankelijkheid

Doelgroep
 Populatie geriatrische patiënten die gemiddeld ouder zijn dan 75 jaar
 + een specifieke aanpak behoeven om de redenen:
 Fragiliteit en beperkte homoïstase
 Actieve polypathologie
 Atypische klinische beelden
 Verstoorde farmacocinetica
 Gevaar voor functionele achteruitgang
 Gevaar voor deficiënte voeding
 Tendens tot inactiviteit en bedlegerigheid
 Psychosociale problemen

Doelstelling
Hoofddoel:
Via een pluridisciplinaire diagnostiek en – aanpak te streven naar een optimaal herstel van de
functionele mogelijkheden en een zo groot mogelijke zelfredzaamheid en levenskwaliteit van de
oudere persoon.

 Systematische samenspraak en overleg met de huisarts en andere zorgverstrekkers aan huis
 Het opsporen van geriatrische patiënten
 Continuïteit van de zorg

Componenten
Zorgprogramma omvat:

 Een erkende dienst voor geriatrie
 Een geriatrisch dagziekenhuis
 Een interne liaison (schakel) of geriatrisch supportteam
 Een externe liaison (schakel)
 Een geriatrisch consult




258

, Dienst geriatrie (G.A.A.Z)
 Van bij de opname op de afdeling geriatrie is het de bedoeling om zoveel mogelijk te werken
aan een terugkeer naar huis. Oudere en omgeving hiervan op de hoogte brengen ! -
vertrouwen

 Er wordt gepoogd om chronische zorgbehoevendheid te voorkomen. Dit vanuit
multidisciplinaire benadering.

 Bij opname: beeld krijgen over functioneren van de oudere tot kort voor de opname + oorzaak
van opname

 Deze gegevens worden op de wekelijkse patiëntenbespreking samen met alle leden van het
multidisciplinair team overlopen.
 Eigen specifieke doelstellingen formuleren per discipline
 Op elkaar afgestemd
 Steeds in nauw overleg met de wensen en prioriteiten van de patiënt en zijn omgeving.

 Elk teamlid heeft haar eigen specifieke taak binnen de therapiebegeleiding:
 Verplegen:
is gericht op stimuleren van zelfzorg en het zelfstandig zijn in voorbereiding op
terugkeer naar huis
 Herstel en behoud van de gezondheidstoestand
 Motoriek
 Voedingstoestand
 Verbeteren en behouden van het psychosociaal functioneren

 Sociaal verpleegkundige
 Coördineert en begeleidt patiënt en familie bij het ontslag
 Advies en ondersteuning geven voor het regelen van financiële tegemoetkomingen
 Ontslag: vpk zal contact opnemen met de familie en zal in overleg met de oudere
en zijn familie de nodige instanties contacteren en afspraken maken betreffende
de zorgcontinuïteit bij ontslag

 Kinesist
 Maximale graad van activiteit behouden
 Kinesitherapie en mobiliteitsbevorderende interventies

 Ergotherapeut
Voornaamste taak:
 De zelfactiviteit van de oudere bevorderen
 De motorische en mentale mogelijkheden op peil houden en trainen




259