Blok 2.4 Perception
Probleem 3: Perception and Decision Making.
Boeken: Goldstein & Wolfe.
Onderzoek naar perceptie
De het doel van perceptueel onderzoek is het begrijpen van de perceptuele processen die tot
perceptie leiden. Om dit doel te bereiken is perceptie door middel van twee benaderingen
onderzocht. De eerste benadering is de psychophysical approach. Dit is onderzoek dat
gebruik maakt van kwantitatieve methoden om relaties te meten tussen stimuli (fysica) en
perceptie (psycho). Een voorbeeld van het meten van een stimulus-perceptie relatie is
deelnemers vragen of twee gelijke kleurvlakken dezelfde kleur hebben of niet. De tweede
benadering is de physiological appraoch. Hierbij gaat het om het meten van de relatie tussen
stimuli en fysiologische processen (meten hoe verschillende kleuren resulteren in
verschillende elektrische hersenactiviteit patronen) en tussen fysiologische processen en
perceptie waarbij de fysiologische processen meestal worden bestudeerd door het meten van
elektrische responsen in het zenuwstelsel. Een voorbeeld hiervan is het meten van
hersenactiviteit terwijl een deelnemers een object beschrijft dat hij waarneemt.
Naast het bestuderen van perceptie door middel van de zojuist genoemde
benaderingen, is het ook belangrijk om rekening te houden met cognitive influences on
perception: kennis, herinneringen en verwachtingen die perceptie kunnen beïnvloeden en
welke het beginpunt zijn voor top-down (vanuit hoofd) verwerking in plaats van bottom-up
verwerking (vanuit omgeving)
Het meten van perceptie
Er zijn verschillende mogelijke perceptuele responsen die plaats kunnen vinden na het
zien van een stimulus. Mogelijke perceptuele responsen zijn beschrijven (het indiceren van
eigenschappen van een stimulus), herkennen (een stimulus in een specifieke categorie
plaatsen), detecteren (je bewust worden van een bijna onherkenbaar aspect van een stimulus),
het waarnemen van omvang (je bewust zijn van de omvang of intensiteit van een stimulus) en
zoeken (zoeken naar een specifieke stimulus te midden van andere stimuli). Hieronder zullen
verschillende methoden beschreven worden die perceptie wetenschappers gebruikt hebben om
elk van de voorgenoemde manieren, waarop men op stimuli kan reageren, hebben gemeten.
Beschrijven
Wanneer een onderzoeker een persoon vraagt om te beschrijven wat hij
of zij ziet om zo aan te geven of een bepaalde perceptie plaatsvind, maakt die onderzoeker
gebruik van de phenomenological method. Deze methode is de eerste in het bestuderen van
perceptie omdat het beschrijft wat we waarnemen (aangezien onze percepties van elkaar
kunnen verschillen).
1
Probleem 3: Perception and Decision Making.
Boeken: Goldstein & Wolfe.
Onderzoek naar perceptie
De het doel van perceptueel onderzoek is het begrijpen van de perceptuele processen die tot
perceptie leiden. Om dit doel te bereiken is perceptie door middel van twee benaderingen
onderzocht. De eerste benadering is de psychophysical approach. Dit is onderzoek dat
gebruik maakt van kwantitatieve methoden om relaties te meten tussen stimuli (fysica) en
perceptie (psycho). Een voorbeeld van het meten van een stimulus-perceptie relatie is
deelnemers vragen of twee gelijke kleurvlakken dezelfde kleur hebben of niet. De tweede
benadering is de physiological appraoch. Hierbij gaat het om het meten van de relatie tussen
stimuli en fysiologische processen (meten hoe verschillende kleuren resulteren in
verschillende elektrische hersenactiviteit patronen) en tussen fysiologische processen en
perceptie waarbij de fysiologische processen meestal worden bestudeerd door het meten van
elektrische responsen in het zenuwstelsel. Een voorbeeld hiervan is het meten van
hersenactiviteit terwijl een deelnemers een object beschrijft dat hij waarneemt.
Naast het bestuderen van perceptie door middel van de zojuist genoemde
benaderingen, is het ook belangrijk om rekening te houden met cognitive influences on
perception: kennis, herinneringen en verwachtingen die perceptie kunnen beïnvloeden en
welke het beginpunt zijn voor top-down (vanuit hoofd) verwerking in plaats van bottom-up
verwerking (vanuit omgeving)
Het meten van perceptie
Er zijn verschillende mogelijke perceptuele responsen die plaats kunnen vinden na het
zien van een stimulus. Mogelijke perceptuele responsen zijn beschrijven (het indiceren van
eigenschappen van een stimulus), herkennen (een stimulus in een specifieke categorie
plaatsen), detecteren (je bewust worden van een bijna onherkenbaar aspect van een stimulus),
het waarnemen van omvang (je bewust zijn van de omvang of intensiteit van een stimulus) en
zoeken (zoeken naar een specifieke stimulus te midden van andere stimuli). Hieronder zullen
verschillende methoden beschreven worden die perceptie wetenschappers gebruikt hebben om
elk van de voorgenoemde manieren, waarop men op stimuli kan reageren, hebben gemeten.
Beschrijven
Wanneer een onderzoeker een persoon vraagt om te beschrijven wat hij
of zij ziet om zo aan te geven of een bepaalde perceptie plaatsvind, maakt die onderzoeker
gebruik van de phenomenological method. Deze methode is de eerste in het bestuderen van
perceptie omdat het beschrijft wat we waarnemen (aangezien onze percepties van elkaar
kunnen verschillen).
1
