GGZ Psychiatrie, een inleiding
Hoofdstuk 7, Psychopathologie
Cognitieve stoornissen: Stoornissen die zich kenmerken door achteruitgang van cognitieve
vermogens en het functioneren van het dagelijks leven, waarbij een organische oorzaak
bekend of waarschijnlijk is. Het denken of geheugen wijken af van het vroegere niveau.
Agnosie: Verstoring van de sensorische perceptie, meestal visueel. (denken dat
objecten kinderen zijn, of je vrouw verwarren met een hoed)
Belangrijkste vormen van cognitieve stoornissen
- Delirium
Toestand van geestelijke verwarring, desoriëntatie en het onvermogen om ergens
de aandacht op te richten. De betrokkene heeft moeite zich ergens op te
concentreren en kan niet duidelijk en samenhangend zijn. Vaak last van visuele
hallucinaties en zien ‘beestjes lopen’. Het duurt relatief kort, vaak niet langer dan
een week.
o Oorzaken: Gevolgen van diverse somatische aandoeningen, o.a. hoofdtrauma,
stofwisselingsstoornissen, epilepsie, tekort aan vitamine B1, hersenbloeding.
De meest algemene oorzaak is abrupte onthouding van alcohol of drugs.
- Amnetische stoornis
Verstoring van het geheugen die samenhangen met het onvermogen om nieuwe
dingen te leren of gebeurtenissen uit het verleden terug te halen (defecten
langetermijngeheugen). Problemen met het kortetermijngeheugen uiten zich
door het niet herkennen van namen en gezichten. Ze herinneren zich vaak dingen
uit de kindertijd maar niet wat ze gisteravond hebben gegeten. Algemene
intelligentie blijft wel intact.
o Oorzaken: Lichamelijk, vaak gevolg van een traumatische gebeurtenis zoals
klap op het hoofd, operatie of elektrische schok.
o Hypoxie: Plotseling onderbreken van de zuurstoftoevoer hersenen.
o Infarcing: Blokkade van de bloedvaten voor de hersenen.
Door alcohol veroorzaakte langdurige amnesie (Korsakov): Syndroom dat
samenhangt met chronisch alcoholisme. Kenmerken zijn geheugenverlies en
desoriëntatie. Doordat alcoholisten vaak slecht eten krijgen ze vitamine B1 tekort,
en dit leidt tot Korsakov.
o Vaak na een acute aanval van de ziekte van Wernicke: Hersenziekte die
samenhangt met chronische alcoholisme, door tekort aan vitamine B1.
Kenmerken zijn verwarring, desoriëntatie en moeite met evenwicht.
- Dementie
Ernstige verslechtering van de geestelijke functies. Kenmerken zijn: achteruitgang
van het geheugen, denkvermogen.
o Seniele dementie: Dementie begint na je 65e
o Preseniele dementie: Dementie begint voor je 65e
Hoofdstuk 7, Psychopathologie
Cognitieve stoornissen: Stoornissen die zich kenmerken door achteruitgang van cognitieve
vermogens en het functioneren van het dagelijks leven, waarbij een organische oorzaak
bekend of waarschijnlijk is. Het denken of geheugen wijken af van het vroegere niveau.
Agnosie: Verstoring van de sensorische perceptie, meestal visueel. (denken dat
objecten kinderen zijn, of je vrouw verwarren met een hoed)
Belangrijkste vormen van cognitieve stoornissen
- Delirium
Toestand van geestelijke verwarring, desoriëntatie en het onvermogen om ergens
de aandacht op te richten. De betrokkene heeft moeite zich ergens op te
concentreren en kan niet duidelijk en samenhangend zijn. Vaak last van visuele
hallucinaties en zien ‘beestjes lopen’. Het duurt relatief kort, vaak niet langer dan
een week.
o Oorzaken: Gevolgen van diverse somatische aandoeningen, o.a. hoofdtrauma,
stofwisselingsstoornissen, epilepsie, tekort aan vitamine B1, hersenbloeding.
De meest algemene oorzaak is abrupte onthouding van alcohol of drugs.
- Amnetische stoornis
Verstoring van het geheugen die samenhangen met het onvermogen om nieuwe
dingen te leren of gebeurtenissen uit het verleden terug te halen (defecten
langetermijngeheugen). Problemen met het kortetermijngeheugen uiten zich
door het niet herkennen van namen en gezichten. Ze herinneren zich vaak dingen
uit de kindertijd maar niet wat ze gisteravond hebben gegeten. Algemene
intelligentie blijft wel intact.
o Oorzaken: Lichamelijk, vaak gevolg van een traumatische gebeurtenis zoals
klap op het hoofd, operatie of elektrische schok.
o Hypoxie: Plotseling onderbreken van de zuurstoftoevoer hersenen.
o Infarcing: Blokkade van de bloedvaten voor de hersenen.
Door alcohol veroorzaakte langdurige amnesie (Korsakov): Syndroom dat
samenhangt met chronisch alcoholisme. Kenmerken zijn geheugenverlies en
desoriëntatie. Doordat alcoholisten vaak slecht eten krijgen ze vitamine B1 tekort,
en dit leidt tot Korsakov.
o Vaak na een acute aanval van de ziekte van Wernicke: Hersenziekte die
samenhangt met chronische alcoholisme, door tekort aan vitamine B1.
Kenmerken zijn verwarring, desoriëntatie en moeite met evenwicht.
- Dementie
Ernstige verslechtering van de geestelijke functies. Kenmerken zijn: achteruitgang
van het geheugen, denkvermogen.
o Seniele dementie: Dementie begint na je 65e
o Preseniele dementie: Dementie begint voor je 65e
