verdienen en uitgeven
hoofdstuk 1
beloningen productiefactor
Kapitaal huur, rente
Arbeid loon
Natuur pacht
Ondernemer
schap winst
De productiewaarde wordt dus gevormd door de beloningen van de productiefactoren.
De toegevoegde waarde is gelijk aan het inkomen, omdat vanuit de toegevoegde waarde
deze beloningen betaald worden. Daarom is het nationaal product ook gelijk aan het
nationaal inkomen.
resultatenrekening
Op een resultatenrekening van een bedrijf treffen we de gegevens aan die we nodig hebben
om de toegevoegde
waarde te berekenen.
, Een bedrijfskolom laat voor een product zien
welke bedrijven achtereenvolgens betrokken
zijn bij de totstandkoming van dit product. De
bedrijfskolom laat schematisch de
produktieweg zien van oerproduct tot
consument.
De inkoop van de ene schakel is de omzet
van de voorgaande schakel.
beloningen productiefactor
kapitaal huur, rente
arbeid loon
natuur pacht
ondernemerschap winst
De beloningen van de productiefactoren vormen gezamenlijk het primaire inkomen.
Het secundair inkomen is = primaire inkomen – belastingen en premies + uitkeringen.
De meeste mensen in Nederland verdienen iets door iets te doen >> arbeid te verrichten.
Daarnaast kun je ook inkomen verdienen door de inzet van bezit. Denk daarbij aan de
verhuur van grond of een pand. Maar ook aan het beschikbaar stellen van spaargeld.
Stel je bent zelfstandig ondernemer, wat is dan je beloning? >> Winst
Winst is normaal inkomen uit bezit, omdat onderscheid tussen inkomen uit bezit en uit arbeid
beter te kunnen maken tellen we een deel van de winst van een zelfstandige als loon. Zo
ontstaat er een zuiverder beeld over het loonaandeel binnen het primaire inkomen.
welvaart
We kunnen op verschillende manieren naar welvaart kijken. Landen worden vaak
vergeleken op basis van het bbp per hoofd. Dat noemen we ook wel de welvaart in
enge zin.
Op die manier van kijken is best wat kritiek. We houden dan bijvoorbeeld geen rekening met
de verschillende prijsniveaus in de landen. Je zou wat dat betreft beter naar reëel bbp per
hoofd kunnen kijken. De volgende les kijken we naar andere welvaartsmaatstaven.
, Daarnaast is het welvaartsbegrip veel breder dan alleen inkomen. Niet alleen naar het bbp,
maar ook naar de verdeling van het inkomen, milieu, levensverwachting, onderwijs en de
degelijke kunnen daarin een rol spelen. We kijken dan naar de welvaart in ruimte zin.
Voorbeelden van andere welvaartsmaatstaven zijn het HDI en het ‘groene bbp’.
Groene bbp
Bij het groene bbp wordt er rekening gehouden met de natuur,
het milieu en duurzaamheid.
De formule voor het groen bbp = bbp – geschatte geldwaarde van schade aan milieu +
geschatte geldwaarde van verbetering aan het milieu.
HDI
De UN hanteren bijvoorbeeld een bredere manier van kijken.
● life expectancy
● average education level
● standard of living
World Happiness Report
Alle landen worden vergeleken met een fictief land (Dystopia) wat de meest gelukkige
inwoners heeft die je maar kunt bedenken. Landen worden punten toebedeeld op
verschillende vlakken (welvaart, sociale voorzieningen, levensverwachting, keuzevrijheid),
waaruit een ranglijst ontstaat.
Andere welvaarts-maatstaven:
- Groen BBP
- HDI
- Index voor Geluk
Zorg dat je weet wat wel en niet in deze maatstaven zit.
Zit het bbp in alle drie? >>Ja
hoofdstuk 1
beloningen productiefactor
Kapitaal huur, rente
Arbeid loon
Natuur pacht
Ondernemer
schap winst
De productiewaarde wordt dus gevormd door de beloningen van de productiefactoren.
De toegevoegde waarde is gelijk aan het inkomen, omdat vanuit de toegevoegde waarde
deze beloningen betaald worden. Daarom is het nationaal product ook gelijk aan het
nationaal inkomen.
resultatenrekening
Op een resultatenrekening van een bedrijf treffen we de gegevens aan die we nodig hebben
om de toegevoegde
waarde te berekenen.
, Een bedrijfskolom laat voor een product zien
welke bedrijven achtereenvolgens betrokken
zijn bij de totstandkoming van dit product. De
bedrijfskolom laat schematisch de
produktieweg zien van oerproduct tot
consument.
De inkoop van de ene schakel is de omzet
van de voorgaande schakel.
beloningen productiefactor
kapitaal huur, rente
arbeid loon
natuur pacht
ondernemerschap winst
De beloningen van de productiefactoren vormen gezamenlijk het primaire inkomen.
Het secundair inkomen is = primaire inkomen – belastingen en premies + uitkeringen.
De meeste mensen in Nederland verdienen iets door iets te doen >> arbeid te verrichten.
Daarnaast kun je ook inkomen verdienen door de inzet van bezit. Denk daarbij aan de
verhuur van grond of een pand. Maar ook aan het beschikbaar stellen van spaargeld.
Stel je bent zelfstandig ondernemer, wat is dan je beloning? >> Winst
Winst is normaal inkomen uit bezit, omdat onderscheid tussen inkomen uit bezit en uit arbeid
beter te kunnen maken tellen we een deel van de winst van een zelfstandige als loon. Zo
ontstaat er een zuiverder beeld over het loonaandeel binnen het primaire inkomen.
welvaart
We kunnen op verschillende manieren naar welvaart kijken. Landen worden vaak
vergeleken op basis van het bbp per hoofd. Dat noemen we ook wel de welvaart in
enge zin.
Op die manier van kijken is best wat kritiek. We houden dan bijvoorbeeld geen rekening met
de verschillende prijsniveaus in de landen. Je zou wat dat betreft beter naar reëel bbp per
hoofd kunnen kijken. De volgende les kijken we naar andere welvaartsmaatstaven.
, Daarnaast is het welvaartsbegrip veel breder dan alleen inkomen. Niet alleen naar het bbp,
maar ook naar de verdeling van het inkomen, milieu, levensverwachting, onderwijs en de
degelijke kunnen daarin een rol spelen. We kijken dan naar de welvaart in ruimte zin.
Voorbeelden van andere welvaartsmaatstaven zijn het HDI en het ‘groene bbp’.
Groene bbp
Bij het groene bbp wordt er rekening gehouden met de natuur,
het milieu en duurzaamheid.
De formule voor het groen bbp = bbp – geschatte geldwaarde van schade aan milieu +
geschatte geldwaarde van verbetering aan het milieu.
HDI
De UN hanteren bijvoorbeeld een bredere manier van kijken.
● life expectancy
● average education level
● standard of living
World Happiness Report
Alle landen worden vergeleken met een fictief land (Dystopia) wat de meest gelukkige
inwoners heeft die je maar kunt bedenken. Landen worden punten toebedeeld op
verschillende vlakken (welvaart, sociale voorzieningen, levensverwachting, keuzevrijheid),
waaruit een ranglijst ontstaat.
Andere welvaarts-maatstaven:
- Groen BBP
- HDI
- Index voor Geluk
Zorg dat je weet wat wel en niet in deze maatstaven zit.
Zit het bbp in alle drie? >>Ja
