Na - H8 - Elektromotor en
dynamo
8.1 INTRODUCTIE
Magnetisme
- Magneet heeft noord- en zuidpool.
- Magnetische krachtwerking werkt zowel afstotend als aantrekkend en is het grootst bij de polen.
- Breek je een magneet, dan heeft elk stuk weer een noordpool en een zuidpool.
- Het is alsof een magneet gevuld is met een groot aantal kleine magneetjes die allemaal in dezelfde
richting staan.
- Permanente magneten: materialen die magnetisch zijn en blijven.
- IJzer wordt gemakkelijk gemagnetiseerd, maar het magnetisme verdwijnt ook weer gemakkelijk.
- Elektromagneet: stroomdraad gewikkeld om ijzeren kern waarbij een elektrische stroom voor het
magnetisme zorgt.
Permanente magneten
- In magnetiseerbare materialen zijn atomen zodanig met elkaar verbonden dat ze microscopisch
kleine magnetische gebiedjes vormen.
- In het niet-gemagnetiseerde materiaal zijn de richtingen van deze magnetische gebiedjes
ongeordend, waardoor ze elkaars magnetische werking aan de buitenkant opheffen.
- Als je met pool van magneet bij stalen spijker komt, wordt spijker magnetisch. Magnetische
gebiedjes van staal in spijker worden dan gericht en gaan met magneet mee wijzen.
- Door onderlinge magnetische krachten blijven magnetische gebiedjes gedurende enige tijd dezelfde
richting houden, maar door warmtebewegingen van atomen in staal verdwijnt gelijkgericht
ordening langzamerhand weer.
- Wanneer je een stuk gemagnetiseerd staal warm maakt, gaan de atomen meer trillen en verliest
het staal sneller zijn magnetisme.
- Permanente magneten zijn gemaakt van legeringen die moeilijk te magnetiseren zijn, maar die hun
magnetisme ook heel lang goed vasthouden, ook bij hoge temperatuur.
Het kompas en het magnetisch veld
- Magnetisch veld: ruimte rond magneet waar magneet invloed heeft en kracht kan uitoefenen.
- Magnetische veldlijnen: denkbeeldige lijnen in de ruimte die de grootte en de richting van de
magnetische kracht aangeven.
- Veldlijnen lopen buiten een magneet van de noordpool naar de zuidpool.
- Veldlijnen snijden elkaar nooit.
- Richting van magnetische veldlijn geeft richting aan waarin noordpool van een draaibare
naaldmagneet op die plaats wijst. Kompasnaald gaat in richting van raaklijn aan veldlijn staan.
8.2 MAGNETISCHE VELDEN DOOR ELEKTRISCHE STROOM
Aardmagnetisch veld
- Aardmagnetisch veld: magnetisch veld dat aarde omringt.
- Het magneetveld van de aarde lijkt op het veld van een staafmagneet. In de buurt van de
geografische Noordpool bevindt zich diep in de aarde een magnetische zuidpool.
- Magnetische veldlijnen lopen dus van geografische zuidpool, via ruimte naar geografische
noordpool en gaan door de aarde heen weer naar de zuidpool.
Magnetisch veld van een permanente magneet
dynamo
8.1 INTRODUCTIE
Magnetisme
- Magneet heeft noord- en zuidpool.
- Magnetische krachtwerking werkt zowel afstotend als aantrekkend en is het grootst bij de polen.
- Breek je een magneet, dan heeft elk stuk weer een noordpool en een zuidpool.
- Het is alsof een magneet gevuld is met een groot aantal kleine magneetjes die allemaal in dezelfde
richting staan.
- Permanente magneten: materialen die magnetisch zijn en blijven.
- IJzer wordt gemakkelijk gemagnetiseerd, maar het magnetisme verdwijnt ook weer gemakkelijk.
- Elektromagneet: stroomdraad gewikkeld om ijzeren kern waarbij een elektrische stroom voor het
magnetisme zorgt.
Permanente magneten
- In magnetiseerbare materialen zijn atomen zodanig met elkaar verbonden dat ze microscopisch
kleine magnetische gebiedjes vormen.
- In het niet-gemagnetiseerde materiaal zijn de richtingen van deze magnetische gebiedjes
ongeordend, waardoor ze elkaars magnetische werking aan de buitenkant opheffen.
- Als je met pool van magneet bij stalen spijker komt, wordt spijker magnetisch. Magnetische
gebiedjes van staal in spijker worden dan gericht en gaan met magneet mee wijzen.
- Door onderlinge magnetische krachten blijven magnetische gebiedjes gedurende enige tijd dezelfde
richting houden, maar door warmtebewegingen van atomen in staal verdwijnt gelijkgericht
ordening langzamerhand weer.
- Wanneer je een stuk gemagnetiseerd staal warm maakt, gaan de atomen meer trillen en verliest
het staal sneller zijn magnetisme.
- Permanente magneten zijn gemaakt van legeringen die moeilijk te magnetiseren zijn, maar die hun
magnetisme ook heel lang goed vasthouden, ook bij hoge temperatuur.
Het kompas en het magnetisch veld
- Magnetisch veld: ruimte rond magneet waar magneet invloed heeft en kracht kan uitoefenen.
- Magnetische veldlijnen: denkbeeldige lijnen in de ruimte die de grootte en de richting van de
magnetische kracht aangeven.
- Veldlijnen lopen buiten een magneet van de noordpool naar de zuidpool.
- Veldlijnen snijden elkaar nooit.
- Richting van magnetische veldlijn geeft richting aan waarin noordpool van een draaibare
naaldmagneet op die plaats wijst. Kompasnaald gaat in richting van raaklijn aan veldlijn staan.
8.2 MAGNETISCHE VELDEN DOOR ELEKTRISCHE STROOM
Aardmagnetisch veld
- Aardmagnetisch veld: magnetisch veld dat aarde omringt.
- Het magneetveld van de aarde lijkt op het veld van een staafmagneet. In de buurt van de
geografische Noordpool bevindt zich diep in de aarde een magnetische zuidpool.
- Magnetische veldlijnen lopen dus van geografische zuidpool, via ruimte naar geografische
noordpool en gaan door de aarde heen weer naar de zuidpool.
Magnetisch veld van een permanente magneet
