ZORGVRAGERS MET AANDOENINGEN AAN DE HERSENEN
NAH
Aan mevrouw Robben is uiterlijk niet veel te zien van het ongeval gisteren met haar fiets. Ze
heeft een paar lelijke schaafwonden op haar gezicht en een arm- en enkelfractuur. Maar
vanaf het moment dat ze werd binnengebracht, reageert ze verward, lijkt ze zich dingen niet
te herinneren en heeft ze een paar keer moeten braken. De SEH-arts vermoedt een
commotio cerebri en laat haar opnemen op de neurologieafdeling. Daar controleren
verpleegkundigen haar eenmaal per uur op vitale functies en de mate van bewustzijn aan de
hand van de Glasgow-comaschaal, om veranderingen snel te kunnen constateren. De kamer
is verduisterd en de deur is gesloten om lawaai en andere prikkels zoveel mogelijk te
voorkomen.
Zenuwstelsel
Hersenen
De hersenen zijn een belangrijk orgaan, het hele lichaam wordt erdoor aangestuurd. De
hersenen zijn zeer kwetsbaar. Het is zacht weefsel waar veel bloedvaten doorheen lopen. De
schedel zorgt voor bescherming van de hersenen. Als de hersenen beschadigd raken door
bijvoorbeeld een bloeding, zuurstofgebrek of een tumor, kan dit verregaande gevolgen
hebben voor het functioneren van het lichaam.
ANATOMIE
De hersenen (het brein) worden gezien als de computer van de mens. De hersenen sturen
veel processen in het lichaam aan, zoals beweging, gevoel, lichaamstemperatuur, hartslag,
ademhaling en bloeddruk. Ook zijn de hersenen belangrijk voor het geheugen, bewustzijn en
je emoties
De hersenen zijn onderdeel van het centrale zenuwstelsel. Dit is het deel van het
zenuwstelsel dat door bot wordt omgeven en bestaat uit het ruggenmerg en de hersenen.
De hersenen liggen in de schedel. De schedel zorgt voor bescherming van het kwetsbare
hersenweefsel. De hersenen bestaan uit :
o de grote en kleine hersenen en de
o hersenstam.
De grote hersenen(cerebrum) verwerken impulsen afkomstig van zenuwcellen en reguleren
vrijwillige bewegingen. In de grote hersenen vinden ook cognitieve en emotionele processen
(logisch redeneren, planning, geheugen, emotie) plaats.
Als een zorgvrager hersenletsel oploopt, bepaalt de plaats van het hersenletsel dan ook de
verschijnselen, gevolgen, de zorgvraag en uiteindelijk de eventuele blijvende schade.
De kleine hersenen (cerebellum) liggen in de achterste schedelgroeve. Ze zijn
verantwoordelijk voor de motoriek en dragen bij aan de coördinatie, timing en
nauwkeurigheid van bewegingen.
De hersenstam (truncus cerebri) is het onderste deel van de hersenen en is van levensbelang.
De hersenstam bestuurt belangrijke functies zoals de ademhaling, hartslag, temperatuur en
bloeddruk.
1
,• Opgebouwd uit:
– Grijze stof
– Dendrieten en
– Cellichamen
– Witt stof (myeline)
• De uitlopers van de neuronen (axonen)
CELLEN VAN HE T ZENUWSTELSEL
• Het zenuwstelsel kent twee soorten cellen
– Neuronen ( zenuwcelen)
– Gliacellen( steuncellen)
Deze zijn weer op te delen in subsoorten
NEURONEN
• Het zenuwstelsel bestaat uit 100 miljard zenuwcellen (neuronen).
• Opvangend gedeelte
• Bestaat uit dendrieten en cellichaam
– Geleidend gedeelte
– Axonen(lange uitlopers)
– (Myelineschede, belangrijk voor bescherming en geleiding impulsen. MS,ALS)
– Overdragend gedeelte
• De contactplaats waar de impuls wordt overgedragen naar een neuron/spier/klier.
Contactplaats noemen we een synaps
2
,• Spier en klier door perifeer motorisch neuron
SYNAPS
• De elektrische signalering wordt geregeld door het overdragen van neurotransmitter
(exocytose = loslaten en is tegenovergestelde van fagocytose)
– Eenrichting verkeer
– Voorbeeld van neurotransmitter is dopamine!!!
Neurogliacellen
Naast zenuwcellen bevatten de hersenen ook andere cellen, de gliacellen.
Gliacellen zijn cellen met een ondersteunende functie in de hersenen en worden ook
wel steuncellengenoemd. Ze ruimen onder andere afgestorven zenuwcellen op en zorgen voor
de stevigheid van de hersenen.
De hersenen bevatten naar schatting negen keer zoveel gliacellen als zenuwcellen.
Neurogliacellen zijn steuncellen
3
,
De hersenen zijn een belangrijk orgaan. Aandoeningen aan de hersenen kunnen leiden tot
invaliderende klachten zoals verlamming, spasticiteit, spraakproblemen en zelfs
(hersen)dood.
De meest voorkomende aandoening aan de hersenen is het cerebrovasculair accident
(CVA).
Behandeling
Aandoeningen aan de hersenen zijn niet altijd even goed te behandelen. Vaak hebben
zorgvragers behoorlijk wat restverschijnselen en gaat het niet meer zozeer om het
behandelen van de aandoening, maar om de gevolgen van deze aandoening. De behandeling
verschilt ook nogal per aandoening. De behandeling van een CVA is bijvoorbeeld niet te
vergelijken met die van een meningitis
CVA/stroke/beroerte
• C= cerebro
• V= vasculair
• A= accident
Kan leiden tot NAH = niet aangeboren hersenletsel
Elk jaar worden 47.000 mensen getroffen door een beroerte. Dat zijn 126 personen per dag!
4
NAH
Aan mevrouw Robben is uiterlijk niet veel te zien van het ongeval gisteren met haar fiets. Ze
heeft een paar lelijke schaafwonden op haar gezicht en een arm- en enkelfractuur. Maar
vanaf het moment dat ze werd binnengebracht, reageert ze verward, lijkt ze zich dingen niet
te herinneren en heeft ze een paar keer moeten braken. De SEH-arts vermoedt een
commotio cerebri en laat haar opnemen op de neurologieafdeling. Daar controleren
verpleegkundigen haar eenmaal per uur op vitale functies en de mate van bewustzijn aan de
hand van de Glasgow-comaschaal, om veranderingen snel te kunnen constateren. De kamer
is verduisterd en de deur is gesloten om lawaai en andere prikkels zoveel mogelijk te
voorkomen.
Zenuwstelsel
Hersenen
De hersenen zijn een belangrijk orgaan, het hele lichaam wordt erdoor aangestuurd. De
hersenen zijn zeer kwetsbaar. Het is zacht weefsel waar veel bloedvaten doorheen lopen. De
schedel zorgt voor bescherming van de hersenen. Als de hersenen beschadigd raken door
bijvoorbeeld een bloeding, zuurstofgebrek of een tumor, kan dit verregaande gevolgen
hebben voor het functioneren van het lichaam.
ANATOMIE
De hersenen (het brein) worden gezien als de computer van de mens. De hersenen sturen
veel processen in het lichaam aan, zoals beweging, gevoel, lichaamstemperatuur, hartslag,
ademhaling en bloeddruk. Ook zijn de hersenen belangrijk voor het geheugen, bewustzijn en
je emoties
De hersenen zijn onderdeel van het centrale zenuwstelsel. Dit is het deel van het
zenuwstelsel dat door bot wordt omgeven en bestaat uit het ruggenmerg en de hersenen.
De hersenen liggen in de schedel. De schedel zorgt voor bescherming van het kwetsbare
hersenweefsel. De hersenen bestaan uit :
o de grote en kleine hersenen en de
o hersenstam.
De grote hersenen(cerebrum) verwerken impulsen afkomstig van zenuwcellen en reguleren
vrijwillige bewegingen. In de grote hersenen vinden ook cognitieve en emotionele processen
(logisch redeneren, planning, geheugen, emotie) plaats.
Als een zorgvrager hersenletsel oploopt, bepaalt de plaats van het hersenletsel dan ook de
verschijnselen, gevolgen, de zorgvraag en uiteindelijk de eventuele blijvende schade.
De kleine hersenen (cerebellum) liggen in de achterste schedelgroeve. Ze zijn
verantwoordelijk voor de motoriek en dragen bij aan de coördinatie, timing en
nauwkeurigheid van bewegingen.
De hersenstam (truncus cerebri) is het onderste deel van de hersenen en is van levensbelang.
De hersenstam bestuurt belangrijke functies zoals de ademhaling, hartslag, temperatuur en
bloeddruk.
1
,• Opgebouwd uit:
– Grijze stof
– Dendrieten en
– Cellichamen
– Witt stof (myeline)
• De uitlopers van de neuronen (axonen)
CELLEN VAN HE T ZENUWSTELSEL
• Het zenuwstelsel kent twee soorten cellen
– Neuronen ( zenuwcelen)
– Gliacellen( steuncellen)
Deze zijn weer op te delen in subsoorten
NEURONEN
• Het zenuwstelsel bestaat uit 100 miljard zenuwcellen (neuronen).
• Opvangend gedeelte
• Bestaat uit dendrieten en cellichaam
– Geleidend gedeelte
– Axonen(lange uitlopers)
– (Myelineschede, belangrijk voor bescherming en geleiding impulsen. MS,ALS)
– Overdragend gedeelte
• De contactplaats waar de impuls wordt overgedragen naar een neuron/spier/klier.
Contactplaats noemen we een synaps
2
,• Spier en klier door perifeer motorisch neuron
SYNAPS
• De elektrische signalering wordt geregeld door het overdragen van neurotransmitter
(exocytose = loslaten en is tegenovergestelde van fagocytose)
– Eenrichting verkeer
– Voorbeeld van neurotransmitter is dopamine!!!
Neurogliacellen
Naast zenuwcellen bevatten de hersenen ook andere cellen, de gliacellen.
Gliacellen zijn cellen met een ondersteunende functie in de hersenen en worden ook
wel steuncellengenoemd. Ze ruimen onder andere afgestorven zenuwcellen op en zorgen voor
de stevigheid van de hersenen.
De hersenen bevatten naar schatting negen keer zoveel gliacellen als zenuwcellen.
Neurogliacellen zijn steuncellen
3
,
De hersenen zijn een belangrijk orgaan. Aandoeningen aan de hersenen kunnen leiden tot
invaliderende klachten zoals verlamming, spasticiteit, spraakproblemen en zelfs
(hersen)dood.
De meest voorkomende aandoening aan de hersenen is het cerebrovasculair accident
(CVA).
Behandeling
Aandoeningen aan de hersenen zijn niet altijd even goed te behandelen. Vaak hebben
zorgvragers behoorlijk wat restverschijnselen en gaat het niet meer zozeer om het
behandelen van de aandoening, maar om de gevolgen van deze aandoening. De behandeling
verschilt ook nogal per aandoening. De behandeling van een CVA is bijvoorbeeld niet te
vergelijken met die van een meningitis
CVA/stroke/beroerte
• C= cerebro
• V= vasculair
• A= accident
Kan leiden tot NAH = niet aangeboren hersenletsel
Elk jaar worden 47.000 mensen getroffen door een beroerte. Dat zijn 126 personen per dag!
4
