WERKLPELKEREN 1 – semester 1
H1: Het lerarenberoep
1.1) decreet basiscompetenties leerkracht lager onderwijs (1996)
Decreet basiscompetenties (1996): geeft weer over welke competenties (kennis, vaardigheden, attitudes) een leerkracht
moet beschikken = beroepsprofiel
Focus
Niet enkel kennisoverdracht -> de leerling
Geen individu -> schoolteam
Niet kennis overdragen -> leren leren
Vernieuwen – aanpassen aan nieuwe contexten
Decreet basiscompetenties (1996): geeft weer over welke competenties een leerkracht moet beschikken = beroepsprofiel
Beroepsprofiel maakt onderscheid tussen 2 zaken
Beroepscompetenties
Basiscompetenties
1.3) nut beroepsprofiel
Leerkrachten? Je weet wat van je wordt verwacht t.a.v. school, collega’s, lln en ouders
Hogescholen? Oriëntering van de opleiding
Overheid? Kwaliteitscontrole
Scholen? Men weet wat leerkrachten kunnen
1.2) beroepsprofiel
= is een omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes die een leraar moet bezitten.
Opgesteld op basis van de verwachtingen van de brede maatschappij en het bedrijfsleven.
Vastgelegd door de overheid
(16/4/96: decreet lerarenopleiding en nascholing)
Ze steunen op wetenschappelijk werk en op internationale vergelijking.
Doel: ervaren leerkracht moet deze kennis, vaardigheden en attitudes bij zijn beroepsuitoefening bezitten.
Beroepscompetenties
Definitie = omschrijft de kennis, de vaardigheden en de attitudes van een ervaren leraar bij zijn beroepsuitoefening.
Basiscompetenties
, Definitie = de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes, waarover iedere afgestudeerde moet beschikken
om op een volwaardige manier als beginnende leraar te kunnen fungeren. De basiscompetenties stellen de leraar in
staat door te groeien naar het beroepsprofiel
Gemeenschappelijk deel en specifiek deel
Leraar kleuteronderwijs
Leraar lager onderwijs
Leraar secundair onderwijs groep 1
Leraar secundair onderwijs groep 2
Vb: verschil beroeps- en basiscompetenties
Beroepsprofiel
3.4 met het oog op de begeleiding en oriëntering van lerende, het eigen vormingsaanbod situeren in het geheel van het
onderwijsaanbod met name de aangrenzende niveaus en het buitengewoon onderwijs, en de leerkracht is op hoogte
van de bestaande vormen van integratie tussen gewoon en buitengewoon onderwijs
Basiscompetenties
3.3 De leerkracht kan het eigen aanbod situeren (bv. CLB) in het geheel van het onderwijsaanbod met het oog op de
begeleiding en oriëntering van leerlingen.
Een leerkracht draagt verantwoordelijkheid tegenover 3 clusters:
De leraar is verantwoordelijk voor de lerende
De leraar is verantwoordelijk voor de school/de onderwijsgemeenschap
De leraar is verantwoordelijk voor de maatschappij
1.4 functionele gehelen van de leraar
= verschillende kennis, vaardigheden en attitudes
= maken veelzijdigheid van beroep
Voorbeelden:
1. ouderavonden organiseren en info geven, oudercontact, ouders contacteren bij problemen (vb echtscheiding)
2. 2 leerkrachten uit 1 schoolteam gaan in interactie, deliberaties met verschillende leerkrachten, schoolfeest organiseren,
samenkomst van verschillende directeurs over problemen of instaptoetsen (voorbereiden)
onderwijsleergemeenschap is veel breder dan een lerarenteam (netscholen, onderwijsleergemeenschap)
3. Uitstap naar museum, hoekenwerk …
4. Leren leren, stappenplan maken …
5. De leraar kan veel informatie geven over een onderwerp
6. Uitstap naar museum, scholen met andere culturen …
7. Samenwerken met lokale boeren/handelaars
,8. Klasmanagement, pestgedrag op de speelplaats
9. Bijscholingen, nieuwe zaken leren, extra uitdaging
10. deliberaties, opendeurdag organiseren, …
Opdracht:
Over welke attitudes moet een leerkracht beschikken?
beslissingsvormen Zin voor samenwerking
Relationele gerichtheid Verantwoordelijkheidszin
Kritische gerichtheid Flexibiliteit
leergierigheid Organisatievermogen
1.5) motieven ven het lerarenberoep
Opdracht:
Plaats onderstaande motieven in de juiste kolom -> intrinsieke/extrinsieke motivatie
Intrinsieke motivatie Extrinsieke motivatie
A. Kennis willen doorgeven C. Loon
B. Het vormen van toekomstige E. Vakantieregeling
kinderen
D. Bevorderen van sociale gelijkheid G. Mogelijkheid om tijd met familie door te brengen
F. Plezier beleven aan het H. Arbeidsvoorwaarden
lerarenberoep
, H2 : Didactiek als wetenschap (p.16-18)
1. Verschil algemene didactiek en vakdidactiek
1.1) Algemene didactiek
= de wetenschappelijke studie van de manier waarop men op school kennis, inzichten, vaardigheden om problemen op
te lossen en attitudes bijbrengt aan zich vormende mensen.
= de theorie van het onderwijzen en het leren
Wat zijn de hulpwetenschappen van didactiek?
2. Psychologie
3. Ontwikkelingspsychologie
4. Pedagogie
5. Neurowetenschappen
6. …
1.2) Vakdidactiek
= de discipline die (toekomstige) leraren in staat moet stellen om de inhoud van een vak in
bepaalde context te openen voor leerlingen.
o Beschikken over vakkennis
o Beschikken over de methodes, denkwijzen van dat vak
o Vakkennis en methodes, denkwijzen vertalen in vorm die kinderen kunnen begrijpen
o Vakgebieden in de opleiding -> vakdidactiek
o Muzische vorming (beeld, muziek, drama)
o Taal/Nederlands
o Wiskunde
o Frans
o Mens en maatschappij
o Wetenschap en techniek
o L.O.
o Onderwijsorganisaties
o Macroniveau (overheid)
o Sinds 1989: onderwijs bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap
o Vlaamse Gemeenschap is bevoegd voor bijna alle aspecten van het onderwijsbeleid, behalve:
Begin en einde van de leerplicht (federaal)
Leerplicht vanaf 1 september in jaar waar je 5 jaar wordt
Minimumvoorwaarden voor diploma (federaal)
Pensioenen onderwijspersoneel (federaal)
Federaal = overal in België hetzelfde
H1: Het lerarenberoep
1.1) decreet basiscompetenties leerkracht lager onderwijs (1996)
Decreet basiscompetenties (1996): geeft weer over welke competenties (kennis, vaardigheden, attitudes) een leerkracht
moet beschikken = beroepsprofiel
Focus
Niet enkel kennisoverdracht -> de leerling
Geen individu -> schoolteam
Niet kennis overdragen -> leren leren
Vernieuwen – aanpassen aan nieuwe contexten
Decreet basiscompetenties (1996): geeft weer over welke competenties een leerkracht moet beschikken = beroepsprofiel
Beroepsprofiel maakt onderscheid tussen 2 zaken
Beroepscompetenties
Basiscompetenties
1.3) nut beroepsprofiel
Leerkrachten? Je weet wat van je wordt verwacht t.a.v. school, collega’s, lln en ouders
Hogescholen? Oriëntering van de opleiding
Overheid? Kwaliteitscontrole
Scholen? Men weet wat leerkrachten kunnen
1.2) beroepsprofiel
= is een omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes die een leraar moet bezitten.
Opgesteld op basis van de verwachtingen van de brede maatschappij en het bedrijfsleven.
Vastgelegd door de overheid
(16/4/96: decreet lerarenopleiding en nascholing)
Ze steunen op wetenschappelijk werk en op internationale vergelijking.
Doel: ervaren leerkracht moet deze kennis, vaardigheden en attitudes bij zijn beroepsuitoefening bezitten.
Beroepscompetenties
Definitie = omschrijft de kennis, de vaardigheden en de attitudes van een ervaren leraar bij zijn beroepsuitoefening.
Basiscompetenties
, Definitie = de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes, waarover iedere afgestudeerde moet beschikken
om op een volwaardige manier als beginnende leraar te kunnen fungeren. De basiscompetenties stellen de leraar in
staat door te groeien naar het beroepsprofiel
Gemeenschappelijk deel en specifiek deel
Leraar kleuteronderwijs
Leraar lager onderwijs
Leraar secundair onderwijs groep 1
Leraar secundair onderwijs groep 2
Vb: verschil beroeps- en basiscompetenties
Beroepsprofiel
3.4 met het oog op de begeleiding en oriëntering van lerende, het eigen vormingsaanbod situeren in het geheel van het
onderwijsaanbod met name de aangrenzende niveaus en het buitengewoon onderwijs, en de leerkracht is op hoogte
van de bestaande vormen van integratie tussen gewoon en buitengewoon onderwijs
Basiscompetenties
3.3 De leerkracht kan het eigen aanbod situeren (bv. CLB) in het geheel van het onderwijsaanbod met het oog op de
begeleiding en oriëntering van leerlingen.
Een leerkracht draagt verantwoordelijkheid tegenover 3 clusters:
De leraar is verantwoordelijk voor de lerende
De leraar is verantwoordelijk voor de school/de onderwijsgemeenschap
De leraar is verantwoordelijk voor de maatschappij
1.4 functionele gehelen van de leraar
= verschillende kennis, vaardigheden en attitudes
= maken veelzijdigheid van beroep
Voorbeelden:
1. ouderavonden organiseren en info geven, oudercontact, ouders contacteren bij problemen (vb echtscheiding)
2. 2 leerkrachten uit 1 schoolteam gaan in interactie, deliberaties met verschillende leerkrachten, schoolfeest organiseren,
samenkomst van verschillende directeurs over problemen of instaptoetsen (voorbereiden)
onderwijsleergemeenschap is veel breder dan een lerarenteam (netscholen, onderwijsleergemeenschap)
3. Uitstap naar museum, hoekenwerk …
4. Leren leren, stappenplan maken …
5. De leraar kan veel informatie geven over een onderwerp
6. Uitstap naar museum, scholen met andere culturen …
7. Samenwerken met lokale boeren/handelaars
,8. Klasmanagement, pestgedrag op de speelplaats
9. Bijscholingen, nieuwe zaken leren, extra uitdaging
10. deliberaties, opendeurdag organiseren, …
Opdracht:
Over welke attitudes moet een leerkracht beschikken?
beslissingsvormen Zin voor samenwerking
Relationele gerichtheid Verantwoordelijkheidszin
Kritische gerichtheid Flexibiliteit
leergierigheid Organisatievermogen
1.5) motieven ven het lerarenberoep
Opdracht:
Plaats onderstaande motieven in de juiste kolom -> intrinsieke/extrinsieke motivatie
Intrinsieke motivatie Extrinsieke motivatie
A. Kennis willen doorgeven C. Loon
B. Het vormen van toekomstige E. Vakantieregeling
kinderen
D. Bevorderen van sociale gelijkheid G. Mogelijkheid om tijd met familie door te brengen
F. Plezier beleven aan het H. Arbeidsvoorwaarden
lerarenberoep
, H2 : Didactiek als wetenschap (p.16-18)
1. Verschil algemene didactiek en vakdidactiek
1.1) Algemene didactiek
= de wetenschappelijke studie van de manier waarop men op school kennis, inzichten, vaardigheden om problemen op
te lossen en attitudes bijbrengt aan zich vormende mensen.
= de theorie van het onderwijzen en het leren
Wat zijn de hulpwetenschappen van didactiek?
2. Psychologie
3. Ontwikkelingspsychologie
4. Pedagogie
5. Neurowetenschappen
6. …
1.2) Vakdidactiek
= de discipline die (toekomstige) leraren in staat moet stellen om de inhoud van een vak in
bepaalde context te openen voor leerlingen.
o Beschikken over vakkennis
o Beschikken over de methodes, denkwijzen van dat vak
o Vakkennis en methodes, denkwijzen vertalen in vorm die kinderen kunnen begrijpen
o Vakgebieden in de opleiding -> vakdidactiek
o Muzische vorming (beeld, muziek, drama)
o Taal/Nederlands
o Wiskunde
o Frans
o Mens en maatschappij
o Wetenschap en techniek
o L.O.
o Onderwijsorganisaties
o Macroniveau (overheid)
o Sinds 1989: onderwijs bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap
o Vlaamse Gemeenschap is bevoegd voor bijna alle aspecten van het onderwijsbeleid, behalve:
Begin en einde van de leerplicht (federaal)
Leerplicht vanaf 1 september in jaar waar je 5 jaar wordt
Minimumvoorwaarden voor diploma (federaal)
Pensioenen onderwijspersoneel (federaal)
Federaal = overal in België hetzelfde
