Oncologie
Samenvatting AFP Kennisweek 4, OP6/OP8
Inhoud
Oncologie................................................................................................................................................. 2
Oorzaken ............................................................................................................................................. 2
Begrippen ............................................................................................................................................ 2
Benigne tumoren ................................................................................................................................. 3
Maligne tumoren ................................................................................................................................. 3
Metastasen .......................................................................................................................................... 4
Naamgeving tumoren.......................................................................................................................... 4
Diagnose .............................................................................................................................................. 4
Behandeling ......................................................................................................................................... 5
Bijwerkingen .................................................................................................................................... 5
Farmacologie ........................................................................................................................................... 6
Begrippen ............................................................................................................................................ 6
Farmacodynamiek ............................................................................................................................... 8
Basisprincipes .................................................................................................................................. 8
Farmacokinetiek .................................................................................................................................. 9
Toedieningsvormen en toedieningswegen ....................................................................................... 10
Geneesmiddelen in de praktijk ......................................................................................................... 10
Pijnmedicatie ..................................................................................................................................... 10
Pijn ......................................................................................................................................................... 11
Nociceptieve pijn ............................................................................................................................... 11
Gerefereerde pijn .......................................................................................................................... 11
Neuropathische pijn .......................................................................................................................... 12
Fantoompijn ...................................................................................................................................... 12
Pijnbeleving ....................................................................................................................................... 12
Bijlage I – Ontstaan van kanker ............................................................................................................. 13
Bijlage II – behandeling en bestrijding van kanker ................................................................................ 14
, Oncologie
Oorzaken
• Erfelijk
• Immunologisch
• Carcinogene stoffen
• Fysische invloed
• Virale infectie
• Hormonale factoren
• Mutatie DNA → zie bijlage I
Begrippen
Tumor
Zwelling, kan zowel goed- als kwaadaardig zijn.
Hypertrofie
Vergroting van weefsel, zonder toename van aantal cellen. Inhoud van cellen wordt groter → spieren
Hyperplasie
Vergroting van weefsel, met toename van aantal cellen → beenmerg, prostaat of lymfeklieren
Atrofie
Vermindering van grote van weefsel → bij spieren, uterus
Metaplasie
Weefsel verandert. Van het ene soort weefsel naar een ander soort weefsel → baarmoederhals heeft
twee soorten epithelia met een duidelijke scheidingslijn, die lijn kan steeds veranderen onder invloed
van hormonen. Cellen kunnen onrustig worden → kan kanker ontstaan.
Dysplasie
Abnormale ontwikkeling van cellen
Neoplasie
Gezwelvorming, door nieuwvorming van cellen. Kan zowel goed- als kwaadaardig zijn.
Benigne Maligne
Goedaardig Kwaadaardig
(on)gedifferentieerd
De mate waarin het weefsel nog lijkt op het ‘’oude’’ weefsel.
Metastasering
Uitzaaien, de kanker verspreidt zich.
2
Samenvatting AFP Kennisweek 4, OP6/OP8
Inhoud
Oncologie................................................................................................................................................. 2
Oorzaken ............................................................................................................................................. 2
Begrippen ............................................................................................................................................ 2
Benigne tumoren ................................................................................................................................. 3
Maligne tumoren ................................................................................................................................. 3
Metastasen .......................................................................................................................................... 4
Naamgeving tumoren.......................................................................................................................... 4
Diagnose .............................................................................................................................................. 4
Behandeling ......................................................................................................................................... 5
Bijwerkingen .................................................................................................................................... 5
Farmacologie ........................................................................................................................................... 6
Begrippen ............................................................................................................................................ 6
Farmacodynamiek ............................................................................................................................... 8
Basisprincipes .................................................................................................................................. 8
Farmacokinetiek .................................................................................................................................. 9
Toedieningsvormen en toedieningswegen ....................................................................................... 10
Geneesmiddelen in de praktijk ......................................................................................................... 10
Pijnmedicatie ..................................................................................................................................... 10
Pijn ......................................................................................................................................................... 11
Nociceptieve pijn ............................................................................................................................... 11
Gerefereerde pijn .......................................................................................................................... 11
Neuropathische pijn .......................................................................................................................... 12
Fantoompijn ...................................................................................................................................... 12
Pijnbeleving ....................................................................................................................................... 12
Bijlage I – Ontstaan van kanker ............................................................................................................. 13
Bijlage II – behandeling en bestrijding van kanker ................................................................................ 14
, Oncologie
Oorzaken
• Erfelijk
• Immunologisch
• Carcinogene stoffen
• Fysische invloed
• Virale infectie
• Hormonale factoren
• Mutatie DNA → zie bijlage I
Begrippen
Tumor
Zwelling, kan zowel goed- als kwaadaardig zijn.
Hypertrofie
Vergroting van weefsel, zonder toename van aantal cellen. Inhoud van cellen wordt groter → spieren
Hyperplasie
Vergroting van weefsel, met toename van aantal cellen → beenmerg, prostaat of lymfeklieren
Atrofie
Vermindering van grote van weefsel → bij spieren, uterus
Metaplasie
Weefsel verandert. Van het ene soort weefsel naar een ander soort weefsel → baarmoederhals heeft
twee soorten epithelia met een duidelijke scheidingslijn, die lijn kan steeds veranderen onder invloed
van hormonen. Cellen kunnen onrustig worden → kan kanker ontstaan.
Dysplasie
Abnormale ontwikkeling van cellen
Neoplasie
Gezwelvorming, door nieuwvorming van cellen. Kan zowel goed- als kwaadaardig zijn.
Benigne Maligne
Goedaardig Kwaadaardig
(on)gedifferentieerd
De mate waarin het weefsel nog lijkt op het ‘’oude’’ weefsel.
Metastasering
Uitzaaien, de kanker verspreidt zich.
2
