Hoofdstuk 2: diagnose en
behandeling
Inhoud
Psychiatrie en psychiatrische ziekten......................................................................................................1
Duale interacties.................................................................................................................................1
Medisch model...................................................................................................................................2
Differentiaaldiagnose..........................................................................................................................2
Syndroom-symptoom.........................................................................................................................2
Psychische functies.............................................................................................................................2
Psychische-lichamelijke symptomen...................................................................................................2
Psychiatrie als medisch specialisme....................................................................................................3
Diagnosticus in de GGZ...........................................................................................................................3
Hoe verloopt een diagnostisch gesprek (anamnese)..........................................................................3
Psychiatrische anamnese................................................................................................................4
Lichamelijk onderzoek....................................................................................................................4
Biografisch en sociale anamnese....................................................................................................4
Heteroanamnese............................................................................................................................4
Aanvullend onderzoek....................................................................................................................4
Diagnose en classificatie.........................................................................................................................4
Het voorkomen van psychiatrische ziekten (epidemiologie)..................................................................5
Oorzaken en ontstaan van psychiatrische ziekten (etiopathogese)........................................................5
Behandeling en preventie.......................................................................................................................6
Neurobiologische behandeling...........................................................................................................6
Psychologische behandelingen...........................................................................................................7
Psychosociale behandelingen.............................................................................................................7
Psychiatrie en psychiatrische ziekten
Duale interacties
Het wordt in de hedendaagse geneeskunde ook steeds duidelijker dat velerlei processen in organen
zoals hart, longen, lever, nier een invloed hebben op de hersenen, die op hun beurt het functioneren
van die organen beïnvloeden. Dit zijn de duale interacties (gedrag wordt aangestuurd door processen
in de hersenen en het lichaam en visa versa), zoals brein-darm-as, brein-hart-as...
Tegenwoordig wordt er meer van een drieweg (triadische) interacties gesproken: lichaam-hersenen-
gedrag.
, Medisch model
Psychiatrische praktijk komt sterk overeen met andere medische disciplines van psychiatrisch
onderzoek:
- Diagnose wordt gesteld na gesprek met de patiënt:
anamnese
- De verschillende mogelijkheden worden in een lijst
gezet en de meest waarschijnlijk diagnose wordt als
wekdiagnose gehanteerd. Opm.: kan in verloop van
tijd o.b.v. nieuwe info worden bijgesteld
- O.b.v. diagnose worden de oorzaken van de ziekten
nagegaan (=etiologie), het verloop voorspeld
(=beloop) en de behandeling ingesteld.
Opm.: je kan ook symptomen ontwikkelen die eigenlijk niet voorkomen van een psychiatrische
aandoening maar van een lichamelijke problematiek. Bv. hormonaal, tumor. Het onderscheid tussen
het psychische en lichamelijke is heel moeilijk want dit zit complex in elkaar.
Differentiaaldiagnose
De andere mogelijke diagnoses in volgorde van waarschijnlijkheid.
Syndroom-symptoom
Ziekten starten bij samenhangende gehelen van klachten en verschijnselen die men als symptomen
aanduidt. Als iemand klaagt over overvloedig urineren, moeheid en vermagering denken aan
suikerziekte. Het geheel van de symptomen wordt een syndroom genoemd. Dezelfde arts gaat bij
klachten als somberheid, verlies van plezier en interesse in dagelijkse activiteiten, gevoelens van
schuld en waardeloosheid denken aan depressie.
Een psychiatrisch syndroom verwijst dus naar een samenhangend geheel van symptomen die meestal
psychisch van aard zijn. Deze symptomen kunnen worden opgevat als ontregelingen van de normale
psychische functies.
Psychische functies
De psychische functies worden onderverdeeld in 3 groepen: het denken, het voelen en het
willen/handelen:
- De cognitieve functies (denken) bewustzijn, aandacht en oriëntatie, intellectuele functies,
geheugen, waarneming, denken
- De affectieve functies (voelen) stemming en affect
- De conatieve functies (willen en handelen) psychomotoriek, motivatie en gedrag
Psychische-lichamelijke symptomen
Het onderscheid tussen psychische en lichamelijke symptomen is niet altijd gemakkelijk te maken en
berust op interpretaties van patiënt en arts. Zo worden angst en paniek zeer lichamelijk beleefd in de
vorm van algemeen onwelzijn, hartkloppingen, zweten... Maar toch wordt angst meestal een
psychisch symptoom genoemd. Pijn is een subjectief verschijnsel.
Een psychiatrische ziekte is dus een ziekte met psychische dan wel lichamelijke symptomen en/of
door psychische oorzaken.
behandeling
Inhoud
Psychiatrie en psychiatrische ziekten......................................................................................................1
Duale interacties.................................................................................................................................1
Medisch model...................................................................................................................................2
Differentiaaldiagnose..........................................................................................................................2
Syndroom-symptoom.........................................................................................................................2
Psychische functies.............................................................................................................................2
Psychische-lichamelijke symptomen...................................................................................................2
Psychiatrie als medisch specialisme....................................................................................................3
Diagnosticus in de GGZ...........................................................................................................................3
Hoe verloopt een diagnostisch gesprek (anamnese)..........................................................................3
Psychiatrische anamnese................................................................................................................4
Lichamelijk onderzoek....................................................................................................................4
Biografisch en sociale anamnese....................................................................................................4
Heteroanamnese............................................................................................................................4
Aanvullend onderzoek....................................................................................................................4
Diagnose en classificatie.........................................................................................................................4
Het voorkomen van psychiatrische ziekten (epidemiologie)..................................................................5
Oorzaken en ontstaan van psychiatrische ziekten (etiopathogese)........................................................5
Behandeling en preventie.......................................................................................................................6
Neurobiologische behandeling...........................................................................................................6
Psychologische behandelingen...........................................................................................................7
Psychosociale behandelingen.............................................................................................................7
Psychiatrie en psychiatrische ziekten
Duale interacties
Het wordt in de hedendaagse geneeskunde ook steeds duidelijker dat velerlei processen in organen
zoals hart, longen, lever, nier een invloed hebben op de hersenen, die op hun beurt het functioneren
van die organen beïnvloeden. Dit zijn de duale interacties (gedrag wordt aangestuurd door processen
in de hersenen en het lichaam en visa versa), zoals brein-darm-as, brein-hart-as...
Tegenwoordig wordt er meer van een drieweg (triadische) interacties gesproken: lichaam-hersenen-
gedrag.
, Medisch model
Psychiatrische praktijk komt sterk overeen met andere medische disciplines van psychiatrisch
onderzoek:
- Diagnose wordt gesteld na gesprek met de patiënt:
anamnese
- De verschillende mogelijkheden worden in een lijst
gezet en de meest waarschijnlijk diagnose wordt als
wekdiagnose gehanteerd. Opm.: kan in verloop van
tijd o.b.v. nieuwe info worden bijgesteld
- O.b.v. diagnose worden de oorzaken van de ziekten
nagegaan (=etiologie), het verloop voorspeld
(=beloop) en de behandeling ingesteld.
Opm.: je kan ook symptomen ontwikkelen die eigenlijk niet voorkomen van een psychiatrische
aandoening maar van een lichamelijke problematiek. Bv. hormonaal, tumor. Het onderscheid tussen
het psychische en lichamelijke is heel moeilijk want dit zit complex in elkaar.
Differentiaaldiagnose
De andere mogelijke diagnoses in volgorde van waarschijnlijkheid.
Syndroom-symptoom
Ziekten starten bij samenhangende gehelen van klachten en verschijnselen die men als symptomen
aanduidt. Als iemand klaagt over overvloedig urineren, moeheid en vermagering denken aan
suikerziekte. Het geheel van de symptomen wordt een syndroom genoemd. Dezelfde arts gaat bij
klachten als somberheid, verlies van plezier en interesse in dagelijkse activiteiten, gevoelens van
schuld en waardeloosheid denken aan depressie.
Een psychiatrisch syndroom verwijst dus naar een samenhangend geheel van symptomen die meestal
psychisch van aard zijn. Deze symptomen kunnen worden opgevat als ontregelingen van de normale
psychische functies.
Psychische functies
De psychische functies worden onderverdeeld in 3 groepen: het denken, het voelen en het
willen/handelen:
- De cognitieve functies (denken) bewustzijn, aandacht en oriëntatie, intellectuele functies,
geheugen, waarneming, denken
- De affectieve functies (voelen) stemming en affect
- De conatieve functies (willen en handelen) psychomotoriek, motivatie en gedrag
Psychische-lichamelijke symptomen
Het onderscheid tussen psychische en lichamelijke symptomen is niet altijd gemakkelijk te maken en
berust op interpretaties van patiënt en arts. Zo worden angst en paniek zeer lichamelijk beleefd in de
vorm van algemeen onwelzijn, hartkloppingen, zweten... Maar toch wordt angst meestal een
psychisch symptoom genoemd. Pijn is een subjectief verschijnsel.
Een psychiatrische ziekte is dus een ziekte met psychische dan wel lichamelijke symptomen en/of
door psychische oorzaken.
