Beknopte samenvatting
Hoofdstuk 1: Proloog
1) Bespreek de tandontwikkeling.
Het pharyngeale epitheel bestaat uit een dikke en een dunne cellenlaag en hieronder ligt het ectomesenchym. Uit deze dunne
epitheellaag ontstaat een epitheliale knop en deze gaat verder door groeien tot een epitheellijst en hierin ontstaat een tandknop.
De tandknop vormt een klokvorm en splitst van de epitheellaag. We hebben nu een externe glazuurepitheellaag en een interne
glazuurepitheel laag (staat in voor vorming van het glazuur). De ectomesenchymcellen differentiëren tot odontoblastencellenlaag
en zullen dentine gaan vormen. Dit zijn dus de tandvormige organen. Je krijgt differentiatie van ameloblasten en de odontoblasten.
Eerst gaan de odontoblast dentine vormen en daarna gaat de ameloblast hier glazuur tegen zetten.
Odontogenese: dentinevorming richting binnenkant door odontoblasten door secretie organische matrix (collageen) aan interne
glazuurepithelium (= secretie hydroxyapatietkristallen). Amelogenese: in secretoire fase worden dunne hydroxyapatietkristallen
gevormd worden uit de uitlopers van Tomes. De uitlopers scheiden water, calciumfosfaat en amelogenine af en aan de top vindt
het Tomes proces plaats, hier wordt water en amelogenine geresorbeerd. De amelogenine (matrix) mineraliseert en zorgt voor
dikkere kristallen. In de maturatiefase: als het interne en het externe glazuurepitheel vereniging dan stopt de toevoer van voeding
vanuit het stratum intermedium, en wordt de cel atrofisch. Het glazuur is gevormd maar is nog niet hard en moet nog matureren.
In protectiefase: blootstelling aan orale omgeving en er wordt veel ingebouwd in glazuur. De epitheelcellenlaag (glazuurcuticula)
is protectielaagje die bovenop glazuur ligt is geel maar zodra je tanden gaat poetsen, gaat dat laagje eraf en worden tanden wit.
Ondertussen ontstaat de pulpakamer, de bloedvaatjes en zenuwweefsels. In het dentine liggen uitlopers van de zenuwvezels.
De odontoblasten liggen in het verlengde van hun dentinetubuli en ameloblasten maken hoek van 45° met hun glazuurprismata.
Aan de schede van Hertwig komen de cellagen samen en wordt de wortel gevormd. Het cementum is een klein beschermend
laagje dat om de dentinetubuli ligt. Als er bij tandhals geen cementumlaagje zou zitten, dan zouden bacteriën rechtstreeks naar
de dentinetubuli kunnen. De coating slijt af maar pulpakamer heeft normaal gezien tijd genoeg om zich te verweren, als je uiteraard
een goede mondhygiëne hebt en niet al uw cementum is weggehaald bij het verwijderen van je plaquelaag. Hierna begint dan de
verkalking van de tanden.
2) Wat zijn retziuslijnen, perikymata, cuticula, pellikula? En wat is het verband met cariësproces?
Retziuslijnen zijn lijnen die ontstaan in de tandontwikkeling. Eerst wordt er een dentinelaagje afgezet en daarna het glazuurlaagje,
zo om te beurten van coronaal naar cervicaal waarbij retziuslijnen dus de afzettingslagen begrenzen. De ameloblasten maken
dus stapsgewijs glazuur aan wat ook stapsgewijs mineraliseert. Doorheen de dag werken ze chaotischer en wordt er zwak glazuur
gevormd, ’s nachts werken ze rustiger en wordt er sterker, homogener, denser en mooier glazuur gevormd. Het is weer een lijn
bepalend voor de diffusieweg waardoor fluor, zuren of pigmenten binnen kunnen komen.
Perikymata zijn de uiteinden van de retziuslijnen aan het oppervlak van je tandglazuur. Omdat de tand laagsgewijs groeit, overlapt
deze steeds en dit lijkt dakpannenstructuur te hebben. Invloed van zuren zorgen voor meer ruwheid en meer plaqueretentie. De
eerste aantasting zal op het dagglazuur zijn aangezien dit zwakker is.
Het cuticula (= Nasmyt membraan) is geel dun membraanvliesje dat achterblijft na doorkomen tand, bestaat uit epitheelresten.
Pellikula is organisch proteïnenmembraan dat zich vormt over gereinigde tand uit speekselproteïnen. Het bestaat uit prolinerijke
proteïnen, glycoproteïnen en serumproteïnen. Als laagje dikker wordt dan vormt het bacteriekolonisatie (s. mutans, lactobacillen).
1
Hoofdstuk 1: Proloog
1) Bespreek de tandontwikkeling.
Het pharyngeale epitheel bestaat uit een dikke en een dunne cellenlaag en hieronder ligt het ectomesenchym. Uit deze dunne
epitheellaag ontstaat een epitheliale knop en deze gaat verder door groeien tot een epitheellijst en hierin ontstaat een tandknop.
De tandknop vormt een klokvorm en splitst van de epitheellaag. We hebben nu een externe glazuurepitheellaag en een interne
glazuurepitheel laag (staat in voor vorming van het glazuur). De ectomesenchymcellen differentiëren tot odontoblastencellenlaag
en zullen dentine gaan vormen. Dit zijn dus de tandvormige organen. Je krijgt differentiatie van ameloblasten en de odontoblasten.
Eerst gaan de odontoblast dentine vormen en daarna gaat de ameloblast hier glazuur tegen zetten.
Odontogenese: dentinevorming richting binnenkant door odontoblasten door secretie organische matrix (collageen) aan interne
glazuurepithelium (= secretie hydroxyapatietkristallen). Amelogenese: in secretoire fase worden dunne hydroxyapatietkristallen
gevormd worden uit de uitlopers van Tomes. De uitlopers scheiden water, calciumfosfaat en amelogenine af en aan de top vindt
het Tomes proces plaats, hier wordt water en amelogenine geresorbeerd. De amelogenine (matrix) mineraliseert en zorgt voor
dikkere kristallen. In de maturatiefase: als het interne en het externe glazuurepitheel vereniging dan stopt de toevoer van voeding
vanuit het stratum intermedium, en wordt de cel atrofisch. Het glazuur is gevormd maar is nog niet hard en moet nog matureren.
In protectiefase: blootstelling aan orale omgeving en er wordt veel ingebouwd in glazuur. De epitheelcellenlaag (glazuurcuticula)
is protectielaagje die bovenop glazuur ligt is geel maar zodra je tanden gaat poetsen, gaat dat laagje eraf en worden tanden wit.
Ondertussen ontstaat de pulpakamer, de bloedvaatjes en zenuwweefsels. In het dentine liggen uitlopers van de zenuwvezels.
De odontoblasten liggen in het verlengde van hun dentinetubuli en ameloblasten maken hoek van 45° met hun glazuurprismata.
Aan de schede van Hertwig komen de cellagen samen en wordt de wortel gevormd. Het cementum is een klein beschermend
laagje dat om de dentinetubuli ligt. Als er bij tandhals geen cementumlaagje zou zitten, dan zouden bacteriën rechtstreeks naar
de dentinetubuli kunnen. De coating slijt af maar pulpakamer heeft normaal gezien tijd genoeg om zich te verweren, als je uiteraard
een goede mondhygiëne hebt en niet al uw cementum is weggehaald bij het verwijderen van je plaquelaag. Hierna begint dan de
verkalking van de tanden.
2) Wat zijn retziuslijnen, perikymata, cuticula, pellikula? En wat is het verband met cariësproces?
Retziuslijnen zijn lijnen die ontstaan in de tandontwikkeling. Eerst wordt er een dentinelaagje afgezet en daarna het glazuurlaagje,
zo om te beurten van coronaal naar cervicaal waarbij retziuslijnen dus de afzettingslagen begrenzen. De ameloblasten maken
dus stapsgewijs glazuur aan wat ook stapsgewijs mineraliseert. Doorheen de dag werken ze chaotischer en wordt er zwak glazuur
gevormd, ’s nachts werken ze rustiger en wordt er sterker, homogener, denser en mooier glazuur gevormd. Het is weer een lijn
bepalend voor de diffusieweg waardoor fluor, zuren of pigmenten binnen kunnen komen.
Perikymata zijn de uiteinden van de retziuslijnen aan het oppervlak van je tandglazuur. Omdat de tand laagsgewijs groeit, overlapt
deze steeds en dit lijkt dakpannenstructuur te hebben. Invloed van zuren zorgen voor meer ruwheid en meer plaqueretentie. De
eerste aantasting zal op het dagglazuur zijn aangezien dit zwakker is.
Het cuticula (= Nasmyt membraan) is geel dun membraanvliesje dat achterblijft na doorkomen tand, bestaat uit epitheelresten.
Pellikula is organisch proteïnenmembraan dat zich vormt over gereinigde tand uit speekselproteïnen. Het bestaat uit prolinerijke
proteïnen, glycoproteïnen en serumproteïnen. Als laagje dikker wordt dan vormt het bacteriekolonisatie (s. mutans, lactobacillen).
1
