Bestuurskunde hoofdstuk 1 De wereld van het openbaar bestuur
Openbaar bestuur: de verzameling van partijen binnen en buiten de overheid die zich
bezighouden met de inrichting en sturing van de samenleving.
1.1 De praktijk van het bestuur
Het gaat om beslissingen en activiteiten die het lot van veel mensen ingrijpend beïnvloeden.
Het doen en laten van het openbaar bestuur is van invloed op onze gezondheid, ons gevoel
van veiligheid, onze welvaart, onze opvoeding en onze ontspanning.
Vraagstukken: beleidsmatig, organisatorisch, politiek, ethisch, juridisch, logistiek.
1.2 Het veelvormige bestuur
Wie het openbaar bestuur wil leren kennen, moet rekening houden met een aantal
problemen:
• De variëteit aan organisaties;
• De verscheidenheid van activiteiten;
• Verschillende niveaus van bestuur;
• Vage grenzen tussen ‘politiek’, ‘bestuur’ en ‘samenleving’
De variëteit aan organisaties
De wereld van het openbaar bestuur is een wereld van organisaties. Het openbaar bestuur
telt talrijke organisaties, die zelf vak weer een groot aantal organisaties in zich bergen.
De verscheidenheid van activiteiten
Overal in de samenleving aanwezig. Paspoorten, uitkeringen, vredesmissies,
voedselkeuring, jacht, opvoeding, literatuur, geboorte, misdaad, geld, seks.
Verschillende niveaus van bestuur
Bestuur is op verschillende niveaus georganiseerd:
• Lokaal (de gemeenten);
• Regionaal (de veiligheidsregio’s, waterschappen);
• Provinciaal (de provincies);
• Nationaal (de regering en de departementen);
• Europees (de instellingen van de Europese-Unie);
• Internationaal (de NAVO, de Verenigde Naties).
Het openbaar bestuur in Nederland gedecentraliseerde eenheidsstaat. Eenheidsstaat
suggereert een uniform bestuursstelsel met een duidelijk primaat van de landelijke overheid;
gedecentraliseerd duidt erop dat gemeenten en provincies een belangrijke stem in het
kapittel hebben.
Vage grenzen
Openbaar bestuur is het geheel van organisaties en activiteiten die zijn gericht op de
besturing van de maatschappij, ook wel ‘overheid’ of ‘staat’ genoemd. Het openbaar bestuur
houdt zich dus bezig met de besturing van de maatschappij.
De organisaties die tot het openbaar bestuur behoren, hebben taken en bevoegdheden die
betrekking hebben op deze besturingsfunctie. Overheidsorganisaties bestaan uit een
politieke leiding en ambtenaren. Ambtenaren zijn benoemde functionarissen die
ondergeschikt zijn aan de politieke leiding. Zij dienen de politieke leiding bij te staan en
uitvoering te geven aan politieke beslissingen.
1
Openbaar bestuur: de verzameling van partijen binnen en buiten de overheid die zich
bezighouden met de inrichting en sturing van de samenleving.
1.1 De praktijk van het bestuur
Het gaat om beslissingen en activiteiten die het lot van veel mensen ingrijpend beïnvloeden.
Het doen en laten van het openbaar bestuur is van invloed op onze gezondheid, ons gevoel
van veiligheid, onze welvaart, onze opvoeding en onze ontspanning.
Vraagstukken: beleidsmatig, organisatorisch, politiek, ethisch, juridisch, logistiek.
1.2 Het veelvormige bestuur
Wie het openbaar bestuur wil leren kennen, moet rekening houden met een aantal
problemen:
• De variëteit aan organisaties;
• De verscheidenheid van activiteiten;
• Verschillende niveaus van bestuur;
• Vage grenzen tussen ‘politiek’, ‘bestuur’ en ‘samenleving’
De variëteit aan organisaties
De wereld van het openbaar bestuur is een wereld van organisaties. Het openbaar bestuur
telt talrijke organisaties, die zelf vak weer een groot aantal organisaties in zich bergen.
De verscheidenheid van activiteiten
Overal in de samenleving aanwezig. Paspoorten, uitkeringen, vredesmissies,
voedselkeuring, jacht, opvoeding, literatuur, geboorte, misdaad, geld, seks.
Verschillende niveaus van bestuur
Bestuur is op verschillende niveaus georganiseerd:
• Lokaal (de gemeenten);
• Regionaal (de veiligheidsregio’s, waterschappen);
• Provinciaal (de provincies);
• Nationaal (de regering en de departementen);
• Europees (de instellingen van de Europese-Unie);
• Internationaal (de NAVO, de Verenigde Naties).
Het openbaar bestuur in Nederland gedecentraliseerde eenheidsstaat. Eenheidsstaat
suggereert een uniform bestuursstelsel met een duidelijk primaat van de landelijke overheid;
gedecentraliseerd duidt erop dat gemeenten en provincies een belangrijke stem in het
kapittel hebben.
Vage grenzen
Openbaar bestuur is het geheel van organisaties en activiteiten die zijn gericht op de
besturing van de maatschappij, ook wel ‘overheid’ of ‘staat’ genoemd. Het openbaar bestuur
houdt zich dus bezig met de besturing van de maatschappij.
De organisaties die tot het openbaar bestuur behoren, hebben taken en bevoegdheden die
betrekking hebben op deze besturingsfunctie. Overheidsorganisaties bestaan uit een
politieke leiding en ambtenaren. Ambtenaren zijn benoemde functionarissen die
ondergeschikt zijn aan de politieke leiding. Zij dienen de politieke leiding bij te staan en
uitvoering te geven aan politieke beslissingen.
1
