Samenvatting - MSK 3 (1222GENRVK)

Musculoskeletale kinesitherapie 3: wervelkolom

Algemene info
 Examen:
 60% schriftelijk: op de pc ( theorie en praktijk bevraagd)
 Kennis en inzicht, open & gesloten vragen
 Casus  Klinisch redeneren
 Beperkte examentijd!
 40% mondeling (theorie en praktijk bevraagd)
 10 min voorbereidingstijd
 Praktijkvaardigheid
 Klinisch redeneren adhv mini casus
 Praktijklessen:
 Voorbereiding voor de les
 In sportkledij
1. Inleiding tot het klinisch redeneren : les 1: 17 feb 13h45 (ROUSSEL)
1.1. Definitie
 Lage rugklachten (LRK) = Pijn of andere ongewenste ervaren sensatie in de lumbosacrale
regio, al dan niet met uitstraling in de gluteale regio en/of één of beide benen.
 Biopsychosociale visie is belangrijk!!
1.2. Classificatie
 Duur van de klachten
 Acuut:  6 weken
 Subacuut: 7 – 12 weken
 Chronisch:  12 weken
 Recurrente klachten : het terugkomen van LBP van minstens 24h met een
pijnintensiteit van 2-11NRS na een periode van 30 dagen (een maand) pijnvrij te zijn.
 Oorzaak van klachten: diagnostisch triage (want 3 opties: spec, aspec en lumbosacr)
 Specifieke LRK (5-15%) : zie lessen Jef Michielsen (pathologie)
 Veroorzaakt door pathofysiologisch mechanisme en/of een stoornis in
anatomische structuur
 Klachten kunnen toegeschreven worden aan een specifieke structuur
 Meest voorkomende specifieke rugklachten:
 Discus Hernia
 Radiculair syndroom
 Spinaal stenose
 Spondylolisthesis
 Spondylitis Ankylopoetica (ziekte van Bechterew)
 Osteoporose
 Trauma – fracturen
 Metastasen
 A-specifieke LRK (85-90%)
 LRK die niet kan worden toegeschreven aan een specifieke afwijking of stoornis
 snappen patiënten vaak niet
 Bio-psychosociaal model
 LRP is gevolg van interactie tussen biologische, psychologische en sociale
factoren

,  Rol psychosociale klachten: vooral bij voortbestaan klachten
 Syptomen:
 Pijn in de lumbosacrale regio
 Eventueel uitstraling in gluteale regio en/of bovenbeen
 Continue pijn of in episoden
 Houdingen, bewegingen, externe belasting doen pijn verergeren
 Stijfheid in de rug bij opstaan
 Geen ziekteverschijnselen
 Meestal tussen 20-55 (18-65) jaar  gwn de volwassen, niet de kinderen en
de ouderen. Wilt niet zeggen dat de ouderen of kinderen het nooit kunnen
hebben.
 NOTE: ICF persoonlijke en externe factoren is het meest bepalend voor het
verloop van je klacht
 Lumbo-sacraal radiculair syndroom
 Zie les 22/02
 Perifeer neuropathische pijn
 Pijnmechanismen  volgende les
 Nociceptieve pijn
 Perifeer Neuropathische pijn
 Neuroplastische pijn (Centrale sensitisatie)
 Vergelijking specifieke vs A-specifieke LRK
 Gebaseerd op anamnese en klinisch onderzoek
 Eventueel aanvullende medische beeldvorming (MBV) of labo-onderzoeken
 Enkel bij vermoeden van specifieke LRK
 Geen enkele indicatie om MBV toe te passen bij
aspecifieke LRK
 Dia 42: discus moet eigenlijk grijs zijn. Dus de alinatie is niet
goed. We zien ook een soort van bulging. Er is ook een inpact op
witte gedeelte (is deel van neurologische, geen ruggenmerg want
gaat maar tot L2). Dus wss veel pijn… Compressie van
neurologische delen. Het is een vb van een patient die geen
klachten had en er toch slecht uitziet. Klachten en beeld komen
dus vaak niet overeen.
 Hulpvraag: meest belangrijk van de anamnese!!
 Je moet weten wat de patiënt verwacht.
1.3. Rode, Gele, Oranje, Blauwe en Zwarte vlaggen
1.3.1. Rode vlaggen: lichamelijke afwijkingen
 Alarmsignalen Risicofactoren, die geassocieerd zijn met een grotere kans op de
aanwezigheid van lichamelijke afwijking die de LRK verklaart.
 Hulpmiddel voor diagnose bij specifieke aandoening
 Soort van ‘biologische’ factoren
 Opgelijst
 Eerste episode lage-rugpijn voor 18 of na 65 jaar
 Trauma
 Constante, progressieve pijn : houding heeft geen invloed bv nierproblemen,
menstruatie, bevallen,…
 Maligne aandoeningen in voorgeschiedenis : kanker is niet zozeer pijnlijk, maar
kanker in het verleden is wel iets om op te letten
 Risico op osteoporose
 Pijn en/of paresthesieën in het been onder de knie
 Pijn in de rug gelokaliseerd boven L4 (ruggenmerg en zenuw en al)

,  Neurologische uitval
 Recente incontinentie= pipi niet kunnen ophouden (niet bij recent bevallen
vrouwen!) (zadelamnestesie: cauda equinasyndroom = gevoelloosheid thv
zitvlak). Geen chronische dus! Recente onmiddellijk naar spoed!!
 Onverklaard gewichtsverlies of algehele malaise (vermoeidheid)  kanker?
 Teken van infectie
 Drugsgebruik, HIV, immuundepressie
 Geen rode vlaggen  kans op aspecifieke LRK veel groter
 Hoe rode vlaggen opsporen?
 Relevante vragen stellen bij anamnese
 Attent zijn voor alarmsignalen
 Relevant klinisch onderzoek
 Radiculaire rek of compressie
 Neurologisch uitval
 Motorisch
 Sensorisch
 Mictie
 Palpatie proc spinosi (trapje, spondylolisthesis)
1.3.2.Gele vlaggen: dreigende chronisciteit: komen vrij veel voor
 Definitie
 Psychosociale factoren
 Vergroten de kans op het ontwikkelen of het in stand houden van langdurige
beperkingen en werkverzuim bij LRP
 Wijzen op verhoogde kans op chroniciteit LRK
 Relevante vragen stellen bij anamnese
 Psychische en sociale factoren
Psychosociale factor Omschrijving
Attitude = ideeën omtrent de pijn:
- De patiënt denkt dat de rugpijn een aandoening is die
beschadigend werkt
- De patiënt denkt dat de pijn oncontroleerbaar is
- De patiënt denkt dat rust het beste is en dat activiteiten de pijn
verergeren
Behavior = gedrag
- De patiënt gebruikt medicatie, pijnstillers of hulpmiddelen
- De patiënt ligt veel op bed en vermijdt dagelijkse activiteiten
- De patiënt slaapt slechter sinds het ontstaan van de rugpijn
Compensation issues = Financiële consequenties
- De patiënt heeft er geen financieel belang bij om het werk te
hervatten
- Er was sprake van uitkeringsproblematiek bij eerder verzuim van
het werk gedurende een langere periode (bv 12 weken), die was
gerelateerd aan he rugpijnprobleem
Diagnosis and = Diagnostiek en behandeling
treatment - Er bestaat verwarring* omtrent de diagnose
- De patiënt is afhankelijk van eerdere behandelingen
- Er is sprake van passieve behandelmodaliteiten
- De patiënt onderging in het verleden een reeks ineffectieve
behandelingen
Emotions Emoties
- De patiënt heeft vrees om het werk te hervatten

, - De patiënt is depressief en sneller geïrriteerd dan voordien
- De patiënt is angstig en heeft een toegenomen aandacht voor
lichamelijke gewaarwordingen (inclusief verhoogde arousal)
Family Gezin
- De patiënt heeft een overbeschermende partner die het gevaar
op beschadiging en letsel benadrukt
- De patiënt krijgt onvoldoende steun bij de hervatting van de
activiteiten
Work Bepaalde beroepen
- De patiënt is verpleegkundige, vrachtwagenchauffeur of
bouwvakker of zwaar tillen bij zijn beroep
- De patiënt is ervan overtuigd dat werk schadelijk is
- De patiënt heeft problemen in de huidige werksetting
- De patiënt heeft negatieve eerdere ervaringen bij
werkhervatting na een episode van tijd


 * ”Er ontstaat verwarring” is een heel belangrijke!! De terminologie tussen de
verschillende dokters, kines enz moet hetzelfde zijn. Anders denkt de patiënt dat
ze 3 verschillende diagnoses hebben.
 Samengevat gele vlaggen
 Irreëele gedachten over de klachten
 Pijn is schadelijk, Verband pijn & bewegen
 Nooit van klachten afgeraken
 Abnormaal verwachtingspatroon
 Inadequaat pijngedrag
 Pijngerelateerde vrees  Bewegingsangst  Verminderd bewegen
 Passiviteit en /of sociale isolatie
 Overprotectie omgeving
 Ineffectieve behandeling in het verleden
 Emotionele problemen
 Werk: Problemen/ontevredenheid op werk, werkverzuim
 Gebruik van vragenlijsten (deel van klinisch onderzoek) om gele vlaggen te
inventariseren  komt sws op examen
1.3.3.Oranje, blauwe en zwart vlaggen : kennen maar nog niet kunnen toepassen in
casussen
 Oranje vlaggen = psychiatrische symptomen
 Klinische depressie
 persoonlijkheidsstoornissen
 Zwarte vlaggen = systeem- of contextuele obstakels
 Wetgeving die de mogelijkheden tot werkhervatting beperkt
 Conflict met de verzekeraar over schadevergoeding
 Te beschermende families en zorgverleners
 Zware professionele activiteit, met weinig mogelijkheden om taken aan te
passen
 Blauwe vlaggen = perceptie van de relatie tussen werk en gezondheid
 Overtuiging van de patiënt dat werk te belastend is en waarschijnlijk verder
letsel zal veroorzaken
 Overtuiging dat leidinggevende en collega’s hem niet ondersteunen
1.4. Beloop van lage rugklachten
 Begin: 60% acuut, 40% langzaam