Foetale hypoxie
Het zuur-base evenwicht is een belangrijk mechanisme in ons lichaam. Het zuur-
base evenwicht is de balans van de pH-waarde in ons bloed.
Zuur is een protonen donor (H+, waterstof) en base is een protonen acceptor
(OH-, hydroxide).
Het pH-evenwicht wordt in stand gehouden door:
♥ De longen (snel)
♥ De nieren (langzaam)
♥ Beschikbare buffers
Bij de mens ligt de normale pH-waarde van het bloed tussen 7,35 en 7,45. Het
bloed is dus licht basisch.
Als de zuurgraad van het bloed stijgt, daalt de pH-waarde. Er ontstaat acidose:
pH <7,35. Als de zuurgraad van het bloed daalt, stijgt de pH-waarde. Er ontstaat
alkalose: pH >7,45.
Bij een pH 6,8 – 7,8 is een mens met het leven verenigbaar.
Om de zuurgraad van het bloed binnen de grenzen te houden, maakt het lichaam
gebruik van de aanwezige middelen. De pH-waarde is afhankelijk van de
verhouding tussen bicarbonaat (HCO3-) en koolzuur (CO2).
♥ De longen hebben een snelle methode, namelijk door de ademhaling aan te
passen. Door sneller te ademen stijgt de pH-waarde. Door langzamer te ademen
daalt de pH-waarde.
♥ De nieren hebben een langzame methode (er moeten voor deze methode
namelijk meer eiwitten geproduceerd worden, wat meer tijd kost). De nieren
controleren de concentratie van het bicarbonaat door deze te resorberen of uit te
scheiden. Bij meer resorptie van bicarbonaat stijgt de pH-waarde. Bij meer
uitscheiding van bicarbonaat daalt de pH-waarde. Koolzuuranhydrase zorgt er
voor dat CO2 gemakkelijk koolzuur wordt. Dit is instabiel en valt snel uit elkaar.
Op deze manier komen er geen belletjes in ons bloed.
♥ De beschikbare buffers zijn er om de pH-waarde binnen de nauwe grenzen te
houden. De belangrijkste die in ons bloed aanwezig is, is het PCO2-HCO3--
systeem. Extracellulair zijn andere buffers: HPO42- en Hb. De buffers werken als
volgt: de pH-waarde van het bloed daalt, zodat extra H+-ionen in het bloed
terecht komen. De H+-ionen worden in het bloed weggevangen door het
buffersysteem, waarbij HCO3- wordt omgezet in CO2. Het CO2 wordt via de longen
uitgeademd. Op deze manier kan door aanpassing van de ademhaling op een
snelle manier invloed worden uitgeoefend op de zuurgraad van het bloed.
Verder zijn de nieren in staat om HCO3- te maken. Het aanmaken van HCO3- duurt
uren tot dagen en heeft dus tijd nodig om goed te gaan werken.
De reactie waarmee deze buffers de pH-waarde compenseren is:
H2O + CO2 H2CO3 HCO3- + H+
H2O + CO2: longen (vluchtige zuren)
HCO3- + H+: nieren (niet-vluchtige zuren)
H2CO3 is het tussenproduct koolzuur. Dit is koolzuuranhydrase.
Bij de foetus geldt dezelfde reactie. De longen en nieren spelen hier echter geen
rol, maar de placenta neemt dit over.
Er zijn verschillende oorzaken voor het ontregeld raken van het zuur-base
evenwicht:
♥ Metabole acidose: er is een overschot aan zuur in het bloed aanwezig, te
weinig HCO3- (bijv. bij ontregelde diabetes mellitus), wordt gevolgd door
1
Het zuur-base evenwicht is een belangrijk mechanisme in ons lichaam. Het zuur-
base evenwicht is de balans van de pH-waarde in ons bloed.
Zuur is een protonen donor (H+, waterstof) en base is een protonen acceptor
(OH-, hydroxide).
Het pH-evenwicht wordt in stand gehouden door:
♥ De longen (snel)
♥ De nieren (langzaam)
♥ Beschikbare buffers
Bij de mens ligt de normale pH-waarde van het bloed tussen 7,35 en 7,45. Het
bloed is dus licht basisch.
Als de zuurgraad van het bloed stijgt, daalt de pH-waarde. Er ontstaat acidose:
pH <7,35. Als de zuurgraad van het bloed daalt, stijgt de pH-waarde. Er ontstaat
alkalose: pH >7,45.
Bij een pH 6,8 – 7,8 is een mens met het leven verenigbaar.
Om de zuurgraad van het bloed binnen de grenzen te houden, maakt het lichaam
gebruik van de aanwezige middelen. De pH-waarde is afhankelijk van de
verhouding tussen bicarbonaat (HCO3-) en koolzuur (CO2).
♥ De longen hebben een snelle methode, namelijk door de ademhaling aan te
passen. Door sneller te ademen stijgt de pH-waarde. Door langzamer te ademen
daalt de pH-waarde.
♥ De nieren hebben een langzame methode (er moeten voor deze methode
namelijk meer eiwitten geproduceerd worden, wat meer tijd kost). De nieren
controleren de concentratie van het bicarbonaat door deze te resorberen of uit te
scheiden. Bij meer resorptie van bicarbonaat stijgt de pH-waarde. Bij meer
uitscheiding van bicarbonaat daalt de pH-waarde. Koolzuuranhydrase zorgt er
voor dat CO2 gemakkelijk koolzuur wordt. Dit is instabiel en valt snel uit elkaar.
Op deze manier komen er geen belletjes in ons bloed.
♥ De beschikbare buffers zijn er om de pH-waarde binnen de nauwe grenzen te
houden. De belangrijkste die in ons bloed aanwezig is, is het PCO2-HCO3--
systeem. Extracellulair zijn andere buffers: HPO42- en Hb. De buffers werken als
volgt: de pH-waarde van het bloed daalt, zodat extra H+-ionen in het bloed
terecht komen. De H+-ionen worden in het bloed weggevangen door het
buffersysteem, waarbij HCO3- wordt omgezet in CO2. Het CO2 wordt via de longen
uitgeademd. Op deze manier kan door aanpassing van de ademhaling op een
snelle manier invloed worden uitgeoefend op de zuurgraad van het bloed.
Verder zijn de nieren in staat om HCO3- te maken. Het aanmaken van HCO3- duurt
uren tot dagen en heeft dus tijd nodig om goed te gaan werken.
De reactie waarmee deze buffers de pH-waarde compenseren is:
H2O + CO2 H2CO3 HCO3- + H+
H2O + CO2: longen (vluchtige zuren)
HCO3- + H+: nieren (niet-vluchtige zuren)
H2CO3 is het tussenproduct koolzuur. Dit is koolzuuranhydrase.
Bij de foetus geldt dezelfde reactie. De longen en nieren spelen hier echter geen
rol, maar de placenta neemt dit over.
Er zijn verschillende oorzaken voor het ontregeld raken van het zuur-base
evenwicht:
♥ Metabole acidose: er is een overschot aan zuur in het bloed aanwezig, te
weinig HCO3- (bijv. bij ontregelde diabetes mellitus), wordt gevolgd door
1
