Kwaliteit van leven bij mensen met een psychische kwetsbaarheid hoofdstuk 1
Hoofdstuk 1: een helikopterblik op
onze GGZ
1.1. De geschiedenis van de psychiatrie
Kort overzicht:
Krankzinnig – bezeten – zot
Geestesziek – gevaarlijk
Ziek
6 periodes:
1e periode: PREHISTORIE – OUDHEID
Oorzaak: geesten beledigd.
Getrepaneerde schedels waren poging tot genezing
Medicijnman wilde hiermee de boze geesten uit de gekwelde lichamen laten verdwijnen
Hippocrates hij brak met het idee van geesten en zag krankzinnigheid als hersenziekte.
4 belangrijkste lichaamsvochten: bloed, slijm, gele en zwarte gal.
Galenus van Pergamon hij beschreef het zenuwstelsel
2e periode: 300-1600 (MIDDELEEUWEN)
- Zotten, gevaarlijke en nutteloos
- Heilige Dimpna
- Aansprakelijk en toerekeningsvatbaar
- Dolhuizen
- Kei- en steensnijdingen
- Kloosterorden – verzorging en opname
‘Bezetenen’ werden opgesloten in dolhuizen.
Drankjes om te braken, purgeermiddelen, aderlatingen, …
Ze dachten dat er een insect in het hoofd zat kei- of steensnijdingen
1100 opkomst van de Kerk, geesteszieken kregen meer recht op leven.
Kloosterorden stonden in voor opname en verzorging.
“Zotten” – vroege middeleeuwen.
Middeleeuwen nutteloos, gevaarlijk, zot
Ze voerden heksenvervolgingen uit en inquisitieprocessen.
De vervolgingen waren foltering, verbranding en verbanning, tot 1750.
Heilige Dimpna patrones van de bezetenen en geesteszieken.
Eind 16e eeuw werden krankzinnigen voor het eerst vanuit een juridisch standpunt
aansprakelijk en toerekeningsvatbaar gesteld.
1
, Kwaliteit van leven bij mensen met een psychische kwetsbaarheid hoofdstuk 1
3e periode: 1600-1800
- Internering
- Gesloten instellingen
- René Descartes
- Cartesiaans dualisme
- Gedwongen opnames
- Bezichtigen als dieren tegen betaling
Internering: mensen die gedwongen worden opgenomen in gestichten want ze worden
als gevaarlijk gezien
--> dolhuizen, gasthuizen en godshuizen.
Onrustige zieken met kettingen vastgebonden en kregen geen gezond voedsel.
Gevaarlijke krankzinnigen afgezonderd van de samenleving en kwamen terecht in
gesloten instellingen.
Dolhuizen waren sterk gelijkend met slecht onderhouden gevangenissen.
Krankzinnigen werden gezien als dieren en konden op zondag tegen betaling bezichtigd
worden. Ze droegen volgens de bevolking zelf de schuld van hun ziekte.
René Descartes – vader van de moderne filosofie.
Cartesiaans dualisme: geest onderscheiden van ons lichaam.
Zijn visie: de wereld is een machine en het menselijk lichaam is een mechanisch systeem dat
waarnemingsimpulsen doorgeeft naar de hersenen.
4e periode: 19e eeuw
- Pinel en Guislain
- Humane behandelingen
- Krankzinnigengestichten
- Collocatiewet
Pinel en Guislain, pioniers.
De geesteszieke werd gezien als mens.
Ze zeggen dat de mensen behandelingen nodig hebben. (Humane behandelingen)
Door opkomst Franse en industriële revolutie
Geesteszieken werden beschouwd als lichamelijk zieke personen met recht op specifieke
medische verzorging.
Verlichting en Franse revolutie heel wat kritiek op de onmenselijke handelspraktijken in
de dolhuizen.
Deze werden stilaan vervangen door krankzinnigengestichten.
Philippe Pinel ontwikkelde ideeën over de aard en behandeling van psychiatrische
aandoeningen.
- Pionier van de Franse psychiatrie
- Contact met de patiënt stond centraal
2
Hoofdstuk 1: een helikopterblik op
onze GGZ
1.1. De geschiedenis van de psychiatrie
Kort overzicht:
Krankzinnig – bezeten – zot
Geestesziek – gevaarlijk
Ziek
6 periodes:
1e periode: PREHISTORIE – OUDHEID
Oorzaak: geesten beledigd.
Getrepaneerde schedels waren poging tot genezing
Medicijnman wilde hiermee de boze geesten uit de gekwelde lichamen laten verdwijnen
Hippocrates hij brak met het idee van geesten en zag krankzinnigheid als hersenziekte.
4 belangrijkste lichaamsvochten: bloed, slijm, gele en zwarte gal.
Galenus van Pergamon hij beschreef het zenuwstelsel
2e periode: 300-1600 (MIDDELEEUWEN)
- Zotten, gevaarlijke en nutteloos
- Heilige Dimpna
- Aansprakelijk en toerekeningsvatbaar
- Dolhuizen
- Kei- en steensnijdingen
- Kloosterorden – verzorging en opname
‘Bezetenen’ werden opgesloten in dolhuizen.
Drankjes om te braken, purgeermiddelen, aderlatingen, …
Ze dachten dat er een insect in het hoofd zat kei- of steensnijdingen
1100 opkomst van de Kerk, geesteszieken kregen meer recht op leven.
Kloosterorden stonden in voor opname en verzorging.
“Zotten” – vroege middeleeuwen.
Middeleeuwen nutteloos, gevaarlijk, zot
Ze voerden heksenvervolgingen uit en inquisitieprocessen.
De vervolgingen waren foltering, verbranding en verbanning, tot 1750.
Heilige Dimpna patrones van de bezetenen en geesteszieken.
Eind 16e eeuw werden krankzinnigen voor het eerst vanuit een juridisch standpunt
aansprakelijk en toerekeningsvatbaar gesteld.
1
, Kwaliteit van leven bij mensen met een psychische kwetsbaarheid hoofdstuk 1
3e periode: 1600-1800
- Internering
- Gesloten instellingen
- René Descartes
- Cartesiaans dualisme
- Gedwongen opnames
- Bezichtigen als dieren tegen betaling
Internering: mensen die gedwongen worden opgenomen in gestichten want ze worden
als gevaarlijk gezien
--> dolhuizen, gasthuizen en godshuizen.
Onrustige zieken met kettingen vastgebonden en kregen geen gezond voedsel.
Gevaarlijke krankzinnigen afgezonderd van de samenleving en kwamen terecht in
gesloten instellingen.
Dolhuizen waren sterk gelijkend met slecht onderhouden gevangenissen.
Krankzinnigen werden gezien als dieren en konden op zondag tegen betaling bezichtigd
worden. Ze droegen volgens de bevolking zelf de schuld van hun ziekte.
René Descartes – vader van de moderne filosofie.
Cartesiaans dualisme: geest onderscheiden van ons lichaam.
Zijn visie: de wereld is een machine en het menselijk lichaam is een mechanisch systeem dat
waarnemingsimpulsen doorgeeft naar de hersenen.
4e periode: 19e eeuw
- Pinel en Guislain
- Humane behandelingen
- Krankzinnigengestichten
- Collocatiewet
Pinel en Guislain, pioniers.
De geesteszieke werd gezien als mens.
Ze zeggen dat de mensen behandelingen nodig hebben. (Humane behandelingen)
Door opkomst Franse en industriële revolutie
Geesteszieken werden beschouwd als lichamelijk zieke personen met recht op specifieke
medische verzorging.
Verlichting en Franse revolutie heel wat kritiek op de onmenselijke handelspraktijken in
de dolhuizen.
Deze werden stilaan vervangen door krankzinnigengestichten.
Philippe Pinel ontwikkelde ideeën over de aard en behandeling van psychiatrische
aandoeningen.
- Pionier van de Franse psychiatrie
- Contact met de patiënt stond centraal
2
