SAMENVATTING FISCAAL
RECHT
Karel de Grote Hogeschool
Docent: Gwenn Verhaegen
Academiejaar 2022-2023
Notities van alle lessen fiscaal recht. Korte samenvatting van de belangrijkste onderwerpen die
behandeld zijn in de lesopnames. Bevat wetsartikelen, voorbeelden en theorie.
Oefeningen niet inbegrepen.
Elke les aanwezig geweest.
Eigen opmaak kan nog toegevoegd worden.
Handig om naast je afgedrukte cursus te gebruiken bij het openboek examen!
Ella Van Dyck
,H1: Basisbeginselen
1.1 Betalingen aan de overheid
Verschillen:
Belasting
Er zijn heel veel verschillende belastingen.
= volledig onderworpen aan grondwettelijke beginselen terwijl
retributie dat niet is.
= plicht tot medewerking terwijl boete dat niet is
Retributie
Boete
strafrecht
Parafiscale heffing
Sociale zekerheidsbijdrage
1.1.1 Belasting
Geen wettelijke definitie
Ingevoerd door wettelijke bepaling = geen belasting zonder wet
ZIE art. 170 Gw.
VB: wegenbelasting, personenbelasting, verkeersbelasting,
onroerende voorheffing,…
Essentiële kenmerken:
Verplichte bijdrage !
Door belastingplichtige
Aan belastingheffende overheid
Federale staat, gemeenschappen, gewesten, provincies, gemeentes
Financiering van algemene overheidsuitgaven !
Wie het geïnd heeft is belangrijk om te weten welke
overheidsuitgaven gefinancierd gaan worden.
Erkend als belasting (het is een belasting als wij zeggen dat het een
belasting is)
Gevolgen:
Belasting is dikwijls beroepskost, maar aftrekbaarheid is afhankelijk
van de soort belasting (federaal, regionaal, …)
Dwingend karakter leidt tot sancties
Administratieve sancties: opgelegd door de Administratie
Strafrechtelijke sancties: opgelegd door de rechtbank Je moet 1
van de 2 wegen kiezen.
, => Dwingend karakter: dus het is geen keuze, het is verplicht daarom
dat er ook sancties aan verbonden zijn. Je mag niet 2x gestraft worden
voor hetzelfde feit. Onderscheid maken bij administratiedienst welke
sanctie dan van toepassing is. In de meeste gevallen treft het alleen
een administratieve sancties. Je mag 1x gestraft worden administratief
en 1x voor strafrechtelijk.
1.1.2 Retributie
Geen wettelijke definitie
Ingevoerd door wettelijke bepaling (art. 173 GW) (geen retributie
zonder wet)
Essentiële kenmerken:
Vergoeding voor een bepaalde tegenprestatie
Vergoeding die we betalen voor iets wat we effectief gebruiken.
Bv.: betalen om te trouwen op de gemeentehuis. Betalen om een
bijdrage te bieden bij de kosten.
VB: parkeerretributie: omdat je gebruik maakt van de openbare
weg om te parkeren
Aan optredende overheid/instelling
Voor een gevraagde individuele dienstverlening
(meestal) als bijdrage in de gemaakte kosten (vergoedend karakter)
Gevolgen:
Retributie vormt aftrekbare beroepskost
Boete als sanctie is niet mogelijk
Geen eenjarigheidsbeginsel
Eenjarigheidsbeginsel = de inkomstenbelastingen worden over
een termijn van 1 jaar berekend & elk jaar moet er gestemd
worden over de belastingen.
1.1.3 Boete
Geen wettelijke definitie
Essentiële kenmerken:
Sanctie wegens inbreuken op wetgeving
opgelegd door belastingheffende overheid of door rechtbank
Voor overtredingen of wanbedrijven
Afhankelijk van de zwaarte van die inbreuk
Gevolgen:
Boete is (meestal) geen aftrekbare beroepskost
Sommige “boetes” zijn geen boetes in de juridische zin van het
woord
VB: parkeerretributie, laattijdige neerlegging jaarrekening
,Proportionele boetes van de btw zijn nog aftrekbaar. Dit zijn boetes die
uitgedrukt zijn in percentages die afhangen van het inkomen.
1.1.4 Parafiscale heffing
Geen wettelijke definitie
Essentiële kenmerken:
Verplichte bijdrage
Aan optredende overheid
Ter financiering van specifieke overheidsuitgaven
RSZ
VB: RZS van werknemer en werkgever hoort bij sociale bijdrage.
Verschil tussen venn. belasting en venn. bijdrage. Is dus niet
hetzelfde. Per jaar superveel geld betalen naar RSZ. WN betaalt
dat voor pensioen, vakantie,…. Vennootschapsbijdrage want ze
wouden dat gelijk doen voor zelfstandigen. Zodat ze ook kunnen
sparen voor pensioen en ziekte.
1.2 Overzicht van het belastingsysteem
1.2.1 Directe versus indirecte belastingen
Belastingen kunnen op verschillende manieren ingedeeld worden
Belangrijkste onderscheid: directe versus indirecte belastingen
Afzonderlijke wetgeving en procedure
(vroeger) binnen FOD Financiën afzonderlijke administraties en
afzonderlijke specialisten/ controleurs Directe belasting:
personenbelasting
Indirecte belasting: BTW
Verschillen directe en indirecte
belastingen
1.3 Enkele basisbeginselen
1.3.1 Legaliteitsbeginsel
Het moet in de wet staan,
anders is het niet belastbaar
ZIE art. 170 Gw.
Een belasting kan alleen ingevoerd worden door een wetgevende
overheid via een wettelijke bepaling:
Federale overheid: Wet
Regionale overheid: Decreet of ordonnantie
Provincie: Besluit
Gemeente: Besluit
Essentiële inhoud wettelijke bepaling:
, 1. Belastingsubject
Wie of wat wordt belast?
2. Grondslag van de belasting
Wat is de basis om dat te betalen? In België is dat het kadastraal
inkomen
3. Vaststelling van het tarief
4. Modaliteiten van de heffing (aangifte, procedure, …)
Hoe communiceren?
5. Andere zaken mogen door uitvoeringsbesluit geregeld worden
1.3.1.1 Gevolgen van het legaliteitsbeginsel
1. Principiële belastingvrijdom
= niets is belastbaar, tenzij een wettelijke bepaling de materie
belastbaar maakt
Iets is pas belastbaar indien er een wettelijke bepaling over bestaat
2. De keuze van de minst belaste weg
= de belastingplichtige heeft het recht om de minst belaste weg te
kiezen
Belastingontwijking mag, belastingontduiking niet
Belastingontwijking = op een geoorloofde manier minder
belastingen betalen
VB: 1 van de 10 ramen dichtmetselen, de minst belaste weg
kiezen
Belastingontduiking = het niet juist aangeven of een simulatie
doen over belastingen
VB: Je hebt 10 ramen en geeft er 9 aan => overeenkomst op
papier komt niet overeen in het echt, je gaat bewust liegen over
uw aantal ramen, fout aantal ramen aangeven, je doet alsof je
maar 9 ramen hebt
De belastingplichtige mag zich niet schuldig maken aan veinzing of
simulatie
Verschillende vormen van keuze minst belaste weg:
Veinzing
= simulatie
= de situatie waarbij partijen doen alsof ze een bepaalde
rechtshandeling stellen (VB: iets verkopen), maar onderling in een
tegenbrief iets anders overeenkomen (VB: iets schenken)
Opzettelijk liegen over iets zodat het belastingsgewijs voordeliger is
Zelf een minst belaste weg verzinnen, doen alsof
Belastingontduiking
, = belastingfraude, fraude mbt belastingen waarbij je een verkeerde
werkelijkheid voorstelt aan de autoriteiten en daardoor te weinig
belastingen worden betaald of geen belastingen geheven
Er wordt ten onrechte een voordeel aan de belastingplichtige
toegekend omdat deze persoon fraude heeft gepleegd
VB: inkomsten en vermogen verzwijgen, valse facturen, valse
bonnetjes, bepaalde situatie simuleren (gehandicapt)
RECHT
Karel de Grote Hogeschool
Docent: Gwenn Verhaegen
Academiejaar 2022-2023
Notities van alle lessen fiscaal recht. Korte samenvatting van de belangrijkste onderwerpen die
behandeld zijn in de lesopnames. Bevat wetsartikelen, voorbeelden en theorie.
Oefeningen niet inbegrepen.
Elke les aanwezig geweest.
Eigen opmaak kan nog toegevoegd worden.
Handig om naast je afgedrukte cursus te gebruiken bij het openboek examen!
Ella Van Dyck
,H1: Basisbeginselen
1.1 Betalingen aan de overheid
Verschillen:
Belasting
Er zijn heel veel verschillende belastingen.
= volledig onderworpen aan grondwettelijke beginselen terwijl
retributie dat niet is.
= plicht tot medewerking terwijl boete dat niet is
Retributie
Boete
strafrecht
Parafiscale heffing
Sociale zekerheidsbijdrage
1.1.1 Belasting
Geen wettelijke definitie
Ingevoerd door wettelijke bepaling = geen belasting zonder wet
ZIE art. 170 Gw.
VB: wegenbelasting, personenbelasting, verkeersbelasting,
onroerende voorheffing,…
Essentiële kenmerken:
Verplichte bijdrage !
Door belastingplichtige
Aan belastingheffende overheid
Federale staat, gemeenschappen, gewesten, provincies, gemeentes
Financiering van algemene overheidsuitgaven !
Wie het geïnd heeft is belangrijk om te weten welke
overheidsuitgaven gefinancierd gaan worden.
Erkend als belasting (het is een belasting als wij zeggen dat het een
belasting is)
Gevolgen:
Belasting is dikwijls beroepskost, maar aftrekbaarheid is afhankelijk
van de soort belasting (federaal, regionaal, …)
Dwingend karakter leidt tot sancties
Administratieve sancties: opgelegd door de Administratie
Strafrechtelijke sancties: opgelegd door de rechtbank Je moet 1
van de 2 wegen kiezen.
, => Dwingend karakter: dus het is geen keuze, het is verplicht daarom
dat er ook sancties aan verbonden zijn. Je mag niet 2x gestraft worden
voor hetzelfde feit. Onderscheid maken bij administratiedienst welke
sanctie dan van toepassing is. In de meeste gevallen treft het alleen
een administratieve sancties. Je mag 1x gestraft worden administratief
en 1x voor strafrechtelijk.
1.1.2 Retributie
Geen wettelijke definitie
Ingevoerd door wettelijke bepaling (art. 173 GW) (geen retributie
zonder wet)
Essentiële kenmerken:
Vergoeding voor een bepaalde tegenprestatie
Vergoeding die we betalen voor iets wat we effectief gebruiken.
Bv.: betalen om te trouwen op de gemeentehuis. Betalen om een
bijdrage te bieden bij de kosten.
VB: parkeerretributie: omdat je gebruik maakt van de openbare
weg om te parkeren
Aan optredende overheid/instelling
Voor een gevraagde individuele dienstverlening
(meestal) als bijdrage in de gemaakte kosten (vergoedend karakter)
Gevolgen:
Retributie vormt aftrekbare beroepskost
Boete als sanctie is niet mogelijk
Geen eenjarigheidsbeginsel
Eenjarigheidsbeginsel = de inkomstenbelastingen worden over
een termijn van 1 jaar berekend & elk jaar moet er gestemd
worden over de belastingen.
1.1.3 Boete
Geen wettelijke definitie
Essentiële kenmerken:
Sanctie wegens inbreuken op wetgeving
opgelegd door belastingheffende overheid of door rechtbank
Voor overtredingen of wanbedrijven
Afhankelijk van de zwaarte van die inbreuk
Gevolgen:
Boete is (meestal) geen aftrekbare beroepskost
Sommige “boetes” zijn geen boetes in de juridische zin van het
woord
VB: parkeerretributie, laattijdige neerlegging jaarrekening
,Proportionele boetes van de btw zijn nog aftrekbaar. Dit zijn boetes die
uitgedrukt zijn in percentages die afhangen van het inkomen.
1.1.4 Parafiscale heffing
Geen wettelijke definitie
Essentiële kenmerken:
Verplichte bijdrage
Aan optredende overheid
Ter financiering van specifieke overheidsuitgaven
RSZ
VB: RZS van werknemer en werkgever hoort bij sociale bijdrage.
Verschil tussen venn. belasting en venn. bijdrage. Is dus niet
hetzelfde. Per jaar superveel geld betalen naar RSZ. WN betaalt
dat voor pensioen, vakantie,…. Vennootschapsbijdrage want ze
wouden dat gelijk doen voor zelfstandigen. Zodat ze ook kunnen
sparen voor pensioen en ziekte.
1.2 Overzicht van het belastingsysteem
1.2.1 Directe versus indirecte belastingen
Belastingen kunnen op verschillende manieren ingedeeld worden
Belangrijkste onderscheid: directe versus indirecte belastingen
Afzonderlijke wetgeving en procedure
(vroeger) binnen FOD Financiën afzonderlijke administraties en
afzonderlijke specialisten/ controleurs Directe belasting:
personenbelasting
Indirecte belasting: BTW
Verschillen directe en indirecte
belastingen
1.3 Enkele basisbeginselen
1.3.1 Legaliteitsbeginsel
Het moet in de wet staan,
anders is het niet belastbaar
ZIE art. 170 Gw.
Een belasting kan alleen ingevoerd worden door een wetgevende
overheid via een wettelijke bepaling:
Federale overheid: Wet
Regionale overheid: Decreet of ordonnantie
Provincie: Besluit
Gemeente: Besluit
Essentiële inhoud wettelijke bepaling:
, 1. Belastingsubject
Wie of wat wordt belast?
2. Grondslag van de belasting
Wat is de basis om dat te betalen? In België is dat het kadastraal
inkomen
3. Vaststelling van het tarief
4. Modaliteiten van de heffing (aangifte, procedure, …)
Hoe communiceren?
5. Andere zaken mogen door uitvoeringsbesluit geregeld worden
1.3.1.1 Gevolgen van het legaliteitsbeginsel
1. Principiële belastingvrijdom
= niets is belastbaar, tenzij een wettelijke bepaling de materie
belastbaar maakt
Iets is pas belastbaar indien er een wettelijke bepaling over bestaat
2. De keuze van de minst belaste weg
= de belastingplichtige heeft het recht om de minst belaste weg te
kiezen
Belastingontwijking mag, belastingontduiking niet
Belastingontwijking = op een geoorloofde manier minder
belastingen betalen
VB: 1 van de 10 ramen dichtmetselen, de minst belaste weg
kiezen
Belastingontduiking = het niet juist aangeven of een simulatie
doen over belastingen
VB: Je hebt 10 ramen en geeft er 9 aan => overeenkomst op
papier komt niet overeen in het echt, je gaat bewust liegen over
uw aantal ramen, fout aantal ramen aangeven, je doet alsof je
maar 9 ramen hebt
De belastingplichtige mag zich niet schuldig maken aan veinzing of
simulatie
Verschillende vormen van keuze minst belaste weg:
Veinzing
= simulatie
= de situatie waarbij partijen doen alsof ze een bepaalde
rechtshandeling stellen (VB: iets verkopen), maar onderling in een
tegenbrief iets anders overeenkomen (VB: iets schenken)
Opzettelijk liegen over iets zodat het belastingsgewijs voordeliger is
Zelf een minst belaste weg verzinnen, doen alsof
Belastingontduiking
, = belastingfraude, fraude mbt belastingen waarbij je een verkeerde
werkelijkheid voorstelt aan de autoriteiten en daardoor te weinig
belastingen worden betaald of geen belastingen geheven
Er wordt ten onrechte een voordeel aan de belastingplichtige
toegekend omdat deze persoon fraude heeft gepleegd
VB: inkomsten en vermogen verzwijgen, valse facturen, valse
bonnetjes, bepaalde situatie simuleren (gehandicapt)
