Samenvatting handreiking crisisorganisatie in collectiebeherende instellingen
Niet alle medewerkers hoeven direct in actie te komen, maar een aantal mensen wel: zij vormen de
crisisorganisatie. Zij moeten voorbereid zijn. Want op het moment dat een crisis uitbreekt, is er geen
tijd om na te denken over wat er moet gebeuren en wie welke taken heeft. Daarin voorziet een
integraal veiligheidsplan.
Integraal veiligheidsplan
De manier waarop de integrale veiligheid binnen een collectiebeherende instelling is geregeld,
noemen we het veiligheidsbeleid van de instelling. Het veiligheidsbeleid geldt voor de hele
organisatie: medewerkers en bezoekers, gebouw, collectie en archiefstukken, inrichting en
datagegevens en -systemen. Dat zijn de te beschermen belangen van de instelling. Daarvoor wordt
een integraal veiligheidsplan opgesteld. Dit is het geheel van plannen voor de integrale
veiligheidszorg dat bestaat uit het beleid, bedrijfsnoodplan (ook wel calamiteitenplan genoemd)
inclusief BHV (bedrijfshulpverlening), ontruimingsplan, CHV (collectiehulpverlening), IHV
(informatiehulpverlening) en bewakings-/beveiligingsplan.
De reguliere organisatie maakt plaats voor de crisisorganisatie.
Proactie: structureel voorkómen van risicovolle situaties. Om onveilige situaties te identificeren
worden risicoanalyses uitgevoerd.
Preventie: nemen van maatregelen ter voorkoming van het ontstaan van incidenten, calamiteiten en
crisis, en beheersbaar houden hiervan.
Preparatie: voorbereiden op een mogelijke calamiteit of crisis. Voorbeelden hiervan zijn het
opstellen en oefenen van het veiligheidsplan met bijbehorende procedures, het opleiden, trainen en
oefenen met crisissituaties.
Respons: besluiten nemen over handelen bij of bestrijden van een calamiteit of crisis, op strategisch
of operationeel vlak.
Nazorg: afhandelen van de gevolgen van een calamiteit of crisis en het nemen van maatregelen om
de gewone gang van zaken te herstellen.
De bedrijfshulpverlening (BHV), collectiehulpverlening (CHV) en beveiliging vormen samen de
operationele kant van de crisisorganisatie. De beleidsmatige, strategische kant is in handen van het
crisisteam. Terwijl de BHV en de CHV waarschijnlijk al in actie zijn gekomen, houdt het crisisteam
het overzicht en neemt de beslissingen.
Een incident is een klein voorval of kleine verstoring van de normale gang van zaken die nog geen
verregaande gevolgen heeft voor de bedrijfscontinuïteit. Een incident is beheersbaar binnen de
eigen organisatie.
Een calamiteit is een middelgrote gebeurtenis die de bedrijfscontinuïteit kan verstoren. Er moeten
nu wél hulpdiensten in actie komen. Een calamiteit vindt meestal plaats binnen of in de directe
omgeving van de instelling.
Een crisis is een grootschalige dreiging en/of ongewenste gebeurtenis die de bedrijfscontinuïteit
verstoort. Hierbij komen de lokale hulpdiensten en mogelijk de veiligheidsregio in actie. Een crisis
vindt over het algemeen in een ruimere omgeving plaats: binnen de gemeente, de regio of landelijk.
Niet alle medewerkers hoeven direct in actie te komen, maar een aantal mensen wel: zij vormen de
crisisorganisatie. Zij moeten voorbereid zijn. Want op het moment dat een crisis uitbreekt, is er geen
tijd om na te denken over wat er moet gebeuren en wie welke taken heeft. Daarin voorziet een
integraal veiligheidsplan.
Integraal veiligheidsplan
De manier waarop de integrale veiligheid binnen een collectiebeherende instelling is geregeld,
noemen we het veiligheidsbeleid van de instelling. Het veiligheidsbeleid geldt voor de hele
organisatie: medewerkers en bezoekers, gebouw, collectie en archiefstukken, inrichting en
datagegevens en -systemen. Dat zijn de te beschermen belangen van de instelling. Daarvoor wordt
een integraal veiligheidsplan opgesteld. Dit is het geheel van plannen voor de integrale
veiligheidszorg dat bestaat uit het beleid, bedrijfsnoodplan (ook wel calamiteitenplan genoemd)
inclusief BHV (bedrijfshulpverlening), ontruimingsplan, CHV (collectiehulpverlening), IHV
(informatiehulpverlening) en bewakings-/beveiligingsplan.
De reguliere organisatie maakt plaats voor de crisisorganisatie.
Proactie: structureel voorkómen van risicovolle situaties. Om onveilige situaties te identificeren
worden risicoanalyses uitgevoerd.
Preventie: nemen van maatregelen ter voorkoming van het ontstaan van incidenten, calamiteiten en
crisis, en beheersbaar houden hiervan.
Preparatie: voorbereiden op een mogelijke calamiteit of crisis. Voorbeelden hiervan zijn het
opstellen en oefenen van het veiligheidsplan met bijbehorende procedures, het opleiden, trainen en
oefenen met crisissituaties.
Respons: besluiten nemen over handelen bij of bestrijden van een calamiteit of crisis, op strategisch
of operationeel vlak.
Nazorg: afhandelen van de gevolgen van een calamiteit of crisis en het nemen van maatregelen om
de gewone gang van zaken te herstellen.
De bedrijfshulpverlening (BHV), collectiehulpverlening (CHV) en beveiliging vormen samen de
operationele kant van de crisisorganisatie. De beleidsmatige, strategische kant is in handen van het
crisisteam. Terwijl de BHV en de CHV waarschijnlijk al in actie zijn gekomen, houdt het crisisteam
het overzicht en neemt de beslissingen.
Een incident is een klein voorval of kleine verstoring van de normale gang van zaken die nog geen
verregaande gevolgen heeft voor de bedrijfscontinuïteit. Een incident is beheersbaar binnen de
eigen organisatie.
Een calamiteit is een middelgrote gebeurtenis die de bedrijfscontinuïteit kan verstoren. Er moeten
nu wél hulpdiensten in actie komen. Een calamiteit vindt meestal plaats binnen of in de directe
omgeving van de instelling.
Een crisis is een grootschalige dreiging en/of ongewenste gebeurtenis die de bedrijfscontinuïteit
verstoort. Hierbij komen de lokale hulpdiensten en mogelijk de veiligheidsregio in actie. Een crisis
vindt over het algemeen in een ruimere omgeving plaats: binnen de gemeente, de regio of landelijk.
