Domein 1: Organisatie
1.1 Maatschappelijke velden:
Politiek: Bepaalde instellingen/personen hebben macht, maken regels.
Belgie: grondwet bepaalt wie macht krijgt.
Juridisch: Wetten en regels zorgen voor een goede samenleving.
Economisch: Georganiseerde arbeid zorgt voor welvaart.
Sociaal-cultureel: Mensen hebben nood aan contact, ontspanning, sport, cultuur.
Ze groeperen zich volgens doelstellingen → Verenigingen ontstaan.
1.2 Politiek veld:
Politiek is het mechanisme waarmee een samenleving openbaar beleid maakt, een middel om te
werken aan een betere samenleving, met de nadruk op het morele aspect.
Politiek als strijd om macht: Nadruk op verwerven, behouden en gebruiken van macht.
→ Negatieve/amorele activiteit
Politiek systeem: hangt samen met realiteit.
Landligging, internationale banden, religieuze + sociale situatie, economie en demografie. →
Beïnvloeden politiek systeem → Journalisten, religieuze groepen etc hebben veel invloed.
Politieke cultuur: manier waarop er aan politiek wordt gedaan, beïnvloed door morele opvattingen.
Onconventionele politieke participatie: Burgerlijke ongehoorzaamheid → Wet overtreden om ze in
discussie te stellen en te veranderen. vb: betogingen
Conventionele politieke participatie: Deelnemen aan politiek door stemmen, partijlid te zijn, politiek
volgen. vb: verkiezingen
Boycot: (Handels)relaties verbreken met landen, bedrijven, mensen. vb: Eco. boycot Spanje 1946
Democratische rechtsstaat: Staatsvorm waarin regering verantwoordingsplicht heeft tov volk en
waarin de regering enkel de juiste bevoegdheden beoefent. vb: België
Protestpolitiek: Negatieve gevoelens uitdrukken tov politieke en maatschappelijke problemen →
mensen willen verandering.
Totalitair regime: Dictatoriaal bewind, eenpartijstelsel waar de staat een overheersende invloed heeft
op de maatschappij. vb: Noord-Korea
1.2.1 De democratische rechtstaat
Democratie: Verkiezingen → volksvertegenwoordigers → wetten
Rechtsstaat: Burgers beschermd door regels → geen willekeurige toepassing of machtsmisbruik.
2 voorwaarden: De overheid is zelf gebonden aan het recht
Er zijn middelen voor burgers om rechten en vrijheden af te dwingen
→ de rechterlijke macht is essentieel
5 voorwaarden voor een democratische rechtsstaat:
- 1 De regels beantwoorden aan wat de meerderheid billijk vindt.
- 2 De regels worden door de meerderheid vastgelegd
- 3 De regels worden altijd toegepast
- 4 De regels kennen geen uitzonderingen
- 5 De toepassing van de regels moet gecontroleerd worden door de burgers
1
1.1 Maatschappelijke velden:
Politiek: Bepaalde instellingen/personen hebben macht, maken regels.
Belgie: grondwet bepaalt wie macht krijgt.
Juridisch: Wetten en regels zorgen voor een goede samenleving.
Economisch: Georganiseerde arbeid zorgt voor welvaart.
Sociaal-cultureel: Mensen hebben nood aan contact, ontspanning, sport, cultuur.
Ze groeperen zich volgens doelstellingen → Verenigingen ontstaan.
1.2 Politiek veld:
Politiek is het mechanisme waarmee een samenleving openbaar beleid maakt, een middel om te
werken aan een betere samenleving, met de nadruk op het morele aspect.
Politiek als strijd om macht: Nadruk op verwerven, behouden en gebruiken van macht.
→ Negatieve/amorele activiteit
Politiek systeem: hangt samen met realiteit.
Landligging, internationale banden, religieuze + sociale situatie, economie en demografie. →
Beïnvloeden politiek systeem → Journalisten, religieuze groepen etc hebben veel invloed.
Politieke cultuur: manier waarop er aan politiek wordt gedaan, beïnvloed door morele opvattingen.
Onconventionele politieke participatie: Burgerlijke ongehoorzaamheid → Wet overtreden om ze in
discussie te stellen en te veranderen. vb: betogingen
Conventionele politieke participatie: Deelnemen aan politiek door stemmen, partijlid te zijn, politiek
volgen. vb: verkiezingen
Boycot: (Handels)relaties verbreken met landen, bedrijven, mensen. vb: Eco. boycot Spanje 1946
Democratische rechtsstaat: Staatsvorm waarin regering verantwoordingsplicht heeft tov volk en
waarin de regering enkel de juiste bevoegdheden beoefent. vb: België
Protestpolitiek: Negatieve gevoelens uitdrukken tov politieke en maatschappelijke problemen →
mensen willen verandering.
Totalitair regime: Dictatoriaal bewind, eenpartijstelsel waar de staat een overheersende invloed heeft
op de maatschappij. vb: Noord-Korea
1.2.1 De democratische rechtstaat
Democratie: Verkiezingen → volksvertegenwoordigers → wetten
Rechtsstaat: Burgers beschermd door regels → geen willekeurige toepassing of machtsmisbruik.
2 voorwaarden: De overheid is zelf gebonden aan het recht
Er zijn middelen voor burgers om rechten en vrijheden af te dwingen
→ de rechterlijke macht is essentieel
5 voorwaarden voor een democratische rechtsstaat:
- 1 De regels beantwoorden aan wat de meerderheid billijk vindt.
- 2 De regels worden door de meerderheid vastgelegd
- 3 De regels worden altijd toegepast
- 4 De regels kennen geen uitzonderingen
- 5 De toepassing van de regels moet gecontroleerd worden door de burgers
1
