Aardrijkskunde-Natuurwetenschappen
Thema 4: Bewegingen van de aarde
Hoofdstuk 1: Aardrotatie
Aardrotatie = beweging van de aarde rond de eigen as in 24 uur van west naar oost
1.1 Gevolgen van aardrotatie
1.1.1 Afwisseling van dag en nacht
Dag- en nachteffect adhv aardrotatie:
Aarde is een bol = de helft van de aarde belicht.
Door aardrotatie, elke plaats op aarde afwisselend licht of donker.
Dit verklaart het dag- en nachteffect.
1.1.2 Tijdsbepaling (kaart 185)
Tijdsverschillen op aarde adhv aardrotatie:
Door de aardrotatie is er aan alle plaatsen op aarde aan dag/nachtritme verbonden. Afhankelijk van de
lengtelegging zijn er uurverschillen.
Steden die op
dezelfde meridiaan liggen, worden op hetzelfde moment door de zon belicht.
Bij verplaatsing naar oosten wordt het later en moeten we uren bijtellen.
Bij verplaatsing naar westen wordt het vroeger en moeten we uren afdoen.
, Er zijn 24 tijdzones.
De tijdzones volgen de meridiaan niet. Waarom? Omwille van politieke en economische redenen
Besluit:
Alle plaatsen op eenzelfde meridiaan (lengtecirkel, van pool tot pool) hebben dezelfde tijd ten opzichte van
de zon = zonnetijd. Dit is de theoretische tijd.
Tijd gevolgd in praktijk = conventionele tijd.
Sommige landen maken nog gebruik van wintertijd (1 u vooruit) en zomertijd (1 u achteruit)
1.2 Invloed van dag en nacht op ecosystemen (gevolgen van aardrotatie)
Gevolgen van de aardrotatie:
Fotosynthese: overdag co² daalt en o² stijgt
Planten passen zich aan door zich te richten naar de zon om zoveel mogelijk zonlicht op te vangen
Dieren passen zich ook aan. Licht bepaalt het bioritme van dieren
o Bioritme = periodieke afwisseling van levensprocessen. Vb wakker zijn en slapen
Kippen worden actiever bij voldoende zonlicht (leggen meer eieren)
Mens kan moeër worden door te weinig licht op werkplek en kan de hormoonproductie verstoren,
nachtwerk is ongezond want je hormoonproductie wordt verstoord, kan zorgen voor eventuele problemen
op lange termijn
Hoofdstuk 2: Aardrevolutie
2.1 Kenmerken van de aardrevolutie (beweging van de aarde rond de zon in 1 jaar)
Verklaar de seizoenen adhv de duur van de aardrevolutie:
Aarde beweegt in ellipsvormige baan rond de zon de aarde staat dan niet altijd even ver van zon
In Noordelijk halfrond staat de aarde het verst van de zon tijdens de zomer
Niet de afstand van de aarde tot de zon, maar wel de schuine stand van de aarde tot de zon
o De veranderende invalshoek van de zon die bepalend is voor de seizoenen.
Verklaar de jaartellen adhv de aardrevolutie:
1 omwenteling Duurt 365 dagen 5 uur 48 minuten Een normaal jaar duurt 365 dagen
en 45,2 seconden
Verschil van 5u48min 45n2 Hoe verschil opvangen? We komen op een gemiddelde
sec Door om de 4 jaar een schrikkeljaar compensatie van 6 uur; te veel
in te voeren, nl de jaartallen
deelbaar door 4
Daarom beslist: dat eeuwjaren enkel een schrikkeljaar zijn als ze deelbaar zijn door 400
Schrikkeljaren:
- Deelbaar zijn door 4
- Eeuwjaren: enkel als ze deelbaar zijn door 400
Thema 4: Bewegingen van de aarde
Hoofdstuk 1: Aardrotatie
Aardrotatie = beweging van de aarde rond de eigen as in 24 uur van west naar oost
1.1 Gevolgen van aardrotatie
1.1.1 Afwisseling van dag en nacht
Dag- en nachteffect adhv aardrotatie:
Aarde is een bol = de helft van de aarde belicht.
Door aardrotatie, elke plaats op aarde afwisselend licht of donker.
Dit verklaart het dag- en nachteffect.
1.1.2 Tijdsbepaling (kaart 185)
Tijdsverschillen op aarde adhv aardrotatie:
Door de aardrotatie is er aan alle plaatsen op aarde aan dag/nachtritme verbonden. Afhankelijk van de
lengtelegging zijn er uurverschillen.
Steden die op
dezelfde meridiaan liggen, worden op hetzelfde moment door de zon belicht.
Bij verplaatsing naar oosten wordt het later en moeten we uren bijtellen.
Bij verplaatsing naar westen wordt het vroeger en moeten we uren afdoen.
, Er zijn 24 tijdzones.
De tijdzones volgen de meridiaan niet. Waarom? Omwille van politieke en economische redenen
Besluit:
Alle plaatsen op eenzelfde meridiaan (lengtecirkel, van pool tot pool) hebben dezelfde tijd ten opzichte van
de zon = zonnetijd. Dit is de theoretische tijd.
Tijd gevolgd in praktijk = conventionele tijd.
Sommige landen maken nog gebruik van wintertijd (1 u vooruit) en zomertijd (1 u achteruit)
1.2 Invloed van dag en nacht op ecosystemen (gevolgen van aardrotatie)
Gevolgen van de aardrotatie:
Fotosynthese: overdag co² daalt en o² stijgt
Planten passen zich aan door zich te richten naar de zon om zoveel mogelijk zonlicht op te vangen
Dieren passen zich ook aan. Licht bepaalt het bioritme van dieren
o Bioritme = periodieke afwisseling van levensprocessen. Vb wakker zijn en slapen
Kippen worden actiever bij voldoende zonlicht (leggen meer eieren)
Mens kan moeër worden door te weinig licht op werkplek en kan de hormoonproductie verstoren,
nachtwerk is ongezond want je hormoonproductie wordt verstoord, kan zorgen voor eventuele problemen
op lange termijn
Hoofdstuk 2: Aardrevolutie
2.1 Kenmerken van de aardrevolutie (beweging van de aarde rond de zon in 1 jaar)
Verklaar de seizoenen adhv de duur van de aardrevolutie:
Aarde beweegt in ellipsvormige baan rond de zon de aarde staat dan niet altijd even ver van zon
In Noordelijk halfrond staat de aarde het verst van de zon tijdens de zomer
Niet de afstand van de aarde tot de zon, maar wel de schuine stand van de aarde tot de zon
o De veranderende invalshoek van de zon die bepalend is voor de seizoenen.
Verklaar de jaartellen adhv de aardrevolutie:
1 omwenteling Duurt 365 dagen 5 uur 48 minuten Een normaal jaar duurt 365 dagen
en 45,2 seconden
Verschil van 5u48min 45n2 Hoe verschil opvangen? We komen op een gemiddelde
sec Door om de 4 jaar een schrikkeljaar compensatie van 6 uur; te veel
in te voeren, nl de jaartallen
deelbaar door 4
Daarom beslist: dat eeuwjaren enkel een schrikkeljaar zijn als ze deelbaar zijn door 400
Schrikkeljaren:
- Deelbaar zijn door 4
- Eeuwjaren: enkel als ze deelbaar zijn door 400
