, Aandacht voor zingeving binnen de psychiatrie
Onderzoeksverslag
‘Zingeving is de sterkste, gezondheidsbevorderende kracht in de mens’
Machteld Huber
Auteur Kirsten
Studentnummer
Cursus Praktijkgericht onderzoek
Cursusnummer SW415-02-V2
Opleiding Social Work
Onderwijsinstelling HZ University of Applied Sciences
Eerste beoordelaar
Tweede beoordelaar
Jaar 2022-2023
Onderzoekplaats GGZ Westelijk Noord-Brabant
Opdrachtgever
Datum uitgave 08-05-2023
Plaats Bergen op Zoom
Versie 1.0
, VOORWOORD
Voor u ligt het onderzoeksverslag ‘aandacht voor zingeving binnen de psychiatrie’. Dit
onderzoeksverslag is geschreven voor het afstuderen van mijn opleiding Social Work aan de HZ
University op Applied Sciences te Vlissingen. Dit onderzoek vond plaats op mijn praktijkplaats
Geestelijke Gezondheidszorg Westelijk Noord-Brabant, opnamekliniek ouderenpsychiatrie de Lake te
Halsteren. Vanaf september 2022 tot en met mei 2023 heb ik mezelf bezig gehouden met het
schrijven van dit onderzoeksverslag.
Ik wil graag een aantal mensen bedanken die voor mij belangrijk zijn geweest tijdens het schrijven
van mijn onderzoeksvoorstel. Als eerst wil ik mijn praktijkbegeleider, Jose Testers bedanken voor de
begeleiding en ondersteuning aan dit onderzoeksverslag. Daarnaast wil ik mijn stagebegeleiders,
Anneloes Rijk en Erlijn Elseman ontzettend bedanken voor hun steun en begeleiding tijdens het
onderzoek. Zij stonden altijd voor mij klaar en hielpen mij er doorheen.
Ook wil ik graag mijn vriend, familie en vriendinnen bedanken. Door jullie steun en begrip kon ik al
mijn tijd vrij maken voor mijn onderzoeksverslag. Ik kon bij jullie terecht als ik er even doorheen zat
en ik kreeg dan mooie, motiverende woorden waardoor ik weer motivatie en kracht kreeg om door
te gaan. Als laatste wil ik ook mijn scriptie begeleider, Rose Mandungu bedanken. Bedankt voor het
meedenken, de tijd die je voor me nam en de opbouwende feedback. Hierdoor kon ik met voldoende
inspiratie verder aan mijn onderzoeksverslag.
Kirsten, Bergen op Zoom, mei 2023.
, SAMENVATTING
Het rapport met de titel ‘Aandacht voor zingeving binnen de psychiatrie’ is naar aanleiding van het
afstudeeronderzoek binnen het schooljaar 2022/2023 van de studie Social Work aan de HZ University
of Applied Sciences geschreven. Het onderzoek gaat over hoe zingeving op de afdeling
ouderenpsychiatrie de Lake 1 en 2 door de medewerkers en cliënten wordt ervaren en wat er nodig
is om de zingeving te kunnen bevorderen. Aan dit onderzoek hebben zes medewerkers van de Lake
en zes cliënten die waren opgenomen op de Lake deelgenomen. Uit vooronderzoek bleek dat de
cliënten zich verveelde tijdens hun opnameperiode doordat er buiten therapieën om weinig werd
aangeboden door de medewerkers waardoor de cliënten weinig zingeving ervaarde. De
medewerkers ervaarde dat het gemis van deze zingeving een belemmering vormde voor het
herstelproces van de cliënten. Dit maakt dat de volgende onderzoeksvraag is opgesteld: ‘Op welke
wijze kunnen de medewerkers die werkzaam zijn op Lake 1 en 2 binnen de GGZ Westelijk Noord-
Brabant de zingeving bij de cliënten die zijn opgenomen bevorderen?’. Het onderzoeksverslag heeft
een kwalitatieve opzet, waarbij het antwoord op de onderzoeksvraag is verkregen door middel van
semigestructureerde interviews. Tijdens deze interviews werd er specifiek aandacht besteed aan de
persoonlijke ervaringen, wensen en behoeften van de respondenten met betrekking tot het
onderwerp.
De conclusie van dit onderzoek is dat er vanuit de cliënten en medewerkers behoefte is om te kijken
naar de wensen, behoeftes en interesses van het individu met betrekking tot zingeving. De cliënten
ervaren de zingeving op de afdeling als ruim voldoende en vinden dat zij een zinvolle daginvulling
hebben op de afdeling. Cliënten hebben hierin soms wel begeleiding en ondersteuning vanuit de
medewerkers gemist en hebben niet altijd het gevoel gehad dat er werd aangesloten op hun wensen
en behoeftes. De medewerkers ervaren de zingeving op de afdeling als net voldoende en zien hierin
nog een aantal verbeteringen die gemaakt kunnen worden voor het bevorderen van de zingeving. Er
is hierop geen eenduidig antwoord, er worden door de medewerkers verschillende dingen benoemd
om de zingeving bij de cliënten te kunnen bevorderen.
Naar aanleiding van bovenstaande conclusies zijn er vier gerichte aanbevelingen gedaan om de
zingeving op de afdeling van de cliënten op Lake 1 en 2 te bevorderen. Eén van deze aanbevelingen
die specifiek gericht is op het aansluiten bij de wensen, behoeftes en interesses van de cliënt is het
uiteindelijke beroepsproduct geworden.
Onderzoeksverslag
‘Zingeving is de sterkste, gezondheidsbevorderende kracht in de mens’
Machteld Huber
Auteur Kirsten
Studentnummer
Cursus Praktijkgericht onderzoek
Cursusnummer SW415-02-V2
Opleiding Social Work
Onderwijsinstelling HZ University of Applied Sciences
Eerste beoordelaar
Tweede beoordelaar
Jaar 2022-2023
Onderzoekplaats GGZ Westelijk Noord-Brabant
Opdrachtgever
Datum uitgave 08-05-2023
Plaats Bergen op Zoom
Versie 1.0
, VOORWOORD
Voor u ligt het onderzoeksverslag ‘aandacht voor zingeving binnen de psychiatrie’. Dit
onderzoeksverslag is geschreven voor het afstuderen van mijn opleiding Social Work aan de HZ
University op Applied Sciences te Vlissingen. Dit onderzoek vond plaats op mijn praktijkplaats
Geestelijke Gezondheidszorg Westelijk Noord-Brabant, opnamekliniek ouderenpsychiatrie de Lake te
Halsteren. Vanaf september 2022 tot en met mei 2023 heb ik mezelf bezig gehouden met het
schrijven van dit onderzoeksverslag.
Ik wil graag een aantal mensen bedanken die voor mij belangrijk zijn geweest tijdens het schrijven
van mijn onderzoeksvoorstel. Als eerst wil ik mijn praktijkbegeleider, Jose Testers bedanken voor de
begeleiding en ondersteuning aan dit onderzoeksverslag. Daarnaast wil ik mijn stagebegeleiders,
Anneloes Rijk en Erlijn Elseman ontzettend bedanken voor hun steun en begeleiding tijdens het
onderzoek. Zij stonden altijd voor mij klaar en hielpen mij er doorheen.
Ook wil ik graag mijn vriend, familie en vriendinnen bedanken. Door jullie steun en begrip kon ik al
mijn tijd vrij maken voor mijn onderzoeksverslag. Ik kon bij jullie terecht als ik er even doorheen zat
en ik kreeg dan mooie, motiverende woorden waardoor ik weer motivatie en kracht kreeg om door
te gaan. Als laatste wil ik ook mijn scriptie begeleider, Rose Mandungu bedanken. Bedankt voor het
meedenken, de tijd die je voor me nam en de opbouwende feedback. Hierdoor kon ik met voldoende
inspiratie verder aan mijn onderzoeksverslag.
Kirsten, Bergen op Zoom, mei 2023.
, SAMENVATTING
Het rapport met de titel ‘Aandacht voor zingeving binnen de psychiatrie’ is naar aanleiding van het
afstudeeronderzoek binnen het schooljaar 2022/2023 van de studie Social Work aan de HZ University
of Applied Sciences geschreven. Het onderzoek gaat over hoe zingeving op de afdeling
ouderenpsychiatrie de Lake 1 en 2 door de medewerkers en cliënten wordt ervaren en wat er nodig
is om de zingeving te kunnen bevorderen. Aan dit onderzoek hebben zes medewerkers van de Lake
en zes cliënten die waren opgenomen op de Lake deelgenomen. Uit vooronderzoek bleek dat de
cliënten zich verveelde tijdens hun opnameperiode doordat er buiten therapieën om weinig werd
aangeboden door de medewerkers waardoor de cliënten weinig zingeving ervaarde. De
medewerkers ervaarde dat het gemis van deze zingeving een belemmering vormde voor het
herstelproces van de cliënten. Dit maakt dat de volgende onderzoeksvraag is opgesteld: ‘Op welke
wijze kunnen de medewerkers die werkzaam zijn op Lake 1 en 2 binnen de GGZ Westelijk Noord-
Brabant de zingeving bij de cliënten die zijn opgenomen bevorderen?’. Het onderzoeksverslag heeft
een kwalitatieve opzet, waarbij het antwoord op de onderzoeksvraag is verkregen door middel van
semigestructureerde interviews. Tijdens deze interviews werd er specifiek aandacht besteed aan de
persoonlijke ervaringen, wensen en behoeften van de respondenten met betrekking tot het
onderwerp.
De conclusie van dit onderzoek is dat er vanuit de cliënten en medewerkers behoefte is om te kijken
naar de wensen, behoeftes en interesses van het individu met betrekking tot zingeving. De cliënten
ervaren de zingeving op de afdeling als ruim voldoende en vinden dat zij een zinvolle daginvulling
hebben op de afdeling. Cliënten hebben hierin soms wel begeleiding en ondersteuning vanuit de
medewerkers gemist en hebben niet altijd het gevoel gehad dat er werd aangesloten op hun wensen
en behoeftes. De medewerkers ervaren de zingeving op de afdeling als net voldoende en zien hierin
nog een aantal verbeteringen die gemaakt kunnen worden voor het bevorderen van de zingeving. Er
is hierop geen eenduidig antwoord, er worden door de medewerkers verschillende dingen benoemd
om de zingeving bij de cliënten te kunnen bevorderen.
Naar aanleiding van bovenstaande conclusies zijn er vier gerichte aanbevelingen gedaan om de
zingeving op de afdeling van de cliënten op Lake 1 en 2 te bevorderen. Eén van deze aanbevelingen
die specifiek gericht is op het aansluiten bij de wensen, behoeftes en interesses van de cliënt is het
uiteindelijke beroepsproduct geworden.
