bedrijven
Stap 1 - Denken aan de overdracht
Wanneer denk je eraan om je bedrijf te verkopen? -> bij het begin, de opstart moet je je afvragen
wat gaat er gebeuren als ik het verkoop.
Bv: je wilt een bedrijf starten, maar je hebt geen geld genoeg. Nonkel wil in ruil 20% geld
investeren. Wanneer de nonkel sterft krijgt de neef de aandelen. Als je wil verkopen kan het
zijn dat de neef niet wil meewerken. – Aandelen in pand bij de bank en bank wil niet
meewerken bij verkoop-
> Begin with the end in mind…
Nadenken over het einde vraagt moed
Stopzetten activiteit is vaak complex:
o Controle en macht
o Angst voor verandering
o Loyaliteit voor anderen
o …
Bedrijfsoverdracht is voor 80% emotioneel, voor 20% zakelijk (technisch)
Overlaten (passief) vs. Overdragen (actief)
Goede inschatting van financiële situatie na verkoop (advies)
Waarom verkopen?
o Persoonlijke redenen
Pensioen
Nood aan verandering
Ziekte…
o Redenen verbonden aan het bedrijf
Maximaal niveau is bereikt
Gebrek aan opvolging
Herstructurering
> Reflectie, ambitie en motivatie
Eigen positie en de onderneming kennen en uitdrukken:
o Wat willen we juist verkopen?
o Wat gebeurt er met personeel
Zorgen voor continuïteit (vb eerst 2 jaar geen ontslagen garanderen)
o Kunnen we wel verkopen?
o Timing, pricing…
Motivatie:
o Waarom verkopen?
o Verschillende betrokkenen (vaak complex)
Ambitie van de verkoop – overdracht
o Maximalisatie van de verkoopprijs
o Continuïteit van de onderneming
, o Familiale opvolging
o Snelle verkoop
> Informatie
Opstellen van een informatiememorandum is cruciaal!
Informatie
o Verkoop vaak eenmalige gebeurtenis
o Share deal vs asset deal
o Eigendomsoverdracht – volledig beeld is cruciaal
o Bedrijfseconomisch dossier – waardering
Overdracht aandelen = afstand huidig patrimonium en toekomstige resultaten (heden en
toekomst)
De basis voor waardering = bedrijfseconomische waarde (fair value)
Belang van bedugettering
Waardering
o Alle elementen die van belang zijn bij voorstelling van onderneming en prijsbepaling
o Jaarrekening vormt basis – kritische benadering
o Niet meetbare elementen minstens even belangrijk
o Let op met subjectieve appreciatie
o SWOT-analuse
Uiteindelijke overeenkomst (quid omvang?)
Voorzichtige prijsbepaling
Soorten informatie
o Algemeen
o Financieel
o Marketing
o Specifieke elementen
* Alle gegevens staan in het informatiememorandum (alles wat niet relevant is laat je het er best uit)
* EX: Is uw basisdocument als je je bedrijf wilt garanderen? Jaarrekening
-> Probleem met jaarrekening: boekhouder uit bedrijf stelt deze op, komt uit de
boekhouding. -> Volgt de regeltjes => Wij moeten kijken naar de fair value (= Werkelijke
waarde).
Als je je bedrijf verkoopt, verkoop je:
VANDAAG AANWEZIG TOEKOMST
VOORRAAD Winsten
GEBOUW Cash
MACHINES …
MERK
KENNIS/ACTIVITEIT
PERSONEEL
SCHULDEN
…
, > Introductie tot waardering
!Waarde en prijs is iet hetzelfde!
Waarderingsmethoden
o Waardering op basis van het vermogen (SW)
o Waardering op basis van het rendement (RW)
Historische resultaten
DCF methoden
o Gemengde methode (combinatie SW + RW)
o Marktwaarde benadering (multiple methode)
Geen echt waarderingsmethode
Marktwaarde – EBIT formules
o Multiplicator (coëfficiënt) geeft aan hoeveel keer de EBIT betaald dient te worden
voor vergelijkbare bedrijven
o Gekende databases: Bloomberg, Damodaran
o Sterk tijdsgebonden
Volledig verkoopproces:
> Overname via…
Een bestaand bedrijf overnemen kan via:
o MBO = Management buy-out
o MBI = Management buy-in
o OBO = Owner’s buy-out
o LBO = Leveraged buy-out
o BIMBO = Combinatie van management buy-in en management buy-out
* EX: Zie achterkant