Hoofdstuk 7: Inleiding strafprocesrecht
Verdachte: het strafrechtelijke onderzoek heeft als doel te achterhalen wat er is gebeurt en of er een
strafbaar feit is gepleegd en wie dit dan heeft gedaan. Voorafgaand hieraan is er sprake van een
vermoedelijk strafbaar feit en een vermoedelijke dader. De verdachte heeft recht op een advocaat,
zwijgrecht en hij mag getuigen oproepen.
Raadsman: de advocaat die adviseert en de verdediging voert.
Getuige: als een feit ten laste is gelegd, moet het ook worden bewezen. Getuigenverklaringen spelen
een belangrijke rol.
Deskundige: de rechter zal niet alle feiten zelf kunnen vaststellen, omdat hij expertise mist. Hij kan
zich beroepen op een deskundige, dit zijn forensische deskundigen. Zij kunnen worden benoemd met
de opdracht bepaald onderzoek uit te voeren.
Benadeelde partij: het slachtoffer is de benadeelde partij. Die benadeelde kan zich met een
civielrechtelijke schadeclaim voegen in het strafproces. Deze kan de rechter toewijzen, dit heeft als
gevolg dat de verdachte/dader de schade zal moeten vergoeden. Voor het voegen als benadeelde
partij bestaan voegingformulieren. Het slachtoffer kan deze invullen en naar de OVJ sturen. Hij kan
zich ook voegen tijdens het onderzoek ter terechtzitting nog voegen.
Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad: het rechtsgebied van de rechtbank is het arrondissement. De
rechtbank behandeld zaken in eerste aanleg. Er zijn 19 rechtbanken. Het rechtsgebied van het Hof is
het ressort. Het Hof behandeld hoger beroep zaken, er bestaan er 5. Er bestaat 1 Hoge Raad in Den
Haag.
Bij de rechtbank bestaat de enkelvoudige (1 rechter) kamer en meervoudige (3). Er bestaan ook
alleensprekende rechters. De kantonrechter oordeelt over de meeste overtredingen (382 Sv).
Eenvoudige misdrijven gaan naar de politierechter, die geeft max. 1 jaar gevangenisstraf. (368 Sv). De
OVJ besluit naar welke kamer een zaak gaat. Als een zaak te moeilijk is kan de PR hem ook
doorverwijzen naar de meervoudige kamer (369 lid 2 Sv).
Zaken met minderjarige verdachten gaan naar de kinderrechter, dit kan een enkelvoudige of
meervoudige kamer doen.
Bij het Hof en de Hoge Raad bestaan ook enkelvoudige en meervoudige kamers. Bij het hof worden
rechters raadsheren genoemd. Bij de Hoge Raad werken naast raadsheren ook advocaten-generaal.
Zij adviseren, deze adviezen noem je conclusies en worden opgenomen als bijlagen in arresten. Het
hoofd van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad is de procureur-generaal.
Rechters die actief meedoen in het vooronderzoek zijn rechter-commissarissen. Een machtiging van
de RC is nodig voor doorzoeking van een woning (97 lid 2 Sv). De RC is de centrale figuur tijdens het
gerechtelijk vooronderzoek, dit gebeurt alleen bij ingewikkelde zaken.
Opsporingsambtenaar: dit is over het algemeen de politie, art. 141 en 142 Sv zijn van belang.
OM: het OM beslist of een zaak naar de rechter gaat (9 Sv). Daarvoor moet zij eerst voldoende
belasten materiaal verzamelen, de politie houdt zich hier vooral mee bezig maar ook leden van het
OM zijn verantwoordelijk voor het opsporingsonderzoek. Ook de tenuitvoerlegging van rechterlijke
uitspraken is een taak van het OM (553 Sv).
Ieder arrondissement/ressort heeft een eigen bureau van het OM, dit noem je het parket. Ieder
parket heeft eigen functionarissen. Bij het arrondissementparket werken OVJ’s onder leiding van een
hoofdofficier. Bij het ressortparket werken advocaten-generaal.
Verdachte: het strafrechtelijke onderzoek heeft als doel te achterhalen wat er is gebeurt en of er een
strafbaar feit is gepleegd en wie dit dan heeft gedaan. Voorafgaand hieraan is er sprake van een
vermoedelijk strafbaar feit en een vermoedelijke dader. De verdachte heeft recht op een advocaat,
zwijgrecht en hij mag getuigen oproepen.
Raadsman: de advocaat die adviseert en de verdediging voert.
Getuige: als een feit ten laste is gelegd, moet het ook worden bewezen. Getuigenverklaringen spelen
een belangrijke rol.
Deskundige: de rechter zal niet alle feiten zelf kunnen vaststellen, omdat hij expertise mist. Hij kan
zich beroepen op een deskundige, dit zijn forensische deskundigen. Zij kunnen worden benoemd met
de opdracht bepaald onderzoek uit te voeren.
Benadeelde partij: het slachtoffer is de benadeelde partij. Die benadeelde kan zich met een
civielrechtelijke schadeclaim voegen in het strafproces. Deze kan de rechter toewijzen, dit heeft als
gevolg dat de verdachte/dader de schade zal moeten vergoeden. Voor het voegen als benadeelde
partij bestaan voegingformulieren. Het slachtoffer kan deze invullen en naar de OVJ sturen. Hij kan
zich ook voegen tijdens het onderzoek ter terechtzitting nog voegen.
Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad: het rechtsgebied van de rechtbank is het arrondissement. De
rechtbank behandeld zaken in eerste aanleg. Er zijn 19 rechtbanken. Het rechtsgebied van het Hof is
het ressort. Het Hof behandeld hoger beroep zaken, er bestaan er 5. Er bestaat 1 Hoge Raad in Den
Haag.
Bij de rechtbank bestaat de enkelvoudige (1 rechter) kamer en meervoudige (3). Er bestaan ook
alleensprekende rechters. De kantonrechter oordeelt over de meeste overtredingen (382 Sv).
Eenvoudige misdrijven gaan naar de politierechter, die geeft max. 1 jaar gevangenisstraf. (368 Sv). De
OVJ besluit naar welke kamer een zaak gaat. Als een zaak te moeilijk is kan de PR hem ook
doorverwijzen naar de meervoudige kamer (369 lid 2 Sv).
Zaken met minderjarige verdachten gaan naar de kinderrechter, dit kan een enkelvoudige of
meervoudige kamer doen.
Bij het Hof en de Hoge Raad bestaan ook enkelvoudige en meervoudige kamers. Bij het hof worden
rechters raadsheren genoemd. Bij de Hoge Raad werken naast raadsheren ook advocaten-generaal.
Zij adviseren, deze adviezen noem je conclusies en worden opgenomen als bijlagen in arresten. Het
hoofd van de advocaat-generaal bij de Hoge Raad is de procureur-generaal.
Rechters die actief meedoen in het vooronderzoek zijn rechter-commissarissen. Een machtiging van
de RC is nodig voor doorzoeking van een woning (97 lid 2 Sv). De RC is de centrale figuur tijdens het
gerechtelijk vooronderzoek, dit gebeurt alleen bij ingewikkelde zaken.
Opsporingsambtenaar: dit is over het algemeen de politie, art. 141 en 142 Sv zijn van belang.
OM: het OM beslist of een zaak naar de rechter gaat (9 Sv). Daarvoor moet zij eerst voldoende
belasten materiaal verzamelen, de politie houdt zich hier vooral mee bezig maar ook leden van het
OM zijn verantwoordelijk voor het opsporingsonderzoek. Ook de tenuitvoerlegging van rechterlijke
uitspraken is een taak van het OM (553 Sv).
Ieder arrondissement/ressort heeft een eigen bureau van het OM, dit noem je het parket. Ieder
parket heeft eigen functionarissen. Bij het arrondissementparket werken OVJ’s onder leiding van een
hoofdofficier. Bij het ressortparket werken advocaten-generaal.
