Gezondheidspsychologie
H1: Wat is gezondheid?
1.1 Wat is gezondheid? Veranderende perspectieven
Sinds oudsher hebben mensen een relatie gezien tussen geest, god(en) en fysieke gesteldheid.
1.1.1 Relatie tussen lichaam en geest
Hippocrates →
Ziekte= een verstoord evenwicht tussen 4 circulerende lichaamsvloeistoffen (humores):
1. Gele gal
2. Slijm
3. Bloed
4. Zwarte gal
Genezing is pas wanneer er opnieuw balans is gebracht via aderlaten (vb: bloed afnemen),
vasten, dieet, geneesmiddelen.
• Lichaam en geest = 1 eenheid
• Hoeveelheid sappen dat men heeft bepaalt persoonlijkheid
o Slijm: kalm of flegmatisch
o Bloed: optimisme of sanguine
o Zwarte gal: droefenis
o Gele gal: cholerisch of boosaardig
Galenus →
De etiologische basis (etiologie=oorzaak van een ziekte) voor alle ziekten (geestelijk en
lichamelijk) is puur lichamelijk!
• 4 lichamelijke humores → 4 temperamenten → specifieke ziekten
o Voorbeeld: melancholieke vrouwen hadden een grotere kans op borstkanker
door een grote hoeveelheid zwarte gal
• Galenus zegt dat de geest dus geen rol speelt in de etiologie van ziekten
Vroege middeleeuwen: geloof en spiritualiteit
• Ziekte= straf van God of gevolg van kwade geesten die de ziel binnendrongen
• Er geldde een verbod op wetenschappelijk onderzoek
• Religieuze gezichtspunten hielden stand tot de renaissance begon
• 1600 (na Chr.): wetenschappelijke revolutie
Descartes →
Lichaam en geest zijn 2 afzonderlijke/onafhankelijke entiteiten = dualisme
• Lichaam = machine → mechanistisch standpunt
1.1.2 Biomedisch ziektemodel
Het biomedische ziektemodel is reductionistisch (kijken naar het lichaam tot op celniveau, kijkt
niet naar de geest)
• Gezondheid= de afwezigheid van ziekte
• Ziekten en symptomen hebben een achterliggende fysiologische verklaring
• Genezing werkt mechanistisch en rechtlijnig
o → Maar waarom verschillen mensen dan in reacties op genezing?
Vb: je bent niet ziek, maar je eet elke dag ongezond en hebt geen sociale contacten.
=> Dit model klopt dus niet!
1 Farah Bombay
H1: Wat is gezondheid?
1.1 Wat is gezondheid? Veranderende perspectieven
Sinds oudsher hebben mensen een relatie gezien tussen geest, god(en) en fysieke gesteldheid.
1.1.1 Relatie tussen lichaam en geest
Hippocrates →
Ziekte= een verstoord evenwicht tussen 4 circulerende lichaamsvloeistoffen (humores):
1. Gele gal
2. Slijm
3. Bloed
4. Zwarte gal
Genezing is pas wanneer er opnieuw balans is gebracht via aderlaten (vb: bloed afnemen),
vasten, dieet, geneesmiddelen.
• Lichaam en geest = 1 eenheid
• Hoeveelheid sappen dat men heeft bepaalt persoonlijkheid
o Slijm: kalm of flegmatisch
o Bloed: optimisme of sanguine
o Zwarte gal: droefenis
o Gele gal: cholerisch of boosaardig
Galenus →
De etiologische basis (etiologie=oorzaak van een ziekte) voor alle ziekten (geestelijk en
lichamelijk) is puur lichamelijk!
• 4 lichamelijke humores → 4 temperamenten → specifieke ziekten
o Voorbeeld: melancholieke vrouwen hadden een grotere kans op borstkanker
door een grote hoeveelheid zwarte gal
• Galenus zegt dat de geest dus geen rol speelt in de etiologie van ziekten
Vroege middeleeuwen: geloof en spiritualiteit
• Ziekte= straf van God of gevolg van kwade geesten die de ziel binnendrongen
• Er geldde een verbod op wetenschappelijk onderzoek
• Religieuze gezichtspunten hielden stand tot de renaissance begon
• 1600 (na Chr.): wetenschappelijke revolutie
Descartes →
Lichaam en geest zijn 2 afzonderlijke/onafhankelijke entiteiten = dualisme
• Lichaam = machine → mechanistisch standpunt
1.1.2 Biomedisch ziektemodel
Het biomedische ziektemodel is reductionistisch (kijken naar het lichaam tot op celniveau, kijkt
niet naar de geest)
• Gezondheid= de afwezigheid van ziekte
• Ziekten en symptomen hebben een achterliggende fysiologische verklaring
• Genezing werkt mechanistisch en rechtlijnig
o → Maar waarom verschillen mensen dan in reacties op genezing?
Vb: je bent niet ziek, maar je eet elke dag ongezond en hebt geen sociale contacten.
=> Dit model klopt dus niet!
1 Farah Bombay
