2022 - 2023 ONTWIKKELINGS-
STOORNISSEN
2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
CATO LEUS
2DE SEMESTER
, HOOFDSTUK 1: WAT ZIJN
ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN?
1.1. TERMINOLOGIE EN AFBAKENING
1.1.1. DEFINITIE
Een ontwikkelingsstoornis = Neurobiologische stoornis: stoornis met oorsprong i/d
een neurobiologische stoornis hersenontwikkeling. Kan resultaat zijn van genetische aanleg,
die in de (vroege) prenatale omgevingsfactoren en/ of perinatale factoren
ontwikkelingsperiode tot aangeboren stoornis
uiting komt, die gekenmerkt (vroege) ontwikkelingsperiode: zichtbaar op kinderleeftijd, mate
wordt door van uiting = beïnvloed door factoren
ontwikkelingsachterstanden Ontwikkelingsachterstanden: belemmert ontwikkeling op
op een of meerdere meerdere domeinen waaronder cognitie, sensorimotoriek, taal
functiedomeinen en die en communicatie en/ of sociaal-emotioneel functioneren
levenslang beperkingen Levenslange beperkingen: belemmeringen in participatie aan
veroorzaakt in het dagelijks (maatschappelijk) leven op terreinen symptomen
persoonlijke, sociale, schoolse kunnen veranderen en volwassenen kunnen hier mee leren
of beroepsmatige omgaan waardoor de hinder in het dagelijkse leven minder is en
functioneren (DSM-5) kan zijn dat in volwassenheid % lager liggen omwille v er leren
mee om te gaan.
Het gaat n- om psychiatrische/ psychische stoornissen die ook op latere leeftijd kunnen ontstaan
Stoornissen die behandeld kunnen worden en kunnen verdwijnen behoren ook n- tot
ontwikkelingsstoornissen
WEL ontwikkelingsstoornis GEEN ontwikkelingsstoornis
- ADHD - Eetstoornis
- ASS - Bedplassen (er is een behandeling voor)
- Reactieve hechtingsstoornis
- Angststoornissen
- NAH
1.1.2. SOORTEN
Verschillende stoornissen waar disciplines aan te pas komen
- Verstandelijke ontwikkelingsstoornis
Verstandelijke beperkingen = - Globale ontwikkelingsachterstand
deficiënties in algemene
cognitieve functies als - taalstoornis - ontwtikkelingsstotteren
Communicatiestoornissen
redeneren, problemen =
gekenmerkt door eendenken,
oplossen & abstract
verstoorde ontwikkeling v in - spraakklankstoornis - sociale (pragmatische)
die zorgen voor problemen communicatiestoornis
taal, spraak en/ of sociale
het aanpassingsvermogen.
Aandachtsdeficiëntie-/
Autismespectrumstoornis
communicatie.
Onderscheid tssEr wordt een - Dyslexie - Dyscalculie
hyperactiviteitsstoornis
(ASS)
opdeling= alle stoornissen
gemaakt in de
verstandelijke - Dysorthografie - NLD (n- opgenomen in
(ADHD)
binnen = waarbij
het stoornissen
autismespectrum.
‘taal(ontwikkelings)stoornis’,
ontwikkelingsstoornis en de DSM-5)
in despraakklankstoornis’,
aandacht
Kinderen
‘de en/ of
met deze diagnose
globale
hyperactiviteit
vertonen en tekorten
ontwikkelingsachterstandenin
ernstige
‘ontwikkelingsstotteren’,
impulsiviteit
de sociale centraal
‘socialeomgang staan.
(interactie
(pragmatische)
Motorische
Omdat
en ADHD in
communicatie) ende
communicatiestoornis’ kindertijd
ontwikkelingsstoornissen
vaak voorkomt met=de
samenrepetitieve
beperkte,
coördinatieontwikkelingsstoo
externaliserende
interesses en stoornissen=
gedragingen.
(specifieke) leerstoornissen
rnis (DCD), stereotiepe-
“oppositioneel-opstandige
specifieke tekorten in het
bewegingsstoornis
stoornis en
leren van(ODD)”
basale en
schoolse
ticstoornissen.
“normoverschrijdende
vaardigheden lezen (dyslexie),
- DCD: sprake
gedragsstoornis van
CD” worden
STOORNISSEN
2DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
CATO LEUS
2DE SEMESTER
, HOOFDSTUK 1: WAT ZIJN
ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN?
1.1. TERMINOLOGIE EN AFBAKENING
1.1.1. DEFINITIE
Een ontwikkelingsstoornis = Neurobiologische stoornis: stoornis met oorsprong i/d
een neurobiologische stoornis hersenontwikkeling. Kan resultaat zijn van genetische aanleg,
die in de (vroege) prenatale omgevingsfactoren en/ of perinatale factoren
ontwikkelingsperiode tot aangeboren stoornis
uiting komt, die gekenmerkt (vroege) ontwikkelingsperiode: zichtbaar op kinderleeftijd, mate
wordt door van uiting = beïnvloed door factoren
ontwikkelingsachterstanden Ontwikkelingsachterstanden: belemmert ontwikkeling op
op een of meerdere meerdere domeinen waaronder cognitie, sensorimotoriek, taal
functiedomeinen en die en communicatie en/ of sociaal-emotioneel functioneren
levenslang beperkingen Levenslange beperkingen: belemmeringen in participatie aan
veroorzaakt in het dagelijks (maatschappelijk) leven op terreinen symptomen
persoonlijke, sociale, schoolse kunnen veranderen en volwassenen kunnen hier mee leren
of beroepsmatige omgaan waardoor de hinder in het dagelijkse leven minder is en
functioneren (DSM-5) kan zijn dat in volwassenheid % lager liggen omwille v er leren
mee om te gaan.
Het gaat n- om psychiatrische/ psychische stoornissen die ook op latere leeftijd kunnen ontstaan
Stoornissen die behandeld kunnen worden en kunnen verdwijnen behoren ook n- tot
ontwikkelingsstoornissen
WEL ontwikkelingsstoornis GEEN ontwikkelingsstoornis
- ADHD - Eetstoornis
- ASS - Bedplassen (er is een behandeling voor)
- Reactieve hechtingsstoornis
- Angststoornissen
- NAH
1.1.2. SOORTEN
Verschillende stoornissen waar disciplines aan te pas komen
- Verstandelijke ontwikkelingsstoornis
Verstandelijke beperkingen = - Globale ontwikkelingsachterstand
deficiënties in algemene
cognitieve functies als - taalstoornis - ontwtikkelingsstotteren
Communicatiestoornissen
redeneren, problemen =
gekenmerkt door eendenken,
oplossen & abstract
verstoorde ontwikkeling v in - spraakklankstoornis - sociale (pragmatische)
die zorgen voor problemen communicatiestoornis
taal, spraak en/ of sociale
het aanpassingsvermogen.
Aandachtsdeficiëntie-/
Autismespectrumstoornis
communicatie.
Onderscheid tssEr wordt een - Dyslexie - Dyscalculie
hyperactiviteitsstoornis
(ASS)
opdeling= alle stoornissen
gemaakt in de
verstandelijke - Dysorthografie - NLD (n- opgenomen in
(ADHD)
binnen = waarbij
het stoornissen
autismespectrum.
‘taal(ontwikkelings)stoornis’,
ontwikkelingsstoornis en de DSM-5)
in despraakklankstoornis’,
aandacht
Kinderen
‘de en/ of
met deze diagnose
globale
hyperactiviteit
vertonen en tekorten
ontwikkelingsachterstandenin
ernstige
‘ontwikkelingsstotteren’,
impulsiviteit
de sociale centraal
‘socialeomgang staan.
(interactie
(pragmatische)
Motorische
Omdat
en ADHD in
communicatie) ende
communicatiestoornis’ kindertijd
ontwikkelingsstoornissen
vaak voorkomt met=de
samenrepetitieve
beperkte,
coördinatieontwikkelingsstoo
externaliserende
interesses en stoornissen=
gedragingen.
(specifieke) leerstoornissen
rnis (DCD), stereotiepe-
“oppositioneel-opstandige
specifieke tekorten in het
bewegingsstoornis
stoornis en
leren van(ODD)”
basale en
schoolse
ticstoornissen.
“normoverschrijdende
vaardigheden lezen (dyslexie),
- DCD: sprake
gedragsstoornis van
CD” worden
