samenvatting:
Victimologie
Daphné De Loof 2022-2023
3de bachelor criminologie
1
,2
,Hoofdstuk 1: Oorsprong en concepten
1.1 Geschiedenis: oorsprong
Victimologie
= wetenschappelijke studie over de omvang, de aard en oorzaken van het (criminele)
slachtofferschap, de gevolgen ervan voor de betrokken personen en de reacties daarop
door de samenleving
→ meer specifiek de politie en strafrechtsbedeling, ook de vrijwillige & welzijnswerkers (WSV)
→ wordt vaak beschouwd als subdiscipline vanuit psychiatrie, rechten en sociaal werk maar
de grootste invloed komt van de criminologen
⇒ Centrale vraag: waarom wordt iemand (geen) slachtoffer?
maar “Wat is een slachtoffer?”
° Enkel van een gebeurtenis door de wet omschreven?
° of slachtoffer van het systeem door iets te moeten doen tegen je zin
° subjectief gevoel van slachtoffer te zijn
Jaren ‘30 – kantelmoment: hiervoor keek men vooral naar daders in plaats van slachtoffers
Léopold Szondi – genotropisme
= idee dat er gelijkaardige genen zijn die aantrekken en afstoten op
wederkerige wijze en zo het menselijke gedrag beïnvloeden (instinct)
→ idee dat een slachtoffer en dader genetisch worden aangetrokken
→ nooit bewezen
Het idee van genotropisme kwam terug bij de zaak van Ted Bundy
- Hij deed aan slachtofferselectie – zaak van opportuniteit door observatie
- Hij herkende een slachtoffer door de wijze van wandelen, lichaamshouding
⇒ Onderzoek bewijst dat slachtoffers een bepaalde lichaamstaal hebben die sneller en
accurater herkend wordt door psychopaten
3
, ⇒ Pas vanaf de jaren 40, na WOII, besteedt men echt aandacht aan het slachtoffer
Eerste vermelding van ‘Victimologie’ – door Mendelsohn in 1947
- tijdens een presentatie van zijn paper
- de spirituele vader van de slachtofferbeweging
- andere: Wertheim die pleit voor een ‘crime victim-centered wetenschap’
vooral toegespitst op moord
Eerste systematisch onderzoek naar slachtoffer van een misdrijf – door von Hentig in 1948
- “the criminal and his victim” Deel 4: Victim’s contribution to the genesis of crime
- kritiek op het eendimensionaal beeld binnen de criminologie
- vaak zijn er slachtoffers die instemmen, meehelpen, samenzweren, …
Aantal theoretische studies over slachtoffertypes, relatie slachtoffer-dader, hun rol
Aantal empirische studies over moord, verkrachting, diefstal, fraude, …
M. Wolfgang: ‘Victim precipitated criminal homicide’ (1957)
→ Eerste die de theorie van von Hentig ging toetsen
→ onderzoekt 588 moordzaken waar er bij 26% een actieve rol was van slachtoffer
→ ‘to precipitate’ = er ontstaat een situatie met heel negatieve gevolgen
M. Amir: ‘Victim precipitated forcible rape’ (1967)
→ Onderscheid:
° Actieve bijdrage vb. drankje aanvaarden, meerijden met vreemde
° Passieve bijdrage vb. alcoholgebruik, niet sterk genoeg reageren, woonplaats
→ Lijkt op victim-blaming (impliciet) maar dit is geen excuses voor de dader!!!
→ VP-onderzoek werd in de jaren 70 onterecht gezien werden als victim-blaming
Victim precipitation Victim blaming
= slachtoffer heeft een rol gespeeld = de schuld wordt gelegd bij het slachtoffer
4
Victimologie
Daphné De Loof 2022-2023
3de bachelor criminologie
1
,2
,Hoofdstuk 1: Oorsprong en concepten
1.1 Geschiedenis: oorsprong
Victimologie
= wetenschappelijke studie over de omvang, de aard en oorzaken van het (criminele)
slachtofferschap, de gevolgen ervan voor de betrokken personen en de reacties daarop
door de samenleving
→ meer specifiek de politie en strafrechtsbedeling, ook de vrijwillige & welzijnswerkers (WSV)
→ wordt vaak beschouwd als subdiscipline vanuit psychiatrie, rechten en sociaal werk maar
de grootste invloed komt van de criminologen
⇒ Centrale vraag: waarom wordt iemand (geen) slachtoffer?
maar “Wat is een slachtoffer?”
° Enkel van een gebeurtenis door de wet omschreven?
° of slachtoffer van het systeem door iets te moeten doen tegen je zin
° subjectief gevoel van slachtoffer te zijn
Jaren ‘30 – kantelmoment: hiervoor keek men vooral naar daders in plaats van slachtoffers
Léopold Szondi – genotropisme
= idee dat er gelijkaardige genen zijn die aantrekken en afstoten op
wederkerige wijze en zo het menselijke gedrag beïnvloeden (instinct)
→ idee dat een slachtoffer en dader genetisch worden aangetrokken
→ nooit bewezen
Het idee van genotropisme kwam terug bij de zaak van Ted Bundy
- Hij deed aan slachtofferselectie – zaak van opportuniteit door observatie
- Hij herkende een slachtoffer door de wijze van wandelen, lichaamshouding
⇒ Onderzoek bewijst dat slachtoffers een bepaalde lichaamstaal hebben die sneller en
accurater herkend wordt door psychopaten
3
, ⇒ Pas vanaf de jaren 40, na WOII, besteedt men echt aandacht aan het slachtoffer
Eerste vermelding van ‘Victimologie’ – door Mendelsohn in 1947
- tijdens een presentatie van zijn paper
- de spirituele vader van de slachtofferbeweging
- andere: Wertheim die pleit voor een ‘crime victim-centered wetenschap’
vooral toegespitst op moord
Eerste systematisch onderzoek naar slachtoffer van een misdrijf – door von Hentig in 1948
- “the criminal and his victim” Deel 4: Victim’s contribution to the genesis of crime
- kritiek op het eendimensionaal beeld binnen de criminologie
- vaak zijn er slachtoffers die instemmen, meehelpen, samenzweren, …
Aantal theoretische studies over slachtoffertypes, relatie slachtoffer-dader, hun rol
Aantal empirische studies over moord, verkrachting, diefstal, fraude, …
M. Wolfgang: ‘Victim precipitated criminal homicide’ (1957)
→ Eerste die de theorie van von Hentig ging toetsen
→ onderzoekt 588 moordzaken waar er bij 26% een actieve rol was van slachtoffer
→ ‘to precipitate’ = er ontstaat een situatie met heel negatieve gevolgen
M. Amir: ‘Victim precipitated forcible rape’ (1967)
→ Onderscheid:
° Actieve bijdrage vb. drankje aanvaarden, meerijden met vreemde
° Passieve bijdrage vb. alcoholgebruik, niet sterk genoeg reageren, woonplaats
→ Lijkt op victim-blaming (impliciet) maar dit is geen excuses voor de dader!!!
→ VP-onderzoek werd in de jaren 70 onterecht gezien werden als victim-blaming
Victim precipitation Victim blaming
= slachtoffer heeft een rol gespeeld = de schuld wordt gelegd bij het slachtoffer
4
