Samenvatting Inleiding tot de jeugdhulp

Inleiding in de jeugdhulp

Inhoud:
 Inleiding:
A. Welvaartsstaat en sociale zekerheid
B. De verschillende beleidsniveaus van het sociaal beleid

 Deel 1: de sectoren van de jeugdhulp
A. Leerlingenbegeleiding
B. Gezinnen met jonge kinderen
C. Private Algemeen Welzijnswerk (AWW)
D. Hulp aan personen met een beperking
E. Bijzondere Jeugdzorg (BJZ)
F. Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ)
G. ‘andere sectoren’

 Deel 2: integrale jeugdhulp (IJH)
A. Integrale jeugdhulp
B. Decreet Rechtspositie van de minderjarigen in de hulpverlening

 Deel 3: (kans)armoede




1
Margot Minta
-inleiding tot de jeugdhulp- SRW: 2022-2023

,Inleiding in de jeugdhulp
Inleiding

A. DE WELVAARTSSTAAT EN SOCIALE ZEKERHEID IN BELGIË

1. DE WELVAARTSSTAAT : KORTE HISTORIEK EN DEFINITIE

evolutie samenleving: nachtwakersstaat  moderne welvaartsstaat  actieve welvaartsstaat

 nachtwakersstaat (tot eind 19e eeuw)
o overheid moest zich niet mengen in maatschappelijke leven vd burgers
o armen -en gezondheidszorg werd behartigd door private initiatieven (bv religieuze
gemeenschappen)
o De enige taak van de overheid is in beginsel het garanderen van de veiligheid van de
inwoners door het zorgen voor politie en leger.

 begin 20e eeuw: eerste tekenen welvaartsstaat
o welvaartsstaat = “de samenlevingsvorm waarbij een aantal grondrechten vd burger,
met het oog op zijn materiële welvaart en de bevordering van zijn kansen tot
ontplooiing, binnen een wettelijk raamkader, effectief gewaarborgd worden. Dit alles
binnen het raam vd parlementaire democratie en met behoud vd markteconomische
productiewijze.
 Grondrechten bv gezondheid, behoorlijke huisvestiging

 Vanaf 1945: moderne welvaartsstaat/verzorgingsstaat
o = de staat die het op zich neemt de welvaart van de burgers te beschermen
o Periode economische bloei
o Focus op rechten
o Overheidsingrijpen in economie en maatschappelijk leven: overheid wil welvaart en
welzijn garanderen o.a. door bescherming tegen sociale risico’s bv werkloosheid
o In deze periode:
 Stijging lonen
 Daling arbeidsduur
 Democratisering onderwijs (= Meer mensen studeren af en onderwijs is
toegankelijker)
 Vervangingsinkomens
 Welzijnssector wordt sterker ontwikkeld bv sector pmh, BJZ

o Vanaf jaren 70:
 Economische crisis: overheid andere prioriteiten dan welzijn
 Gevolg: lange wachtlijsten in welzijn
 Sommige uitkeringen afgeschaft, verminderd
2
Margot Minta
-inleiding tot de jeugdhulp- SRW: 2022-2023

,  Vanaf jaren 90: actieve welzijnsstaat
o Idee: individu moer actief streven naar participatie en sociale integratie. Moet dus
verantwoordelijkheid opnemen. Nadruk ligt op participatie via arbeid
o Overheid moet kansen bieden adhv rechten bv recht op onderwijs
o Evenwicht tussen rechten en plichten
 Bv je krijgt leefloon als je x aantal vakken haalt/opzoek bent naar werk
o Welvaartstaat: 40% vh Belgische BNP gaar naar sociale uitkeringen en sociale
diensten (bv onderwijs, sociale zekerheid)

 Welvaartsstaat voorbij?
o Nederland: burger ontgroeid verzorgingsstaat  participatiesamenleving
 Snel terugtredende overheid
 Nadruk op ‘eigen verantwoordelijkheid’, ‘eigen kracht’, ‘regie over eigen
leven’
 Bv ouderparticipatiecrèche
 Maar ook: wantrouwen tov burger die zorg ontvangt (‘profiteur’)


2. DE SOCIALE ZEKERHEID

 = basis van onze welvaartstaat
 = geheel van voorzieningen met als doel de financiële bestaanszekerheid vd burgers door
bepaalde sociale risico’s te dekken
o Bv ziekvallen, arbeidsongeval, werkloosheid, hebben van kinderen
 Moest SZ niet bestaan zou het % mensen in armoede 44% zijn

 2 functies:
o Vervangingsinkomen voorzien bij verlies van arbeidsinkomen
o Aanvulling op inkomen voorzien bij bepaalde sociale lasten

 3 stelsels van sociale zekerheid
o Werknemers  Verzekerd voor mogelijke risico’s
o Zelfstandigen  Geen vakantiegeld en geen back-up van de sociale zekerheid
o Ambtenaren  Betalen minder sociale zekerheidsbijdrage




Sociale zekerheid,
bekeken vanuit
werknemersstelsel

(blauwe deel niet kennen!)




3
Margot Minta
-inleiding tot de jeugdhulp- SRW: 2022-2023

,  Financiering:
o Arbeid financiert de sociale zekerheid  werkende mens
o Sociale bijdrage WN en WG
o Overheidssubsidie
o Alternatieve financiering

 Naast SZ ook systeem van bijstandsuitkeringen
o = sociale bescherming
o Bv leefloon, inkomensgarantie ouderen (IGO)
o Bedoeld voor mensen die geen inkomen hebben vanuit arbeid en geen recht hebben
op een vervangingsinkomen via de SZ
o = ultieme vangnet
o Krijg je na maatschappelijk onderzoek van OCMW
o Aantal mensen dat leefloon ontvangt: in 10 jaar tijd met 40% gestegen tot +/-
150.000

 Basis SZ: verzekeringsprincipe versus solidariteitsprincipe
= hoe hoger je bijdrage aan SZ, hoe meer je krijgt als het nodig is bv hoe hoger je loon, hoe
hoger je pensioen

o Horizontale solidariteit
 Solidariteit mensen zonder vs met sociaal risico
 bv solidariteit gezonde vs zieke mensen, werkenden vs gepensioneerden
 alle mensen betalen  meerderheid SZ gaat naar risico mensen
o Verticale solidariteit
 Solidariteit tussen mensen hoog vs laag inkomen
 Wat je bijdraagt aan SZ is afhankelijk van inkomen; hoe hoger je loon, hoe
meer je betaalt = hoog inkomen is solidair met laag inkomen die dus minder
moeten betalen
o Intergenerationele solidariteit
 = solidariteit tussen verschillende generaties
 Mensen die nu werken, betalen voor de mensen die nu op pensioen zijn
 Een werkende generatie draagt af voor de rustende en zal later op haar
beurt onderhouden worden door de werkenden bv pensioen, kinderbijslag

 Toepassing: Het groeipakket
o Groeipakket = kinderbijslag
o Bescherming tegen het ‘sociaal risico’ hebben van kinderen
o Bevoegdheid van de gemeenschappen
o Progressief universalisme
 = alle kinderen krijgen kindergeld, progressief want sommige kinderen
krijgen meer dan anderen
o Categoriale selectiviteit
 Sommige categorieën van kinderen krijgen meer kinderbijslag  kinderen
met een beperking, wezen
4
Margot Minta
-inleiding tot de jeugdhulp- SRW: 2022-2023