Natuur en Techniek
2. Biologische eenheid
- Organismen zijn opgebouwd uit cellen → kleinste: Bacteriën en ééncelligen (1 cel,
mensen bestaan uit miljoenen cellen. Alleen onder microscoop zien).
Cellen = Groeien en delen, voedsel nodig, scheiden afval af en bewegen voor acties.
Speciale structuren = Organellen (klein orgaan).
- DNA-keten= Genen, instructie wat in cel gebeurt (kleurstof maken en
samenwerken)
- Bloedvaten stelsel = Aders, slagaders, hart en bloed → organen, stoffen door
lichaam veder.
- Orgaanstelsel planten = Voortplantingsstelsel, transportstelsel en ademhaling
stelsel.
Voortplanting stelsel = Bloem + stamper, meeldraden.
Transportstelsel = Vaten lopen ↑↓ door de stengels naar alle onderdelen in de plant.
Ademhaling stelsel = Huidmondjes onderkant blad, door mond kan het sluiten als het
nodig is.
,Orgaan stelsel Mens: Belangrijke Functies: Voorbeeld:
Bloedvatenstelsel Transport, afval + nuttige stof Hart
Ademhalingsstelsel Opnamen O2 en afgifte CO2 Longen
Spijsverteringsstelsel Verteren voedsel en Maag en Darmen
opnemen nuttige stof
Lever Verwerken verschillende Lever
stoffen
Uitscheiding stelsel Zorgen afvalstof lichaam uit Nieren
Lymfevatenstelsel Ondersteunen bloedvaten en Lymfeknopen
afweer
Zintuigen Opvangen prikkels lichaam + Huid, ogen, neus, mond
omgeving en oren
Zenuwstelsel Doorgeven signalen zintuig, Hersenen
orgaan, spier en hersenen
Hormoonstelsel Doorgeven signalen tussen Hypofyse bij nier
organen
Skelet Geeft stevigheid en vorm, Gewrichten
maakt beweging mogelijk
Spierstelsel Maakt beweging mogelijk Armspieren
Voortplantingsstelsel Voortplanting Eierstok en teelbal
,
Betekenis Schimmelcel Bacteriecel Dierencel Plantencel Soort cel:
Zet brandstof om in Mitochondrium
energie pakketjes X X X X
voor organellen
Extra soort Bladgroenkorrels
organellen, zorgt
groene kleur X
(blad/stengel).
Gebruikt CO2
(voedingsstof plant),
door zon
Fotosynthese
Erfelijke informatie Celkern
opgeslagen (DNA, X X X
opgevouwen in
chromosomen)
Dikke vloeistof Celplasma/
organellen liggen. X X X X Cytoplasma
Scheiding Celmembraan
binnen-/buitenkant X X X X
schadelijke stoffen
tegenhouden/nuttige
binnenlaten, dun
vliesje om plasma
Omhulsel om ME Celwand
X X X
Blaasje gevuld + Vacuole
water, opslag plek X X
(beware
nuttige/gevaarlijke
stoffen)
2. Biologische eenheid
- Organismen zijn opgebouwd uit cellen → kleinste: Bacteriën en ééncelligen (1 cel,
mensen bestaan uit miljoenen cellen. Alleen onder microscoop zien).
Cellen = Groeien en delen, voedsel nodig, scheiden afval af en bewegen voor acties.
Speciale structuren = Organellen (klein orgaan).
- DNA-keten= Genen, instructie wat in cel gebeurt (kleurstof maken en
samenwerken)
- Bloedvaten stelsel = Aders, slagaders, hart en bloed → organen, stoffen door
lichaam veder.
- Orgaanstelsel planten = Voortplantingsstelsel, transportstelsel en ademhaling
stelsel.
Voortplanting stelsel = Bloem + stamper, meeldraden.
Transportstelsel = Vaten lopen ↑↓ door de stengels naar alle onderdelen in de plant.
Ademhaling stelsel = Huidmondjes onderkant blad, door mond kan het sluiten als het
nodig is.
,Orgaan stelsel Mens: Belangrijke Functies: Voorbeeld:
Bloedvatenstelsel Transport, afval + nuttige stof Hart
Ademhalingsstelsel Opnamen O2 en afgifte CO2 Longen
Spijsverteringsstelsel Verteren voedsel en Maag en Darmen
opnemen nuttige stof
Lever Verwerken verschillende Lever
stoffen
Uitscheiding stelsel Zorgen afvalstof lichaam uit Nieren
Lymfevatenstelsel Ondersteunen bloedvaten en Lymfeknopen
afweer
Zintuigen Opvangen prikkels lichaam + Huid, ogen, neus, mond
omgeving en oren
Zenuwstelsel Doorgeven signalen zintuig, Hersenen
orgaan, spier en hersenen
Hormoonstelsel Doorgeven signalen tussen Hypofyse bij nier
organen
Skelet Geeft stevigheid en vorm, Gewrichten
maakt beweging mogelijk
Spierstelsel Maakt beweging mogelijk Armspieren
Voortplantingsstelsel Voortplanting Eierstok en teelbal
,
Betekenis Schimmelcel Bacteriecel Dierencel Plantencel Soort cel:
Zet brandstof om in Mitochondrium
energie pakketjes X X X X
voor organellen
Extra soort Bladgroenkorrels
organellen, zorgt
groene kleur X
(blad/stengel).
Gebruikt CO2
(voedingsstof plant),
door zon
Fotosynthese
Erfelijke informatie Celkern
opgeslagen (DNA, X X X
opgevouwen in
chromosomen)
Dikke vloeistof Celplasma/
organellen liggen. X X X X Cytoplasma
Scheiding Celmembraan
binnen-/buitenkant X X X X
schadelijke stoffen
tegenhouden/nuttige
binnenlaten, dun
vliesje om plasma
Omhulsel om ME Celwand
X X X
Blaasje gevuld + Vacuole
water, opslag plek X X
(beware
nuttige/gevaarlijke
stoffen)
