1 Begrippenlijst
woensdag 21 september 2022 12:10
• 100-150 woorden: 3 zinnen (betekenis+ context)
1. Arbitrariteit
2. Autonomie
3. Binaire tegenstelling
4. Biopolitiek
5. Canon
6. Close reading
7. Cultureel kapitaal
8. Culturele superioriteit
9. Cultuurindustrie
10. Cultuurrelativisme
11. Culturele hegemonie
12. Context
13. Deconstructie
14. Dekolonisering
15. Descriptivisme
16. Hoge/Lage cultuur
17. Imagined community
18. Intentional fallacy
19. Invented tradition
20. Kapitaal
21. Kritiek/Criticism
22. Macht (pouvoir)
23. Natiestaat
24. Oriëntalisme
25. Performativiteit
26. Prescriptivisme
27. Studium/Punctum
28. Signe/Signifiant/Signifié
29. Structuur
30. Subaltern
31. Superstructuur/substructuur
32. Surveillance
33. Synchroon/Diachroon
34. Thick description
35. Vals bewustzijn
36. Vervreemding (Verfremdung, Alienation, Ostranenie)
A1CU Page 1
, 2 Introductie
zaterdag 24 september 2022 11:11
1 Wat is een uiting van cultuur?
1.1 Begrippen
(16) Hoge/sacrale • Hogere status binnen cultuur (sacraal)
cultuur • Door de elite beschouwd wordt als complex
• niet door iedereen kan/ mag begrepen worden.
• Door de elite wordt dit als model gehanteerd en doorgegeven (musea, literatuur)
• Binaire oppositie: hoog vs. Laag, cultuur vs. Niet-cultuur)
○ 1ste interpretatie: sociaal, klassegebaseerd onderscheid
○ 2de interpretatie: economisch onderscheid
(17) Lage cultuur Dagdagelijkse cultuur die niet exclusief is. Voor iedereen toegankelijk en voor
iedereen kunnen/mogen begrijpen (Thuis kijken)
• (5) Canon
Traditie van normen en verwachtingen
Model van teksten en culturele praktijken dat bepaalt hoe je je hoort te gedragen. Opgesteld door
intellectueel rijkeren die verondersteld worden richting te geven.
Canon van Vlaanderen
• (7) Cultureel kapitaal
Bezit van cultuur dat als teken van elitair kan gezien worden. Het omvat de reputatie die je verzamelt
door cultureel gerespecteerd te zijn.
auteur praat over Nobelprijswinnaar
Cultureel = economisch kapitaal: hoge cultuur--> zuivere cultuur opera= status.
Cultuur VS economisch kapitaal: cultuur gebruiken om weerstand bieden aan economische logica. De
canon verwerpen. Mensen worden gedwongen naar financieel kapitaal, maar willen cultuur dat
betekenis geeft.
Kritiek: cultuur= ordinair= alle lagen maatschappij= zaken om je heen= vormen van cultuuruiting
1.2 Ferdinand de Saussure: structuralisme (50/60)
• Taal/cultuur= systeem van tekens met vormen en betekenissen die met elkaar verbonden zijn
(28) Signe= signifiant +signifié
Teken (concrete beelden) =vorm+ betekenis (directe communicatie)
○ BOOM= B O O M + ding dat daar staat
Relatie van (1)arbitrariteit= alles staat in 1 op 1 opposities waardoor het geheel beschrijfbaar en
kenbaar is
○ = willekeurig= (hond=hond, kat=kat)
• Functie
Decoderen van het systeem: van parole naar langue
Fenomeen--> abstracte wetmatigheden
h
aCultuuranalyse= analyseren van dichotomieën (codes…)
• Structuralisme: de wereld= structuren die kenbaar zijn dankzij nauwkeurig te beschrijven tekens
Die tekens staan in(3) binaire oppositie/dichotomie
○ met 2 termen heb je vaak genoeg om de wereld te beschrijven (man vs. Vrouw, Natuur,
betekenis vs. nonsens). --> werkelijkheid--> meerdere waarheden
1.3 Derrida: poststructuralisme (70/80)
• (13) Poststructuralisme/ deconstructie: we denken dat taal/cultuurobjecten kenbaar zijn, maar er zijn altijd
imperfecties/ onduidelijkheden. Binaire opposities zijn fundamenteel voor het menselijk denken, maar
dichotomieën=> geen werkelijkheid. Bevat aporieën= een ervaring dat structuren vol zitten met
onduidelijkheden, die niet uit te leggen vallen en die voor verwarring zorgen. (CO= AP object)
○ Vertalen T1 - T2 (ondertitels)
Mark Tensey - Doubting Thomas
○ Man rijdt door kloof, Grand Canyon: breuklijn ontstaat in rots en door de weg
○ Er klopt iets niet, er zit een breuk in, er is iets dat we niet begrijpen--> onderzoeken
○ Meeste mensen rijden daar over, maar een poststructuralist STOPT: dit is voor hem een
mysterie
• (26) Prescriptivisme= Wetenschappelijke methode van voorschrijven. Het normeren van cultuur
• (15) Descriptivisme= Deconstructie is een beschrijvend, activistisch discours, analyse: men zegt niet dat
A1CU Page 2
woensdag 21 september 2022 12:10
• 100-150 woorden: 3 zinnen (betekenis+ context)
1. Arbitrariteit
2. Autonomie
3. Binaire tegenstelling
4. Biopolitiek
5. Canon
6. Close reading
7. Cultureel kapitaal
8. Culturele superioriteit
9. Cultuurindustrie
10. Cultuurrelativisme
11. Culturele hegemonie
12. Context
13. Deconstructie
14. Dekolonisering
15. Descriptivisme
16. Hoge/Lage cultuur
17. Imagined community
18. Intentional fallacy
19. Invented tradition
20. Kapitaal
21. Kritiek/Criticism
22. Macht (pouvoir)
23. Natiestaat
24. Oriëntalisme
25. Performativiteit
26. Prescriptivisme
27. Studium/Punctum
28. Signe/Signifiant/Signifié
29. Structuur
30. Subaltern
31. Superstructuur/substructuur
32. Surveillance
33. Synchroon/Diachroon
34. Thick description
35. Vals bewustzijn
36. Vervreemding (Verfremdung, Alienation, Ostranenie)
A1CU Page 1
, 2 Introductie
zaterdag 24 september 2022 11:11
1 Wat is een uiting van cultuur?
1.1 Begrippen
(16) Hoge/sacrale • Hogere status binnen cultuur (sacraal)
cultuur • Door de elite beschouwd wordt als complex
• niet door iedereen kan/ mag begrepen worden.
• Door de elite wordt dit als model gehanteerd en doorgegeven (musea, literatuur)
• Binaire oppositie: hoog vs. Laag, cultuur vs. Niet-cultuur)
○ 1ste interpretatie: sociaal, klassegebaseerd onderscheid
○ 2de interpretatie: economisch onderscheid
(17) Lage cultuur Dagdagelijkse cultuur die niet exclusief is. Voor iedereen toegankelijk en voor
iedereen kunnen/mogen begrijpen (Thuis kijken)
• (5) Canon
Traditie van normen en verwachtingen
Model van teksten en culturele praktijken dat bepaalt hoe je je hoort te gedragen. Opgesteld door
intellectueel rijkeren die verondersteld worden richting te geven.
Canon van Vlaanderen
• (7) Cultureel kapitaal
Bezit van cultuur dat als teken van elitair kan gezien worden. Het omvat de reputatie die je verzamelt
door cultureel gerespecteerd te zijn.
auteur praat over Nobelprijswinnaar
Cultureel = economisch kapitaal: hoge cultuur--> zuivere cultuur opera= status.
Cultuur VS economisch kapitaal: cultuur gebruiken om weerstand bieden aan economische logica. De
canon verwerpen. Mensen worden gedwongen naar financieel kapitaal, maar willen cultuur dat
betekenis geeft.
Kritiek: cultuur= ordinair= alle lagen maatschappij= zaken om je heen= vormen van cultuuruiting
1.2 Ferdinand de Saussure: structuralisme (50/60)
• Taal/cultuur= systeem van tekens met vormen en betekenissen die met elkaar verbonden zijn
(28) Signe= signifiant +signifié
Teken (concrete beelden) =vorm+ betekenis (directe communicatie)
○ BOOM= B O O M + ding dat daar staat
Relatie van (1)arbitrariteit= alles staat in 1 op 1 opposities waardoor het geheel beschrijfbaar en
kenbaar is
○ = willekeurig= (hond=hond, kat=kat)
• Functie
Decoderen van het systeem: van parole naar langue
Fenomeen--> abstracte wetmatigheden
h
aCultuuranalyse= analyseren van dichotomieën (codes…)
• Structuralisme: de wereld= structuren die kenbaar zijn dankzij nauwkeurig te beschrijven tekens
Die tekens staan in(3) binaire oppositie/dichotomie
○ met 2 termen heb je vaak genoeg om de wereld te beschrijven (man vs. Vrouw, Natuur,
betekenis vs. nonsens). --> werkelijkheid--> meerdere waarheden
1.3 Derrida: poststructuralisme (70/80)
• (13) Poststructuralisme/ deconstructie: we denken dat taal/cultuurobjecten kenbaar zijn, maar er zijn altijd
imperfecties/ onduidelijkheden. Binaire opposities zijn fundamenteel voor het menselijk denken, maar
dichotomieën=> geen werkelijkheid. Bevat aporieën= een ervaring dat structuren vol zitten met
onduidelijkheden, die niet uit te leggen vallen en die voor verwarring zorgen. (CO= AP object)
○ Vertalen T1 - T2 (ondertitels)
Mark Tensey - Doubting Thomas
○ Man rijdt door kloof, Grand Canyon: breuklijn ontstaat in rots en door de weg
○ Er klopt iets niet, er zit een breuk in, er is iets dat we niet begrijpen--> onderzoeken
○ Meeste mensen rijden daar over, maar een poststructuralist STOPT: dit is voor hem een
mysterie
• (26) Prescriptivisme= Wetenschappelijke methode van voorschrijven. Het normeren van cultuur
• (15) Descriptivisme= Deconstructie is een beschrijvend, activistisch discours, analyse: men zegt niet dat
A1CU Page 2
