Medicatieoverzicht BA301 – Pscyhofarmacologie
Medicatie thema 1: Slaapstoornissen
Geneesmiddel Werkingsmechanisme Bijwerkingen Indicaties Overige informatie
Midazolam Midazolam is een positieve allosterische Tijdens het begin van de Kortdurende behandeling Heeft een orale t1/2 van 1,5-2,5 h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. behandeling: van ernstige slaapstoornissen Het heeft een orale piekspiegel na 0,5-1h.
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de Slaperigheid overdag, moeheid, (behandeling met tablet); Het kan toegeidend worden als tablet,
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de dubbelzien, duizeligheid, Als mild sedativum vóór injectie of neusspray
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot hoofdpiujn, verminderde alertheid, therapeutische/diagnostische
verhoogde activiteit van de receptoren verwardheid, etc. ingreep bij kinderen >6 Alcohol en andere dempende middelen
waardoor de Cl- influx postsynaptisch Sedatie, libidostoornis; maanden met gerelateerde versterken het centrale effect van
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Ontwenningsverschijnselen. angst, onrust of agitatie (als benzodiazepinen.
waardoor er verminderde neurotransmissie drankje)
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem De andere
geremd. toedieningsvormen worden
voor andere indicaties
gebruikt. Injecties vooral als
sedatie in het ziekenhuis of
rondom anesthesie.
Temazepam Temazepam is een positiev allosterische Vooral in het begin van de Kortdurende behandeling Heeft een orale t1/2 van 7-11h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. behandeling: van slapeloosheid. Het heeft een orale peikspiegel na ~50
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de slaperigheid overdag, afvlakking min.
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de van het gevoel, verminderde Het kan toegeidend worden in de vorm van
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot waakzaamheid, verwardheid, tabletten of capsules.
verhoogde activiteit van de receptoren hoofdpijn, ataxie, spierzwakte,
waardoor de Cl- influx postsynaptisch dubbelzien, en moeheid. Alcohol en andere dempende middelen
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Afhankelijkheid; versterken het centrale effect van
waardoor er verminderde neurotransmissie Reboundeffect bij staken benzodiazepinen.
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem behandeling;
geremd. MDK stoornissen;
1
, Opwekking eetlust
Diazepam Diazepam is een positiev allosterische Zeer vaak: Pathologische angst en Het heeft een orale t1/2 van 20-48h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. Sufheid; spanning; Het heeft een orale piekspiegel na 0,5-
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de In het begin afvlakking van Kortdurende behandeling 1,5h.
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de emoties; van ernstige slaapstoornis; Het kan toegediend worden in de vorm van
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot Verminderde waakzaamheid. Adjuvans bij epilepsie (status een tablet, een injectie of een rectiole.
verhoogde activiteit van de receptoren epileptica);
waardoor de Cl- influx postsynaptisch Vaak: Spierspasmen Alcohol en andere dempende middelen
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Vermoeidheid; verwardheid, Koortsconvulsies bij versterken het centrale effect van
waardoor er verminderde neurotransmissie ataxie, verminderde motorische kinderen; benzodiazepinen.
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem vaardigheid, tremor (herhaalde, Acute
geremd. kort op elkaar schokkende onthoudingsverschijnselen
bewegingen van 1 of meer na staken alcoholgebruik;
lichaamsdelen); Premedicatie voor sedatie bij
onthoudingsverschijnselen. kleine
ingrepen/onderzoeken.
Afhankelijkheid.
Zolpidem Het is een imidazoolpyridine-verbinding en Lucthweginfectie, hallucinaties, Kortdurende behandeling Het heeft een t1/2 oraal van 2,4 h.
(Z-drug) lijkt op benzodiazepines. Valt onder de agitatie, nachtmerries, toename van ernstige slaapstoornis bij Het heeft een piekspiegel (na orale
benzodiazepine agonisten. slapeloosheid, slaperigheid volwassenen toediening) van 0,5-3 h
Zolpidem werkt door selectief te binden aan overdag, afvlakking van het gevoel, Het wordt toegediend als tabletten
de alfa1 subunit van de GABA-A receptor en hoofdpijn, duizeligheid, cognitieve Het is niet geschikt als anxiolyticum
bindt hierbij als positieve allosterische stoornis, MDK-problemen, (middel om angst te verminderen)
modulator. Hierdoor krijg je verhoogde vermoeidheid.
GABA-afgifte waardoor er meer Cl- kanalen Alcohol en andere dempende middelen
openen op het postsynaptische Afhankelijkheid. versterken het centrale effect van
celmembraan. Hierdoor daling van het Tolerantie. benzodiazepinen.
membraanpotentiaal waardoor er geen
actiepotentiaal kan plaatsvinden. Dit leidt Verder kunnen kinderen en
tot verminderde neurologische activteit, oudderen last krijgen van
waardoor het arousal systeem geremd paradoxale reacties zoals een
wordt. woede-uitbarsting, abnormaal
gedrag en psychose.
2
Medicatie thema 1: Slaapstoornissen
Geneesmiddel Werkingsmechanisme Bijwerkingen Indicaties Overige informatie
Midazolam Midazolam is een positieve allosterische Tijdens het begin van de Kortdurende behandeling Heeft een orale t1/2 van 1,5-2,5 h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. behandeling: van ernstige slaapstoornissen Het heeft een orale piekspiegel na 0,5-1h.
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de Slaperigheid overdag, moeheid, (behandeling met tablet); Het kan toegeidend worden als tablet,
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de dubbelzien, duizeligheid, Als mild sedativum vóór injectie of neusspray
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot hoofdpiujn, verminderde alertheid, therapeutische/diagnostische
verhoogde activiteit van de receptoren verwardheid, etc. ingreep bij kinderen >6 Alcohol en andere dempende middelen
waardoor de Cl- influx postsynaptisch Sedatie, libidostoornis; maanden met gerelateerde versterken het centrale effect van
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Ontwenningsverschijnselen. angst, onrust of agitatie (als benzodiazepinen.
waardoor er verminderde neurotransmissie drankje)
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem De andere
geremd. toedieningsvormen worden
voor andere indicaties
gebruikt. Injecties vooral als
sedatie in het ziekenhuis of
rondom anesthesie.
Temazepam Temazepam is een positiev allosterische Vooral in het begin van de Kortdurende behandeling Heeft een orale t1/2 van 7-11h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. behandeling: van slapeloosheid. Het heeft een orale peikspiegel na ~50
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de slaperigheid overdag, afvlakking min.
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de van het gevoel, verminderde Het kan toegeidend worden in de vorm van
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot waakzaamheid, verwardheid, tabletten of capsules.
verhoogde activiteit van de receptoren hoofdpijn, ataxie, spierzwakte,
waardoor de Cl- influx postsynaptisch dubbelzien, en moeheid. Alcohol en andere dempende middelen
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Afhankelijkheid; versterken het centrale effect van
waardoor er verminderde neurotransmissie Reboundeffect bij staken benzodiazepinen.
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem behandeling;
geremd. MDK stoornissen;
1
, Opwekking eetlust
Diazepam Diazepam is een positiev allosterische Zeer vaak: Pathologische angst en Het heeft een orale t1/2 van 20-48h.
(benzo- modulator van de GABA-A receptor. Sufheid; spanning; Het heeft een orale piekspiegel na 0,5-
diazepines) Het bindt aan de allosterische zijde van de In het begin afvlakking van Kortdurende behandeling 1,5h.
GABA-A receptor. Hierdoor wordt de emoties; van ernstige slaapstoornis; Het kan toegediend worden in de vorm van
affiniteit voor GABA verhoogd. Dit leidt tot Verminderde waakzaamheid. Adjuvans bij epilepsie (status een tablet, een injectie of een rectiole.
verhoogde activiteit van de receptoren epileptica);
waardoor de Cl- influx postsynaptisch Vaak: Spierspasmen Alcohol en andere dempende middelen
toeneemt. Dit leidt tot hyperpolarisatie, Vermoeidheid; verwardheid, Koortsconvulsies bij versterken het centrale effect van
waardoor er verminderde neurotransmissie ataxie, verminderde motorische kinderen; benzodiazepinen.
is. Hierdoor wordt het arousalsysteem vaardigheid, tremor (herhaalde, Acute
geremd. kort op elkaar schokkende onthoudingsverschijnselen
bewegingen van 1 of meer na staken alcoholgebruik;
lichaamsdelen); Premedicatie voor sedatie bij
onthoudingsverschijnselen. kleine
ingrepen/onderzoeken.
Afhankelijkheid.
Zolpidem Het is een imidazoolpyridine-verbinding en Lucthweginfectie, hallucinaties, Kortdurende behandeling Het heeft een t1/2 oraal van 2,4 h.
(Z-drug) lijkt op benzodiazepines. Valt onder de agitatie, nachtmerries, toename van ernstige slaapstoornis bij Het heeft een piekspiegel (na orale
benzodiazepine agonisten. slapeloosheid, slaperigheid volwassenen toediening) van 0,5-3 h
Zolpidem werkt door selectief te binden aan overdag, afvlakking van het gevoel, Het wordt toegediend als tabletten
de alfa1 subunit van de GABA-A receptor en hoofdpijn, duizeligheid, cognitieve Het is niet geschikt als anxiolyticum
bindt hierbij als positieve allosterische stoornis, MDK-problemen, (middel om angst te verminderen)
modulator. Hierdoor krijg je verhoogde vermoeidheid.
GABA-afgifte waardoor er meer Cl- kanalen Alcohol en andere dempende middelen
openen op het postsynaptische Afhankelijkheid. versterken het centrale effect van
celmembraan. Hierdoor daling van het Tolerantie. benzodiazepinen.
membraanpotentiaal waardoor er geen
actiepotentiaal kan plaatsvinden. Dit leidt Verder kunnen kinderen en
tot verminderde neurologische activteit, oudderen last krijgen van
waardoor het arousal systeem geremd paradoxale reacties zoals een
wordt. woede-uitbarsting, abnormaal
gedrag en psychose.
2
