Samenvatting Psychodiagnostiek in Organisaties - 1e bach Toegepaste Psychologie

Gypsy Rotsaert
2022-2023




PSYCHODIAGNOSTIEK IN ORGANISATIES

HOOFDSTUK 1: FUNCTIESTUDIE: FUNCTIEANALYSE (& FUNCTIEWAARDERING)

1. INLEIDING




1.1 VERSCHIL TUSSEN EEN FUNCTIE EN EEN JOB

• Functie: groep van jobs die in hun taken en verantwoordelijkheden gelijkaardig zijn
- Bv.: Deur-aan-deur verkoper van stofzuigers
- Bv.: Lector (binnen de opleiding TP van Howest)
- Bv.: Rekruteerder

 Omschrijving van functie is algemener dan die van job


• Job: geheel van taken en verantwoordelijkheden die door 1 individu worden opgenomen
 Aantal jobs in organisatie = aantal werknemers
 Zelden perfect identieke jobs
- Voorbeeld 1: 4 jobs binnen deze functie in organisatie X: 1 persoon die deur-aan-deur verkoop doet van
stofzuigers in West-Vlaanderen, 1 in Oost-Vlaanderen…
- Voorbeeld 2: 16 jobs van lector binnen TP van Howest: allemaal zelfde functie
- Voorbeeld 3: job van rekruteerder in Tempo Team, job als rekruteerder binnen organisatie X die
stofzuigers verkoopt, job als rekruteerder binnen Howest…

, 2. FUNCTIE-ANALYSE, FUNCTIEBESCHRIJVING EN FUNCTIESPECIFICATIE

Functie-analyse: systematisch proces waarin de belangrijke werkgerelateerde aspecten van een functie verzameld worden.
Dit mondt uit in 2 producten:

• Functiebeschrijving: een geschreven samenvatting van de functie (taken en verantwoordelijkheden)

• Functiespecificatie of functieprofiel: kennis, vaardigheden, kunde, persoonlijke eigenschappen en andere
karakteristieken, noodzakelijk voor effectieve prestatie in de functie (KSAO’s: kennis, skills, attitudes of attributes, other
characteristics) ~ competentieprofiel



Functie-analyse evalueert de functie en niet de functie-uitoefenaar

 Functie-analyse beschrijft de ‘stoel’ en niet de persoon die op die stoel zit
 2 aparte HR-domeinen: functie-analyse vs prestatiemanagement



Soms wordt ook een jobanalyse gedaan, wordt weinig uitgevoerd door de kosten en tijd


 Basis van de vacature




Functiebeschrijving Functiespecificatie of functieprofiel
Naam en doel vd functie Opleidingsniveau
Functie vanwaar men naar deze functie kan promoveren Ervaring
Functie waarnaar men kan promoveren Speciale vaardigheden
Plaats van de functie id hiërarchie Interesses
Supervisie aan en van wie Persoonlijkheidseigenschappen  niet aan te leren
Te behalen resultaten Capaciteiten (bv.: leiderschapskwaliteiten)
Competenties  aan te leren, maar je bent begrensd door
Taken verbonden ad functie
je eigen aangeboren eigenschappen
Verantwoordelijke-heden (Primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden)
Te hanteren materiaal



Voorbeeld: medewerker groenvoorziening

1. Functiebenaming: medewerker groenvoorziening

2. Doelstelling: een efficiënte planning en een tijdige uitvoering van de groenwerkzaamheden

3. Resultaatgebieden/verantwoordelijkheidsgebieden: planning en werkvoorbereiding, groepsonderhoud

4. Activiteiten:
- Planning en werkvoorbereiding: verricht administratieve werkzaamheden van diverse aard ten behoeve van de
taakuitoefening door de afdeling Groenvoorziening (20%)

- Groenonderhoud: schouwt regelmatig het te onderhouden groen op te verrichten onderhoud en andere
onvolkomenheden. Rapporteert terzake aan het hoofd van de afdeling Groenvoorziening(15%)
Verricht alle voorkomende groenonderhouds-en snoeiwerkzaamheden, verzorgt snoeiwonden en andere
beschadigingen (waaronder laanbomenonderhoud). (35%)

- …
2

, 3. FUNCTIE-ANALYSE STAPSGEWIJS

1. Overzicht van de organisatie: organigram, missie, visie, strategie…

2. Doel van de functie-analyse?

3. Welke functies analyseren?

4. Dataverzameling
- Kwantitatieve methoden
- Kwalitatieve methoden

5. Functiebeschrijving maken/schrijven

6. Functiespecificatie of –profiel opstellen




Overzicht organisatie Hoe info gebruiken? Te analyseren jobs/functies Dataverzameling




Functie/job (re)design
Planning functiebeschrijving
Werving
Selectie
Training
Evaluaties
Verloning
functiewaardering functiespecificatie




4. FUNCTIE-ANALYSE = DE HOEKSTEEN VAN HR

Toepassingsgebieden/meerwaarde:

1. Functie/job(re)design

2. Werving/rekrutering
- Inhoud jobadvertentie
- Rekruteringskanalen kiezen

3. Selectie
- Selectie-instrumenten kiezen (selectiematrix maken!!!)

4. Training
- Ontwikkeltrajecten opstellen
- Keuze trainingsmethoden

5. Prestatie-evaluaties
- Doelen stellen
- Verwachtingen verduidelijken
- Criteria voor evaluatie

6. Functiewaardering & verloning
- Eerlijke verloning aanbieden




3

, 4.1 FUNCTIEANALYSES: WIE EN HOE?


Bij wie? Dataverzamelingsmethoden
Externe functieanalisten Organigram/processchema
Interne functieanalisten Observaties
Directe managers Interviews
Medewerkers zelf Dagboeken
Vragenlijsten (bv.: PAQ, MPDQ)



Startpunt: bestaande, generieke functiebeschrijvingen en -analyses op websites

 ONET




5. FUNCTIEWAARDERING

= bepalen van de relatieve zwaarte van functies, nodig om salarisstructuur op te bouwen




5.1 EQUITY THEORY

De gelijkheidstheorie richt zich op het bepalen of de verdeling van middelen eerlijk is voor beide relationele partners.
Het eigen vermogen wordt gemeten door de verhouding tussen bijdragen en uitkeringen voor elke persoon te
vergelijken


Zonder functiewaardering functiewaardering functiegroepenstructuur salarisstructuur


Maximumloon
x x x
x x x
x x x
x x x Minimumloon
x x x
x x x
x x x x
x
x x x x x
x x x x x x
x x x x x
x
x x x
x
x x x x
x x x
x x x
x x x
Maximumloon
x x x Minimumloon




4