Gypsy Rotsaert
2022-2023
DOELGROEP ORGANISATIES
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
1. WAT IS EEN ORGANISATIE?
Robbins & Coulter:
“Een organisatie bestaat uit twee of meer mensen die op een bewuste manier samengebracht werden om bepaalde
doelstellingen te realiseren en met het oog op de realisatie van deze doelstellingen wordt een specifieke structuur
ontwikkeld.”
• Bestaat uit twee of meer mensen ≠ éénmanszaak
Interactie tussen mensen sociale psychologie
• Bepaalde doelstellingen realiseren
De mission statement ve organisatie
= een korte omschrijving van de bestaansreden van de organisatie; de algemene doelen die het nastreeft, de
producten/diensten die het aanlevert en de markt die het wil bespelen
- Consensus bij elke werknemer
- Conflicterende doelen!
Bv.: Google: “Het is onze missie om alle informatie ter wereld te organiseren en universeel toegankelijk en
bruikbaar te maken.”
• Specifieke structuur ontwikkelen
Om de doelstellingen te kunnen realiseren is het nodig om de verschillende werknemers te verenigen volgens een
specifieke structuur, die de verdeling van het werk bepaalt
- Hoe zullen de leden van de organisatie samenwerken? – Afdelingen of Werkgroepen? Hoe autonoom zijn die
werkgroepen?
- Coördinatie van deze werkgroepen – gezagsrelatie/hiërarchie
- Strakke of flexibele structuur?
- Effect op presteren, motivatie, welzijn… organisatiepsychologie
Organisaties bestaan dus uit meerdere mensen die gericht zijn op het behalen vd doelen (mission statement) vd organisatie
Deze mensen voeren werk uit in kleinere groepen
Deze diversiteit aan functies wordt gecoördineerd en aangestuurd door de
directie die taken en middelen verdeelt over deze groepen
Het organogram is een schematische weergave van die hiërarchische
verhoudingen tussen onderdelen van een organisatie.
, 1.1 CONTINUÏTEIT
Een organisatie is gericht op continuïteit
• Richt zich op de toekomst en het voortbestaan van de organisatie
• “Groei” en “ontwikkeling” zijn vaak onderdeel van de vision statement
= een wegwijzer voor de organisatie, het zet duidelijke richting uit voor de groei en ontwikkeling van de organisatie
Geeft antwoord op de vraag: “Wat wil de organisatie worden in de toekomst?”
Voorbeeld Google:
- Vision statement: “To provide access to the world’s information in one click”
- Core values: put the user first, speed is a virtue, set audacious goals, embrace failure to break boundaries…
1.2 STAKEHOLDERS
Voorbeeld Howest:
- De missie: “Anticiperend op de toekomst, vanuit het talent en de motivatie van elke student, leidt Howest
professionals op die competent, direct inzetbaar en teamgericht zijn.”
- De visie: Howest streeft naar een kwaliteitscultuur waarin alle stakeholders actief reflecteren en participeren
Stakeholders ve organisatie: iedereen die baat heeft bij het bestaan en voortbestaan van de organisatie
Aandeelhouders (=shareholders)
Werknemers
Management
Leveranciers
Klanten
1.3 SAMENGEVAT
In een organisatie werken mensen samen om de doelstellingen van de organisatie te bewerkstelligen. Ze zijn daarvoor
in een bepaalde structuur werkzaam en deels afhankelijk van elkaar.
Dat betekent dat de organisatie menselijk gedrag probeert te sturen naar het behalen van de doelstellingen. Dus is de
kennis van hoe menselijk gedrag in elkaar zit van groot belang.
Organisatiepsychologie
Bezighouden met de werkende mens omdat:
- 59% van de 15-64 jarigen ter wereld is aan het werk
- 72% van 20-64 jarige Belgen is aan het werk
- 15% van de werkende populatie ter wereld zou mentale problemen kennen (WHO)
2
, 2. WAT IS ORGANISATIEPSYCHOLOGIE?
= de wetenschappelijke studie van het gedrag in organisaties met als doel het individuele gedrag en dat van groepen in de
organisaties beter te begrijpen en uiteindelijk te voorspellen
• Individueel gedrag en dat van groepen
- Individueel gedrag
o Motivatie
o Diversiteit
o Prestatie
- Groepsgedrag
o Teams
o Leiderschap
• De wetenschappelijke studie van het gedrag
Bestudeert op systematische wijze het gedrag in organisaties
Bevraagt de werkelijkheid
- Legt verbanden tussen variabelen (bv.: determinanten van motivatie)
- Op wetenschappelijk wijze, namelijk: in controleerbare situaties, op basis van betrouwbare/valide metingen
- Interpreteert de resultaten correct
Geen intuïtieve kennis
Experimenteel & survey onderzoek
Multidisciplinaire wetenschap, met ondersteuning van:
- Algemene psychologie
- Sociale psychologie
- Antropologie
- Sociologie
Voorbeeld: ‘Fysische lengte en succes’: correlationeel onderzoek (Judge)
- Vraag: ‘Zijn grote mensen succesvoller in het leven? (~buikgevoel?)
- Achtergrond: US presidents meestal groter dan gemiddeld, evolutionaire verklaring (kracht, sterkte, dominantie…)
- Is dit ook zo op de werkplaats?
Directe meting van fysische lengte en inkomen
Correlaties bestuderen (dus geen ingreep/experiment)
3
, 3. GESCHIEDENIS VAN DE ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
3.1 ADAM SMITH: COMPARATIEVE VOORDELEN
• Liberalisme: individuele welvaart maximale welvaart
• De speldenfabriek: taakverdeling comparatieve voordelen
Comparatieve voordelen: productievoordelen die ontstaan wanneer werknemers met verschillende
competentieprofielen samenwerken
Ze doen enkel waar ze goed in zijn en werken dan samen tot een product
Voorbeeld:
Klaas: 100 broden in 50% van zijn tijd OF 10 truien
Marie: 50 broden in 50% van haar tijd OF 15 truien
Samen 150 broden en 25 truien
MAAR
In de tijd dat Klaas 1 brood bakt zou hij 0,1 trui gebreid hebben (10/100)
In de tijd dat Marie 1 brood bakt zou zij 0,3 trui gebreid hebben (15/50)
Het kost dus meer om Marie een brood te laten bakken laat Marie enkel breien en Klaas enkel bakken samen 200
broden en 30 truien
3.2 FREDERICK TAYLOR
“The principles of Scientific Management” een organisatie moet op wetenschappelijke wijze geleid worden
• Tijds- en bewegingsstudies meest efficiënte en overbodige bewegingen
• Taak: de meest efficiënte bewegingen + de tijd waarin het diende te gebeuren
• Zo kon exact berekend worden welke productie gehaald kon worden in een gegeven tijdsbestek
• Horizontale taakverdeling: taken opgesplitst in kleinere deeltaken
• Verticale taakverdeling:
- Managers vs. werkkrachten
- Toezichters vs. uitvoerders
• Mensvisie homo economicus
- Van nature lui
- Gericht op financiële prikkels
- Worden graag geleid door anderen
• Prestatieloon: werknemers worden beloond naar het werk dat ze verrichten
• Rekrutering & Selectie: mensen met de juiste vaardigheden werden aangeworven voor een specifieke deeltaak
• Training & Opleiding: enkel wanneer men volgens de meest efficiënte manier werkt, kan de productie
geoptimaliseerd worden
4
2022-2023
DOELGROEP ORGANISATIES
HOOFDSTUK 1: INTRODUCTIE
1. WAT IS EEN ORGANISATIE?
Robbins & Coulter:
“Een organisatie bestaat uit twee of meer mensen die op een bewuste manier samengebracht werden om bepaalde
doelstellingen te realiseren en met het oog op de realisatie van deze doelstellingen wordt een specifieke structuur
ontwikkeld.”
• Bestaat uit twee of meer mensen ≠ éénmanszaak
Interactie tussen mensen sociale psychologie
• Bepaalde doelstellingen realiseren
De mission statement ve organisatie
= een korte omschrijving van de bestaansreden van de organisatie; de algemene doelen die het nastreeft, de
producten/diensten die het aanlevert en de markt die het wil bespelen
- Consensus bij elke werknemer
- Conflicterende doelen!
Bv.: Google: “Het is onze missie om alle informatie ter wereld te organiseren en universeel toegankelijk en
bruikbaar te maken.”
• Specifieke structuur ontwikkelen
Om de doelstellingen te kunnen realiseren is het nodig om de verschillende werknemers te verenigen volgens een
specifieke structuur, die de verdeling van het werk bepaalt
- Hoe zullen de leden van de organisatie samenwerken? – Afdelingen of Werkgroepen? Hoe autonoom zijn die
werkgroepen?
- Coördinatie van deze werkgroepen – gezagsrelatie/hiërarchie
- Strakke of flexibele structuur?
- Effect op presteren, motivatie, welzijn… organisatiepsychologie
Organisaties bestaan dus uit meerdere mensen die gericht zijn op het behalen vd doelen (mission statement) vd organisatie
Deze mensen voeren werk uit in kleinere groepen
Deze diversiteit aan functies wordt gecoördineerd en aangestuurd door de
directie die taken en middelen verdeelt over deze groepen
Het organogram is een schematische weergave van die hiërarchische
verhoudingen tussen onderdelen van een organisatie.
, 1.1 CONTINUÏTEIT
Een organisatie is gericht op continuïteit
• Richt zich op de toekomst en het voortbestaan van de organisatie
• “Groei” en “ontwikkeling” zijn vaak onderdeel van de vision statement
= een wegwijzer voor de organisatie, het zet duidelijke richting uit voor de groei en ontwikkeling van de organisatie
Geeft antwoord op de vraag: “Wat wil de organisatie worden in de toekomst?”
Voorbeeld Google:
- Vision statement: “To provide access to the world’s information in one click”
- Core values: put the user first, speed is a virtue, set audacious goals, embrace failure to break boundaries…
1.2 STAKEHOLDERS
Voorbeeld Howest:
- De missie: “Anticiperend op de toekomst, vanuit het talent en de motivatie van elke student, leidt Howest
professionals op die competent, direct inzetbaar en teamgericht zijn.”
- De visie: Howest streeft naar een kwaliteitscultuur waarin alle stakeholders actief reflecteren en participeren
Stakeholders ve organisatie: iedereen die baat heeft bij het bestaan en voortbestaan van de organisatie
Aandeelhouders (=shareholders)
Werknemers
Management
Leveranciers
Klanten
1.3 SAMENGEVAT
In een organisatie werken mensen samen om de doelstellingen van de organisatie te bewerkstelligen. Ze zijn daarvoor
in een bepaalde structuur werkzaam en deels afhankelijk van elkaar.
Dat betekent dat de organisatie menselijk gedrag probeert te sturen naar het behalen van de doelstellingen. Dus is de
kennis van hoe menselijk gedrag in elkaar zit van groot belang.
Organisatiepsychologie
Bezighouden met de werkende mens omdat:
- 59% van de 15-64 jarigen ter wereld is aan het werk
- 72% van 20-64 jarige Belgen is aan het werk
- 15% van de werkende populatie ter wereld zou mentale problemen kennen (WHO)
2
, 2. WAT IS ORGANISATIEPSYCHOLOGIE?
= de wetenschappelijke studie van het gedrag in organisaties met als doel het individuele gedrag en dat van groepen in de
organisaties beter te begrijpen en uiteindelijk te voorspellen
• Individueel gedrag en dat van groepen
- Individueel gedrag
o Motivatie
o Diversiteit
o Prestatie
- Groepsgedrag
o Teams
o Leiderschap
• De wetenschappelijke studie van het gedrag
Bestudeert op systematische wijze het gedrag in organisaties
Bevraagt de werkelijkheid
- Legt verbanden tussen variabelen (bv.: determinanten van motivatie)
- Op wetenschappelijk wijze, namelijk: in controleerbare situaties, op basis van betrouwbare/valide metingen
- Interpreteert de resultaten correct
Geen intuïtieve kennis
Experimenteel & survey onderzoek
Multidisciplinaire wetenschap, met ondersteuning van:
- Algemene psychologie
- Sociale psychologie
- Antropologie
- Sociologie
Voorbeeld: ‘Fysische lengte en succes’: correlationeel onderzoek (Judge)
- Vraag: ‘Zijn grote mensen succesvoller in het leven? (~buikgevoel?)
- Achtergrond: US presidents meestal groter dan gemiddeld, evolutionaire verklaring (kracht, sterkte, dominantie…)
- Is dit ook zo op de werkplaats?
Directe meting van fysische lengte en inkomen
Correlaties bestuderen (dus geen ingreep/experiment)
3
, 3. GESCHIEDENIS VAN DE ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
3.1 ADAM SMITH: COMPARATIEVE VOORDELEN
• Liberalisme: individuele welvaart maximale welvaart
• De speldenfabriek: taakverdeling comparatieve voordelen
Comparatieve voordelen: productievoordelen die ontstaan wanneer werknemers met verschillende
competentieprofielen samenwerken
Ze doen enkel waar ze goed in zijn en werken dan samen tot een product
Voorbeeld:
Klaas: 100 broden in 50% van zijn tijd OF 10 truien
Marie: 50 broden in 50% van haar tijd OF 15 truien
Samen 150 broden en 25 truien
MAAR
In de tijd dat Klaas 1 brood bakt zou hij 0,1 trui gebreid hebben (10/100)
In de tijd dat Marie 1 brood bakt zou zij 0,3 trui gebreid hebben (15/50)
Het kost dus meer om Marie een brood te laten bakken laat Marie enkel breien en Klaas enkel bakken samen 200
broden en 30 truien
3.2 FREDERICK TAYLOR
“The principles of Scientific Management” een organisatie moet op wetenschappelijke wijze geleid worden
• Tijds- en bewegingsstudies meest efficiënte en overbodige bewegingen
• Taak: de meest efficiënte bewegingen + de tijd waarin het diende te gebeuren
• Zo kon exact berekend worden welke productie gehaald kon worden in een gegeven tijdsbestek
• Horizontale taakverdeling: taken opgesplitst in kleinere deeltaken
• Verticale taakverdeling:
- Managers vs. werkkrachten
- Toezichters vs. uitvoerders
• Mensvisie homo economicus
- Van nature lui
- Gericht op financiële prikkels
- Worden graag geleid door anderen
• Prestatieloon: werknemers worden beloond naar het werk dat ze verrichten
• Rekrutering & Selectie: mensen met de juiste vaardigheden werden aangeworven voor een specifieke deeltaak
• Training & Opleiding: enkel wanneer men volgens de meest efficiënte manier werkt, kan de productie
geoptimaliseerd worden
4
