Eindopdracht onderzoeksopzet en testinterpretatie
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie
Student:
Studentnummer:
Datum: 18-04-2023
Dit rapport is vertrouwelijk, heeft alleen betrekking op de vermelde vraagstelling en een beperkte
geldigheidsduur van één jaar.
1
,Clientgegevens
Naam:
Geslacht: v
Leeftijd: 39 jaar
Burgerlijke staat: gehuwd
Gezinssituatie: Twee dochters van 5 en 3 jaar
Opleiding: HBO Social Work en bezig met WO Psychologie
Beroep: Psycholoog in opleiding
Verwijzer: huisarts
Datum onderzoek: 29 maart 2023
Reden van aanmelding
Cliënte is doorverwezen door de huisarts vanwege slaapproblemen, rugpijn, stress- en
spanningsklachten. De huisarts heeft om nader onderzoek gevraag met de hulpvraag: kunnen de
klachten veroorzaakt worden door een psychische component en welke behandeling is geïndiceerd?
Hulpvragen cliënte: hoe ontstaan de klachten? Hoe kan ik voorkomen dat de klachten ontstaan? Kan
ik leren dat ik niet alles perfect hoef te doen?
Intake
Cliënte is een 39-jarige getrouwde vrouw met twee dochters van vijf en drie jaar. Cliënte heeft sinds
drie maanden stress, spanning, rugpijn, is snel overprikkeld en slaapproblemen. Zij kan goed inslapen
maar ligt één of twee keer per week een paar uur piekerend wakker.
Cliënte heeft vaker periodes in haar leven gehad waarin zij de genoemde klachten ervaarde. Zij
omschrijft zelf dat zij in staat is om een langere periode goed te functioneren en veel ballen in de
lucht te houden. Vervolgens wordt het haar teveel en ontstaan er klachten. Ze voelt zich in die
periodes verdrietig, gefrustreerd en machteloos. Zij heeft meerdere gesprekken gehad met een
psycholoog, huisarts en/of POH. Zij is gemotiveerd om aan zichzelf te werken en tegelijkertijd baalt zij
van zichzelf dat zij na alle gesprekken met verschillende hulpverleners nog steeds niet in staat is om
de periodes met klachten te voorkomen.
Cliënte geeft aan dat zij alles op alle vlakken in haar leven goed wil doen, dat geeft haar het gevoel
van controle. Wanneer zij gespannen is heeft zij meer behoefte aan controle waardoor haar
perfectionisme toeneemt. Dit uit zich door bijvoorbeeld extra schoonmaken, opruimen en strenger
optreden tegenover haar kinderen. Ook kan zij minder goed tegen prikkels van bijvoorbeeld een
radio of auto’s op de weg. Wanneer haar spanning te ver oploopt kan zij niet langer met prikkels
omgaan en moet zij zich afzonderen op de slaapkamer om daar, in een prikkelarme omgeving, weer
2
, tot rust te komen.
Wanneer zij goed in haar vel zit kan zij beter omgaan met prikkels maar is zij vanwege de
hoeveelheid aan prikkels niet graag op een feestje. Tevens vindt zij het lastig wanneer dingen anders
gaan dan de dagelijkse structuur, bijvoorbeeld op vakantie gaan.
Cliënte voelt zich gesteund door haar man en kan goed met hem praten. Hij ziet aankomen wanneer
zij overprikkeld dreigt te raken, neemt taken van haar over en zorgt dat zij rust neemt. Zij vindt dit
prettig maar baalt er ook van dat het haar zelf niet lukt. Zij ervaart schuldgevoelens tegenover haar
man omdat hij alles alleen moet doen, maar ook tegenover haar kinderen omdat ze zichzelf tijdens
die momenten geen leuke moeder vindt. Dit maakt haar soms onzeker.
Cliënte werkt twee dagen per week als psycholoog in opleiding en volgt daarnaast een studie
psychologie. Ze ervaart onzekere gevoelens op haar werk en vraagt zich af of zij alles wel goed doet.
Ook heeft zij er moeite mee om zichzelf kwetsbaar op te stellen en is ze gevoelig voor de emoties van
anderen.
Cliënte is opgeroeid met beide ouders, een oudere broer en een jongere zus en heeft een fijne jeugd
gehad. Haar ouders hebben een aantal maanden geleden huwelijksproblemen gehad en haar vader
had een depressie. Cliënte heeft veel steun gegeven wat haar goed lukte, ook in combinatie met de
andere activiteiten in haar leven. Zij vond het fijn om te ervaren dat haar dit allemaal lukte maar
vervolgens werd het haar te veel waarna een periode met klachten volgde. De situatie bij haar
ouders is momenteel weer stabiel.
Onderzoeksopzet
Onderzoeksvragen
Cliënte geeft in de anamnese aan dat er uiteenlopende (lichamelijke, emotionele en psychische)
klachten zijn. Zij is oververmoeid, piekert veel, voelt zich gespannen, wil alles perfect doen, is
overprikkeld en ervaart gevoelens van frustratie, schuld en machteloosheid. Er zal breed gescreend
moeten worden om de aard en de ernst van het gehele klachtenpatroon goed in kaart te brengen.
Vanwege het ontbreken van lichamelijke oorzaken lijkt het relevant dat er een psychische
component aanwezig moet zijn.
Persoonskenmerken lijken relevant als predisponerende en onderhoudende factoren omdat cliënte
al eerder perioden met de genoemde klachten geeft gehad. Zij komt tijdens de anamnese rigide over;
zij wil het gevoel hebben dat zij de controle heeft en wijkt liever niet af van de vaste structuur.
Haar copingstijl kan ook bijdragen aan het behoud en voortbestaan van de klachten. Uit de
anamnese blijkt dat cliënte veel piekert en zich volledig in beslag laat nemen door haar problemen.
Tot slot blijkt uit de anamnese dat cliënte hoge verwachtingen heeft van zichzelf en het gevoel heeft
dat zij alles perfect moet doen. Een perfectionistische zelfpresentatie blijkt positief gecorreleerd met
negatieve gemoedstoestanden (Hewitt et.al., 2003). Bovendien kan perfectionisme een risico vormen
voor het ontstaan van angststoornissen en een depressie (Egan, Wade & Shafran, 2011). Haar
motivatie om te presteren kan een onderhoudende factor zijn van de bestaande klachten en dient
daarom nader onderzocht te worden.
Bovenstaande kan worden samengevat in de volgende onderzoeksvragen, waarvan de uitkomsten
aanleiding kunnen zijn voor een indicatie:
3
Psychodiagnostiek in de levenslooppsychologie
Student:
Studentnummer:
Datum: 18-04-2023
Dit rapport is vertrouwelijk, heeft alleen betrekking op de vermelde vraagstelling en een beperkte
geldigheidsduur van één jaar.
1
,Clientgegevens
Naam:
Geslacht: v
Leeftijd: 39 jaar
Burgerlijke staat: gehuwd
Gezinssituatie: Twee dochters van 5 en 3 jaar
Opleiding: HBO Social Work en bezig met WO Psychologie
Beroep: Psycholoog in opleiding
Verwijzer: huisarts
Datum onderzoek: 29 maart 2023
Reden van aanmelding
Cliënte is doorverwezen door de huisarts vanwege slaapproblemen, rugpijn, stress- en
spanningsklachten. De huisarts heeft om nader onderzoek gevraag met de hulpvraag: kunnen de
klachten veroorzaakt worden door een psychische component en welke behandeling is geïndiceerd?
Hulpvragen cliënte: hoe ontstaan de klachten? Hoe kan ik voorkomen dat de klachten ontstaan? Kan
ik leren dat ik niet alles perfect hoef te doen?
Intake
Cliënte is een 39-jarige getrouwde vrouw met twee dochters van vijf en drie jaar. Cliënte heeft sinds
drie maanden stress, spanning, rugpijn, is snel overprikkeld en slaapproblemen. Zij kan goed inslapen
maar ligt één of twee keer per week een paar uur piekerend wakker.
Cliënte heeft vaker periodes in haar leven gehad waarin zij de genoemde klachten ervaarde. Zij
omschrijft zelf dat zij in staat is om een langere periode goed te functioneren en veel ballen in de
lucht te houden. Vervolgens wordt het haar teveel en ontstaan er klachten. Ze voelt zich in die
periodes verdrietig, gefrustreerd en machteloos. Zij heeft meerdere gesprekken gehad met een
psycholoog, huisarts en/of POH. Zij is gemotiveerd om aan zichzelf te werken en tegelijkertijd baalt zij
van zichzelf dat zij na alle gesprekken met verschillende hulpverleners nog steeds niet in staat is om
de periodes met klachten te voorkomen.
Cliënte geeft aan dat zij alles op alle vlakken in haar leven goed wil doen, dat geeft haar het gevoel
van controle. Wanneer zij gespannen is heeft zij meer behoefte aan controle waardoor haar
perfectionisme toeneemt. Dit uit zich door bijvoorbeeld extra schoonmaken, opruimen en strenger
optreden tegenover haar kinderen. Ook kan zij minder goed tegen prikkels van bijvoorbeeld een
radio of auto’s op de weg. Wanneer haar spanning te ver oploopt kan zij niet langer met prikkels
omgaan en moet zij zich afzonderen op de slaapkamer om daar, in een prikkelarme omgeving, weer
2
, tot rust te komen.
Wanneer zij goed in haar vel zit kan zij beter omgaan met prikkels maar is zij vanwege de
hoeveelheid aan prikkels niet graag op een feestje. Tevens vindt zij het lastig wanneer dingen anders
gaan dan de dagelijkse structuur, bijvoorbeeld op vakantie gaan.
Cliënte voelt zich gesteund door haar man en kan goed met hem praten. Hij ziet aankomen wanneer
zij overprikkeld dreigt te raken, neemt taken van haar over en zorgt dat zij rust neemt. Zij vindt dit
prettig maar baalt er ook van dat het haar zelf niet lukt. Zij ervaart schuldgevoelens tegenover haar
man omdat hij alles alleen moet doen, maar ook tegenover haar kinderen omdat ze zichzelf tijdens
die momenten geen leuke moeder vindt. Dit maakt haar soms onzeker.
Cliënte werkt twee dagen per week als psycholoog in opleiding en volgt daarnaast een studie
psychologie. Ze ervaart onzekere gevoelens op haar werk en vraagt zich af of zij alles wel goed doet.
Ook heeft zij er moeite mee om zichzelf kwetsbaar op te stellen en is ze gevoelig voor de emoties van
anderen.
Cliënte is opgeroeid met beide ouders, een oudere broer en een jongere zus en heeft een fijne jeugd
gehad. Haar ouders hebben een aantal maanden geleden huwelijksproblemen gehad en haar vader
had een depressie. Cliënte heeft veel steun gegeven wat haar goed lukte, ook in combinatie met de
andere activiteiten in haar leven. Zij vond het fijn om te ervaren dat haar dit allemaal lukte maar
vervolgens werd het haar te veel waarna een periode met klachten volgde. De situatie bij haar
ouders is momenteel weer stabiel.
Onderzoeksopzet
Onderzoeksvragen
Cliënte geeft in de anamnese aan dat er uiteenlopende (lichamelijke, emotionele en psychische)
klachten zijn. Zij is oververmoeid, piekert veel, voelt zich gespannen, wil alles perfect doen, is
overprikkeld en ervaart gevoelens van frustratie, schuld en machteloosheid. Er zal breed gescreend
moeten worden om de aard en de ernst van het gehele klachtenpatroon goed in kaart te brengen.
Vanwege het ontbreken van lichamelijke oorzaken lijkt het relevant dat er een psychische
component aanwezig moet zijn.
Persoonskenmerken lijken relevant als predisponerende en onderhoudende factoren omdat cliënte
al eerder perioden met de genoemde klachten geeft gehad. Zij komt tijdens de anamnese rigide over;
zij wil het gevoel hebben dat zij de controle heeft en wijkt liever niet af van de vaste structuur.
Haar copingstijl kan ook bijdragen aan het behoud en voortbestaan van de klachten. Uit de
anamnese blijkt dat cliënte veel piekert en zich volledig in beslag laat nemen door haar problemen.
Tot slot blijkt uit de anamnese dat cliënte hoge verwachtingen heeft van zichzelf en het gevoel heeft
dat zij alles perfect moet doen. Een perfectionistische zelfpresentatie blijkt positief gecorreleerd met
negatieve gemoedstoestanden (Hewitt et.al., 2003). Bovendien kan perfectionisme een risico vormen
voor het ontstaan van angststoornissen en een depressie (Egan, Wade & Shafran, 2011). Haar
motivatie om te presteren kan een onderhoudende factor zijn van de bestaande klachten en dient
daarom nader onderzocht te worden.
Bovenstaande kan worden samengevat in de volgende onderzoeksvragen, waarvan de uitkomsten
aanleiding kunnen zijn voor een indicatie:
3
