Anatomie & fysiologie
Cardiovasculaire stelsel: het bloed
1. functies bloed
2. transport stoffen
3. stabiliseren pH & ionensamenstellingen van de interstitiële vloeistof
4. bloedstelping of hemostase
5. immuniteit
6. stabilisering lichaamstemperatuur
1.1. samenstelling van bloed
1. plasma
- plasma-eiwitten
- andere opgeloste stoffen
- water
2. bloedcellen
- trombocyten (bloedplaatjes) -> belangrijk voor bloedstolling
- leukocyten (witte bloedcellen) -> belangrijk voor immuunsysteem
- erytrocyten (rode bloedcellen) -> belangrijk voor transport van zuurstof in het bloed
3. celfragmenten
1.2. fysische eigenschappen van bloed
temperatuur -> bloed is ongeveer 38°C
viscositeit (dikte)
pH -> bloed is licht basisch, pH van 7,35 en 7,45
2. samenstelling plasma
1. water
2. plasma-eiwitten
- albuminen -> handhaven osmotische druk van plasma
- globulinen -> immunoglobinen (antilichamen) & transporteiwitten
- fibrinogeen -> bloedstolling
De vloeistof die overblijft na de stolling = serum
3. andere opgeloste stoffen
- elektrocyten, voedingsstoffen
1
, Anatomie & fysiologie
4. kenmerken & functies erytrocyten (rode bloedcellen)
functie: vervoer van zuurstof en koolstofdioxide
kenmerken:
schijfje met een dun centraal gebied en een dikke buitenste rand -> biconcave vorm
-> versnelde diffusie van zuurstof en koolstofdioxide
-> flexibel
levensduur is kort
99,9% van de bloedcellen
Bevatten hemoglobine (Hb) voor de binding van zuurstof en koolstofdioxide
Hematocriet = volume erytrocyten/ totaal bloedvolume
4.1. Hemoglobine (Hb)
Belangrijk voor binding van zuurstof en koolstofdioxide
Hemoglobine bevat ijzer -> kan binden met zuurstof
Geeft bloed een dieprode kleur
4.2. Hematocriet
Volume erytrocyten / totaal bloedvolume -> ongeveer rond 45%
Hematocriet kan toenemen als je bv uitdroogt (je verliest veel vocht en bloed verliest ook vocht)
Gaat stijgen onder invloed van erytropoëtine (EPO)
EPO aangemaakt wanneer de rode bloedcellen te laag zijn
EPO gaat nieuwe rode bloedcellen aanmaken
Te hoge hematocriet is gevaarlijk
4.3. Erytropoëse (EPO)
Vorming erytrocyten gebeurt in rode beenmerg ofwel in myeloïde weefsel
Myeloïde weefsel zit in wervels, borstbeen, ribben, schouderbladen, bekken en proximale beenderen van ledematen
2
Cardiovasculaire stelsel: het bloed
1. functies bloed
2. transport stoffen
3. stabiliseren pH & ionensamenstellingen van de interstitiële vloeistof
4. bloedstelping of hemostase
5. immuniteit
6. stabilisering lichaamstemperatuur
1.1. samenstelling van bloed
1. plasma
- plasma-eiwitten
- andere opgeloste stoffen
- water
2. bloedcellen
- trombocyten (bloedplaatjes) -> belangrijk voor bloedstolling
- leukocyten (witte bloedcellen) -> belangrijk voor immuunsysteem
- erytrocyten (rode bloedcellen) -> belangrijk voor transport van zuurstof in het bloed
3. celfragmenten
1.2. fysische eigenschappen van bloed
temperatuur -> bloed is ongeveer 38°C
viscositeit (dikte)
pH -> bloed is licht basisch, pH van 7,35 en 7,45
2. samenstelling plasma
1. water
2. plasma-eiwitten
- albuminen -> handhaven osmotische druk van plasma
- globulinen -> immunoglobinen (antilichamen) & transporteiwitten
- fibrinogeen -> bloedstolling
De vloeistof die overblijft na de stolling = serum
3. andere opgeloste stoffen
- elektrocyten, voedingsstoffen
1
, Anatomie & fysiologie
4. kenmerken & functies erytrocyten (rode bloedcellen)
functie: vervoer van zuurstof en koolstofdioxide
kenmerken:
schijfje met een dun centraal gebied en een dikke buitenste rand -> biconcave vorm
-> versnelde diffusie van zuurstof en koolstofdioxide
-> flexibel
levensduur is kort
99,9% van de bloedcellen
Bevatten hemoglobine (Hb) voor de binding van zuurstof en koolstofdioxide
Hematocriet = volume erytrocyten/ totaal bloedvolume
4.1. Hemoglobine (Hb)
Belangrijk voor binding van zuurstof en koolstofdioxide
Hemoglobine bevat ijzer -> kan binden met zuurstof
Geeft bloed een dieprode kleur
4.2. Hematocriet
Volume erytrocyten / totaal bloedvolume -> ongeveer rond 45%
Hematocriet kan toenemen als je bv uitdroogt (je verliest veel vocht en bloed verliest ook vocht)
Gaat stijgen onder invloed van erytropoëtine (EPO)
EPO aangemaakt wanneer de rode bloedcellen te laag zijn
EPO gaat nieuwe rode bloedcellen aanmaken
Te hoge hematocriet is gevaarlijk
4.3. Erytropoëse (EPO)
Vorming erytrocyten gebeurt in rode beenmerg ofwel in myeloïde weefsel
Myeloïde weefsel zit in wervels, borstbeen, ribben, schouderbladen, bekken en proximale beenderen van ledematen
2
