Samenvatting ZEZI: overzicht craniale zenuwen - functie, oorsprong

Craniale Zenuwen

Basisprincipes
 Sensibele informatie  perifeer sensibel ganglion
 Zowel somatisch als visceraal
 Geen synaps
=/= sensibele ganglia spinale zenuwen  dorsale ganglia op dorsale wortel
 Ganglion  plaats cellichamen
 Nucleus  eindpunt axonen
 Motorische informatie
 Somatische neuronen  geen ganglion
 2 neuronen (upper: motorische cortex naar nucleus in hersenstam/ lower: nucleus naar
dw spier)
 Viscerale neuronen  perifeer ganglion (SNYAPS!)
 Preganglionair: nucleus in hersenstam
 Postganglionair: perifeer autonoom ganglion (multipolair)
 Tractus en nucleus solitarius: visceraal centrum
<-> Nuclei van de nervus trigeminus: ASA van aangezicht (ALS ENIGE IN DE KOLOM!)
 Uitzonderingen
 Proprioceptie aangezicht  ganglion centraal = mesencefale trigeminuskern
 Reukzenuw: bipolair zonder ganglion
 Oogzenuw: bipolair zonder ganglion (wel ganglionaire cellen)
 Gehoorzenuw: Bipolair met perifeer sensibel ganglia

Nervus olfactorius
 SVA
 Receptoren: nasale mucosa
 Axonen: fila olfactoria  door lamina cribrosa
 Projecteren naar bulbus olfactorius (onderzijde lobus frontalis)
 Geen ware CZ: niet verbonden met hersenstam
 Tractus olfactorius: vanaf bulbus naar trigonum olfactorium

Nervus opticus
 SSA
 Fotoreceptoren: retina (onderdeel CZS) projecteren naar ganglioncellen
 Axonen convergeren naar de papilla (blinde vlek)  n. opticus
 Schedel binnenkomen: canalis opticus
 Chiasma opticum: ventraal van fossa hypophysialis
 Tractus opticus: dorsale zijde van chiasma  pupilreflex
 Schakeling in corpus geniculatum laterale
 Radiatio optica naar primaire visuele cortex

Nervus oculomotorius
 ASE
 Motorische kern
 Mesencefalon: colliculus superior
 Orbita bereiken via fissura orbitalis superior
 Zenuw  ramus superior en inferior
 Innervatie uitw oogspieren behalve m. rectus lateralis en m. obliquus superior
 Innervatie m. levator palpebrae superioris: elevatie bovenste ooglid

,  AVE
 Kern van Edinger-Westphal
 Innervatie m. ciliaris en m. sphincter pupillae (accomodatie- en pupilreflex)
 Parasympatische vezels in ramus inferior  ganglion ciliare
 Uitval
 Ptosis
 Volledige ptosis vs partiële ptosis (verlamming van m. tarsalis)
 Gedilateerde en niet op licht reagerende pupil
 Oog naar onderen en buiten
 Accomodatie onmogelijk
 Accommodatie
 Aanpassing voor het zien dichtbij (lens boller)  contractie m. ciliaris  ontspanning
zonulavezels
 Pupilreflex
 Acetylcholine vrijstelling  Contractie m. sfincter pupillae
 Noerepinefrine inhibitie  Relaxeren dilatator
 Ganglion ciliare aankomende vezels
 Parasympatische preganglionaire vezels
 Orthosympatische postganglionaire vezels  uit ganglion cervicale superius (C8-T2)
Geen schakeling
 Sturen m. dilatator pupillae aan in ganglion
 Sensibele vezels uit nervus nasociliaris
 Gevoeligheid oog, blinkingeffect
 Ganglion ciliare vertrekkende vezels
 Met schakelen: N. cilares breves
 Zonder schakelen: N. ciliares longi

Nervus trochlearis
 ASE
 Kern: bodem mesencefalon  colliculi inferiores
 Verlaat mesencefalon aan de dorsale zijde
 Bereikt orbita via fissure orbitalis superior
 Innervatie m. obliquus superior
 Uitval
 Omlaag en nasaal kijken: afwijkend
 Diplopie (dubbel zicht)
 Correctie: hoofd naar voren en tilten naar de gezonde kant

Nervus abducens
 ASE
 Kern: bodem 4e ventrikel (pons)
 Verlaat hersenstam langs ventraal, meest mediaal in sulcus pontobulbaris
 Innervatie m. rectus lateralis
 Bereikt orbita via fissure orbitalis superior
 Uitval
 Horizontale diplopie
 Correctie: hoofd wegdraaien van gezonde zijde
 Motorische kern
 Interneuronen: axonen stijgen op in de controlaterale fasiculus longitudinalis medialis 
Nucleus oculomotorius bereikt  M. rectus medialis andere zijde bereikt  beide ogen
conjugerend opzij kijken (abductie ene oog en adductie andere)
 Oogspieren liggen schuin in de orbita