Micro-economie
Hoofdstuk 2 – Vraag en aanbod analyse
1 Vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteit .
1.1 Elasticiteit .
Meten in welke mate de kopers en verkopers reageren op veranderingen in de marktomstandigheden:
- Prijselasticiteit vraag en aanbod
- Kruiselingse prijselasticiteit vraag en aanbod
- Inkomenselasticiteit vraag
- …
1 Prijselasticiteit vd vraag/aanbod
Vraag: in welke mate gevraagde hoeveelheid van een goed reageert op een prijs verandering
𝑑𝑄𝐷 (𝑥2−𝑥1)
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝑃 (𝑥1+𝑥2)/2
→ 𝜀𝑃𝐷 = 𝑑𝑃 = Boogelasticiteit: 𝜀𝑃𝐷 = (𝑝2 −𝑝1)
𝑑𝑃 𝑄 𝐷
𝑃 (𝑝1+𝑝2)/2
→ Elastisch: 𝜀𝑃𝐷 < −1 of |𝜀𝑃𝐷 | > 1 Inelastisch: 𝜀𝑃𝐷 > −1 of |𝜀𝑃𝐷 | < 1
perfect elastisch: 𝜀𝑃𝐷 = −∞ (hor) perfect inelastisch: 𝜀𝑃𝐷 = 0 (vert)
Determinanten:
- Substituten
- Definitie vd markt
- Noodzakelijk goed VS luxe goed
- Tijdshorizon: periode tussen prijsverandering en aankoop van het goed
Vraag meer elastisch als…
- Meer substituten zijn
- Nauwe definitie vd markt: vraag prod categorie minder elastisch dan een merk
- Luxe goed
- De lengte tijdshorizon langer is: uitzondering duurzame goederen (= goed niet in 1 keer gecons (bv
ijskast), minder elastisch want aankoop nieuw goed kan worden uitgesteld)
Lineaire vraagcurve: Verschillende vraagcurves vergelijken in zelfde punt:
▪ D1 inelastischer dan D2
▪ D2 inelastischer dan D3
Impact prijsstijging op totale opbrengsten:
𝑑𝑇𝑅
- 𝑑𝑃
= 𝑄(𝑃)(1 + 𝜀𝑃𝐷 )
- Slecht idee om prijs te verhogen in elastisch gedeelte
,Aanbod:
= in welke mate de geleverde hoeveelheid reageert op een verandering in de prijs
𝑑𝑄𝑆
𝑄𝑆 𝑑𝑄 𝑆 𝑃
→ 𝜀𝑃𝑆 = 𝑑𝑃 = 𝑑𝑃 𝑄 𝑆
𝑃
Determinanten:
- Hoe gemakkelijk is het om alternatieven te vinden/ productie aan te passen
- Tijdsperiode: tijd tussen prijsverandering en moment van productie
→ Meer elastisch op LT
2 Inkomenselasticiteit vd vraag:
= in welke mate de gevraagde hoeveelheid ve goed reageert op een verandering in het inkomen vd cons
𝑑𝑄𝐷
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝐼
→ 𝜀𝐼𝐷 = 𝑑𝐼 = 𝑑𝐼 𝑄 𝐷
𝐼
Kenmerken:
- > 0: normaal goed (eten, brandstof, kleren, …)
- Tussen 0 en 1: noodzaak (melk, eieren, …)
- > 1: luxe goed (sport auto, vers fruit, …)
- < 0: inferieur goed (2de hands, bus, …)
3 Kruiselingse prijselasticiteit
= in welke mate de gevraagde hoeveelheid ve goed reageert op een verandering in de prijs ve ander goed
→ teken bepaald of goederen complementair os substitueerbaar zijn
2 Back-of-the-envelope berekeningen .
Effecten van vraag- en aanbodschokken op LT en KT.
2 stappen:
- Observatie van bepaalde hoeveelheid en prijs: evenwicht en vorm vd curves
- Informatie over prijselasticiteit vraag en aanbod
3 Identificatieprobleem .
Wat kunnen we leren uit aantal evenwichten, wat zegt het ons over vraag en aanbod?
Veranderingen in marktvraag/marktaanbod tgv veranderingen in andere determinanten dan de prijs zijn nodig
om de aanbodcurve/vraagcurve te bepalen.
Waarnemingen van prijzen en hoeveelheden zeggen niet over vraag en aanbod, alleen over evenwichten.
Belangrijk om een exogene schok te hebben in aanbod/vraag om iets te weten over vraag/aanbod
4 Effect vraag- en aanbodschokken op het marktevenwicht .
Niet een verandering in prijs, maar een schok die gepaard gaat door een andere factot die vraag en aanbod
bepalen. Voor vraag kan dit bv het inkomen zijn, voor aanbod bv toename prodfact.
→ 𝑄 𝐷 = 𝐷(𝑃, 𝐼), 𝑄 𝑆 = 𝑆(𝑃, 𝑤)
,Wat gebeurd er met de marktuitkomsten als I en w veranderen → Impliciete functiestelling
𝜕𝐷
𝜕𝑃 𝜕𝐼
- Effect inkomen op prijs: = 𝜕𝑆 𝜕𝐷
𝜕𝐼 −
𝜕𝑃 𝜕𝑃
𝜕𝑆
𝜕𝑃 𝜕𝑤
- Effect loon op prijs: = 𝜕𝐷 𝜕𝑆
𝜕𝑤 −
𝜕𝑃 𝜕𝑃
𝜕𝜑
𝜕𝑥1 𝜕𝑥2
Algemeen: 𝜑(𝑥1 , 𝑥2 ) = 0 → 𝜕𝑥 = − 𝜕𝜑
2
𝜕𝑥1
5 Meerdere markten: algemeen evenwicht .
Verschillende markten zijn aan elkaar gelinkt (kruiselingse prijseffecten niet 0), als er iets veranderd op een markt,
zal er ook iets veranderen op een andere markt. Belangrijk te bestuderen voor een goede evaluatie vh beleid.
→ Kijk voorbeelden slides
,
Hoofdstuk 2 – Vraag en aanbod analyse
1 Vraag, aanbod, evenwicht, elasticiteit .
1.1 Elasticiteit .
Meten in welke mate de kopers en verkopers reageren op veranderingen in de marktomstandigheden:
- Prijselasticiteit vraag en aanbod
- Kruiselingse prijselasticiteit vraag en aanbod
- Inkomenselasticiteit vraag
- …
1 Prijselasticiteit vd vraag/aanbod
Vraag: in welke mate gevraagde hoeveelheid van een goed reageert op een prijs verandering
𝑑𝑄𝐷 (𝑥2−𝑥1)
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝑃 (𝑥1+𝑥2)/2
→ 𝜀𝑃𝐷 = 𝑑𝑃 = Boogelasticiteit: 𝜀𝑃𝐷 = (𝑝2 −𝑝1)
𝑑𝑃 𝑄 𝐷
𝑃 (𝑝1+𝑝2)/2
→ Elastisch: 𝜀𝑃𝐷 < −1 of |𝜀𝑃𝐷 | > 1 Inelastisch: 𝜀𝑃𝐷 > −1 of |𝜀𝑃𝐷 | < 1
perfect elastisch: 𝜀𝑃𝐷 = −∞ (hor) perfect inelastisch: 𝜀𝑃𝐷 = 0 (vert)
Determinanten:
- Substituten
- Definitie vd markt
- Noodzakelijk goed VS luxe goed
- Tijdshorizon: periode tussen prijsverandering en aankoop van het goed
Vraag meer elastisch als…
- Meer substituten zijn
- Nauwe definitie vd markt: vraag prod categorie minder elastisch dan een merk
- Luxe goed
- De lengte tijdshorizon langer is: uitzondering duurzame goederen (= goed niet in 1 keer gecons (bv
ijskast), minder elastisch want aankoop nieuw goed kan worden uitgesteld)
Lineaire vraagcurve: Verschillende vraagcurves vergelijken in zelfde punt:
▪ D1 inelastischer dan D2
▪ D2 inelastischer dan D3
Impact prijsstijging op totale opbrengsten:
𝑑𝑇𝑅
- 𝑑𝑃
= 𝑄(𝑃)(1 + 𝜀𝑃𝐷 )
- Slecht idee om prijs te verhogen in elastisch gedeelte
,Aanbod:
= in welke mate de geleverde hoeveelheid reageert op een verandering in de prijs
𝑑𝑄𝑆
𝑄𝑆 𝑑𝑄 𝑆 𝑃
→ 𝜀𝑃𝑆 = 𝑑𝑃 = 𝑑𝑃 𝑄 𝑆
𝑃
Determinanten:
- Hoe gemakkelijk is het om alternatieven te vinden/ productie aan te passen
- Tijdsperiode: tijd tussen prijsverandering en moment van productie
→ Meer elastisch op LT
2 Inkomenselasticiteit vd vraag:
= in welke mate de gevraagde hoeveelheid ve goed reageert op een verandering in het inkomen vd cons
𝑑𝑄𝐷
𝑄𝐷 𝑑𝑄 𝐷 𝐼
→ 𝜀𝐼𝐷 = 𝑑𝐼 = 𝑑𝐼 𝑄 𝐷
𝐼
Kenmerken:
- > 0: normaal goed (eten, brandstof, kleren, …)
- Tussen 0 en 1: noodzaak (melk, eieren, …)
- > 1: luxe goed (sport auto, vers fruit, …)
- < 0: inferieur goed (2de hands, bus, …)
3 Kruiselingse prijselasticiteit
= in welke mate de gevraagde hoeveelheid ve goed reageert op een verandering in de prijs ve ander goed
→ teken bepaald of goederen complementair os substitueerbaar zijn
2 Back-of-the-envelope berekeningen .
Effecten van vraag- en aanbodschokken op LT en KT.
2 stappen:
- Observatie van bepaalde hoeveelheid en prijs: evenwicht en vorm vd curves
- Informatie over prijselasticiteit vraag en aanbod
3 Identificatieprobleem .
Wat kunnen we leren uit aantal evenwichten, wat zegt het ons over vraag en aanbod?
Veranderingen in marktvraag/marktaanbod tgv veranderingen in andere determinanten dan de prijs zijn nodig
om de aanbodcurve/vraagcurve te bepalen.
Waarnemingen van prijzen en hoeveelheden zeggen niet over vraag en aanbod, alleen over evenwichten.
Belangrijk om een exogene schok te hebben in aanbod/vraag om iets te weten over vraag/aanbod
4 Effect vraag- en aanbodschokken op het marktevenwicht .
Niet een verandering in prijs, maar een schok die gepaard gaat door een andere factot die vraag en aanbod
bepalen. Voor vraag kan dit bv het inkomen zijn, voor aanbod bv toename prodfact.
→ 𝑄 𝐷 = 𝐷(𝑃, 𝐼), 𝑄 𝑆 = 𝑆(𝑃, 𝑤)
,Wat gebeurd er met de marktuitkomsten als I en w veranderen → Impliciete functiestelling
𝜕𝐷
𝜕𝑃 𝜕𝐼
- Effect inkomen op prijs: = 𝜕𝑆 𝜕𝐷
𝜕𝐼 −
𝜕𝑃 𝜕𝑃
𝜕𝑆
𝜕𝑃 𝜕𝑤
- Effect loon op prijs: = 𝜕𝐷 𝜕𝑆
𝜕𝑤 −
𝜕𝑃 𝜕𝑃
𝜕𝜑
𝜕𝑥1 𝜕𝑥2
Algemeen: 𝜑(𝑥1 , 𝑥2 ) = 0 → 𝜕𝑥 = − 𝜕𝜑
2
𝜕𝑥1
5 Meerdere markten: algemeen evenwicht .
Verschillende markten zijn aan elkaar gelinkt (kruiselingse prijseffecten niet 0), als er iets veranderd op een markt,
zal er ook iets veranderen op een andere markt. Belangrijk te bestuderen voor een goede evaluatie vh beleid.
→ Kijk voorbeelden slides
,
