samenvatting urologie lessen van prof Lumen

UROLOGIE prof LUMEN
1. semiologie in urologie : v klacht nr
probleem
1. relevante urologische klachten
1. Moeilijke mictie = dysurie
2. Pijnlijke mictie = strangurie
3. Ongewild urineverlies
4. Bloed in de urine
5. Buikpijn



TERMEN !!! EXAMEN

POLLAKISURIE FREQUENT plassen (frequentie)
- volume blaas : 200 – 500ml , je drinkt +- 2l/dag => 4x plassen per dag

Pollyurie VEEL plassen (volume)
- vaak geen urologisch probleem
- oorzaak? Oedeem (snachts plassen), diabetes insipidus

Hesitatie Persen om op gang te komen

Nycturie > 1x plassen s ’nachts




3E BAH GENEESKUNDE: urologie : prof Lumen 1

,1.1. dysurie = moeilijke mictie
Plassen is een proces dat men niet gewaar wordt Want wordt geregeld dr autonoom zenuwstelsel.
We kunnen die wel beïnvloeden zodat we zindelijk worden
De klachten ontstaan op het moment dat de patient zich bewust wordt van zijn blaas
Moeilijk plassen = dysurie = Prostatisme (heren) = LUTS (Lower Urinary Tract Symptoms) (man, vrouwen en kinderen)

Pathofysiologie
 Obstructie: “leiding verstopt”
o Anatomisch
o functioneel
 Detrusor hypo/a-contractiliteit: “pomp werkt niet (goed)”
o Neurogeen
o Overrekking
 Gevolgen:
o De mictie komt pas op gang bij hoge drukken of door bijpersen (hesitatie)
o Onvolledige mictie (residu)

Differentiaal diagnose
 Benigne prostaathyperplasie (35 % mannen)
 Prostaatcarcinoom
 Urinaire infectie incl prostatitis (15 % man = vrouw)
 Infravesicale obstructie (excl prostaat)
 Blaasstenen
 Neurologische aandoeningen
 Stress
 Medicijnen
 Congenitale afwijkingen
 Idiopatisch = symptoomdiagnose

ANAMNESE
 Gestuurd dr leeftijd en geslacht
 Acuut vs chronisch
 Gedetailleerde symptomen helpen niet verder
 Vragenlijst : IPPS ICQ
o Test : residu , pollakisurie, intermittencie, urgentie, straalzwakte, hesitatie, nycturie
o 0-7 : geen – lichte klachten
o 8-19 : matige – milde klachten
o 20 -35 : ernstige klachten

KLINISCH ONDERZOEK
 Inspectie
 Palpatie
 Rectaal onderzoek
 Urineonderzoek
 PSA
 Creatinine : weerslag op hogere urinewegen, bij infectie




3E BAH GENEESKUNDE: urologie : prof Lumen 2

,1.2 strangurie = pijnlijke mictie
Pijnlijk, branderig of onbehaaglijk gevoel tijdens het plassen
Strangurie soms verward met dysurie

EPIDEMIOLOGIE
 KOMT MEER VOOR BIJ VROUWEN DAN BIJ MANNEN
o Plasbuis vrouw : 4cm plasbuis man : 20cm
 Bij mannen vaak geassocieerd met SOA
 Jonge vrouwen, postmenopausale vrouwen, oudere mannen, kinderen
 Kleine kinderen atypische klachten, cave sepsis

PATHOFYSIOLOGIE
 Bacteriele colonisatie van een steriel milieu (E Coli > Proteus> Klebsiella)
 Reactieve ontstekingen van het overgangsepitheel
 Urine met lage PH veroorzaakt pijn
 Oorzakelijke factoren verschillen tussen man en vrouw

PATHOFYSIOLOGIE BIJ VROUW
 Congenitale aandoeningen VUR
 Blaasfunctiestoornissen
 Hormonale veranderingen
 Verworven anatomische veranderingen
 Seksueel contact
 Zwangerschap

PATHOFYSIOLOGIE BIJ MAN
 Afvloeistoornissen
 Congenitale aandoeningen
 Blaasfunctiestoornissen
 SOA

DIFFERENTIAAL DIAGNOSE
“Lage” urineweg infectie (prostaat, teelbal)
 Cystitis
 Urethritis
 PID
 Vaginitis en vulvitis

“Hoge” urineweginfectie (parenchym)
 Pyelonefritis
 Prostatitis
 Orchi-Epididymitis

ANDERE
 Interstitiële cystitis
 Urolithiasis
 Radiocystitis
 Maligniteiten (TCC)
 Reiter syndroom
 “Appendicitis”
 “Torsio testis”
 Psychogeen




3E BAH GENEESKUNDE: urologie : prof Lumen 3

, ANAMNESE
 Gestuurd door leeftijd en geslacht
 Acuut vs chronisch
 Gedetailleerde symptomen helpen niet steeds verder
 Vragenlijst : IPSS ICQ
 Seksueel actief ?
 Koorts !!!! => infectie (cystitis geeft nrml geen koorts, pyelonefritis wel)

KLINISCH ONDERZOEK
 Inspectie
 Palpatie
 Rectaal onderzoek
 Urineonderzoek
o Sediment => WBC controleren
o Kweek : VOOOOR start antibiotica anders kan kweek vals negatief zijn !!
 Labo
o WBC
o CRP : CRP verhoogd => teken van hoge UWI
o Creatinine : creatinine verhoogd => teken ???




3E BAH GENEESKUNDE: urologie : prof Lumen 4