TW: les 2 - macrostructuur
1. Kenmerken van organizational discourse
Gebruik van ‘we’ kan in eenzelfde tekst verschillende lading hebben en naar
verschillende personen verwijzen
Vakjargon / lexicon
Formeel taalgebruik
Bij inhoud kijken we naar discourse met grote D = boodschap die wordt overgebracht
2. Contextmodellen
a. Contextelementen
i. Ethnography of communication: Hymes – SPEAKING-model
Situatie (fysieke, temporele, psychologische setting)
Participanten (spreker, toehoorder, geadresseerde, publiek)
‘Ends’ (doelen, objectieven en resultaten)
o want boodschap die je wilt meedelen bepaalt hoe je je tekst
schrijft
‘Act sequence’ (vorm en inhoud van de boodschap)
o bv. Is er ruimte voor interactie, is het een hoorcollege, … ?
‘Key’ (manier van spreken, toon; bv ernstig, humor, aarzelend)
‘Instrumentalities’ (formeel of informeel, dialectgebruik, register, enz.)
Normen voor interactie (bv. beurtwisseling) en interpretatie (lokale
conventies)
o Bv. Hoe interpreteer je bepaalde uitspraak…
Genre (bv toespraak, gedicht, wetenschappelijke presentatie, alledaags
gesprek, enz.)
o Genres die soortgelijk doel dienen maken ook deel uit van de
context
ii. Culturele studies: Hall
Linguistic (talige context)
Proximal ( fysieke hier en nu. Dit auditorium op dit moment met deze
bezetting),
Temporal( tijd in ruime zin van het woord: 12de eeuw, …)
Geographical ( Vlaanderen, België, Antwerpen, Nederlandse taalgebied,
elders, ….) hier versch. lagen in die effect kunnen hebben of niet. In
dit geval dat we les hebben in Antwerpen weinig of geen invloed
Interpersonal ( relatie tussen de personen die deelnemen aan dit
college) constellatie (toestand) die er is groeit naar gelang de
interactie vordert, naargelang de mensen elkaar kennen of niet
Ideological ( welke waarden en normen gelden: bv idee van opvoeding,
opleiding , normen en waarden die daar gelden, in deze maatschappij .
Allemaal normen die dit gebeuren kleuren. context staat in de bullets .
deze achtergrondelementen beïnvloeden productie en ontvangst v. tekst.
Maar hoe? volgende vraag: Hoe verhouden tekst en context zich tot
elkaar:
, TW: les 2 - macrostructuur
b. Tekst en context
i. Pragmatiek: Verschueren
Context wordt gefilterd en
geïnterpreteerd door
participanten.
Context kan pas relevant
worden wanneer hij door
taalgebruikers in een bepaalde
situatie wordt geactiveerd.
3 aspecten:
o Physical world :
Bv. Tijdens hoorcollege. Prof en wij in zelfde ruimte. Alleen
kijken we in andere richting. Dus veel overlap
o Social world
o Mental world
Meest privé. Weinig overlap. Bv. Wanneer je spreekt met
mensen met een andere cultuur, wordt je taalgebruik
aangepast op een bepaalde manier
ii. Systemic Functional Grammar: Halliday – Field, Tenor, Mode
Field: soort sociale interactie kan extern of intern zijn. Uit zich in de
manier van taalgebruik. Bv. Transitiviteit ( keuze bepaald woord),
categorisering, …
Tenor: wie zijn de deelnemers en hoe vehouden ze zich tot elkaar? uit
zich in modaliteit, keuzes van persoonlijk vnw., hieruit leid je
interpersoonlijke relaties af ( verschil in gebruik U en jij )
Mode: Welke rol speelt taal in interactie structuur tekst, opbouw, of
interactie door taal gedragen of niet, …
Rose, D.
benadrukt dat genres meer zijn dan enkel talige gebeurtenissen omdat het niet bij de talige
elementen wordt geplaatst.
= big D. niet louter taal als je spreekt over context maar ook over geheel dat zich samenstelt en daar
zitten ook contextfactoren bij
1. Kenmerken van organizational discourse
Gebruik van ‘we’ kan in eenzelfde tekst verschillende lading hebben en naar
verschillende personen verwijzen
Vakjargon / lexicon
Formeel taalgebruik
Bij inhoud kijken we naar discourse met grote D = boodschap die wordt overgebracht
2. Contextmodellen
a. Contextelementen
i. Ethnography of communication: Hymes – SPEAKING-model
Situatie (fysieke, temporele, psychologische setting)
Participanten (spreker, toehoorder, geadresseerde, publiek)
‘Ends’ (doelen, objectieven en resultaten)
o want boodschap die je wilt meedelen bepaalt hoe je je tekst
schrijft
‘Act sequence’ (vorm en inhoud van de boodschap)
o bv. Is er ruimte voor interactie, is het een hoorcollege, … ?
‘Key’ (manier van spreken, toon; bv ernstig, humor, aarzelend)
‘Instrumentalities’ (formeel of informeel, dialectgebruik, register, enz.)
Normen voor interactie (bv. beurtwisseling) en interpretatie (lokale
conventies)
o Bv. Hoe interpreteer je bepaalde uitspraak…
Genre (bv toespraak, gedicht, wetenschappelijke presentatie, alledaags
gesprek, enz.)
o Genres die soortgelijk doel dienen maken ook deel uit van de
context
ii. Culturele studies: Hall
Linguistic (talige context)
Proximal ( fysieke hier en nu. Dit auditorium op dit moment met deze
bezetting),
Temporal( tijd in ruime zin van het woord: 12de eeuw, …)
Geographical ( Vlaanderen, België, Antwerpen, Nederlandse taalgebied,
elders, ….) hier versch. lagen in die effect kunnen hebben of niet. In
dit geval dat we les hebben in Antwerpen weinig of geen invloed
Interpersonal ( relatie tussen de personen die deelnemen aan dit
college) constellatie (toestand) die er is groeit naar gelang de
interactie vordert, naargelang de mensen elkaar kennen of niet
Ideological ( welke waarden en normen gelden: bv idee van opvoeding,
opleiding , normen en waarden die daar gelden, in deze maatschappij .
Allemaal normen die dit gebeuren kleuren. context staat in de bullets .
deze achtergrondelementen beïnvloeden productie en ontvangst v. tekst.
Maar hoe? volgende vraag: Hoe verhouden tekst en context zich tot
elkaar:
, TW: les 2 - macrostructuur
b. Tekst en context
i. Pragmatiek: Verschueren
Context wordt gefilterd en
geïnterpreteerd door
participanten.
Context kan pas relevant
worden wanneer hij door
taalgebruikers in een bepaalde
situatie wordt geactiveerd.
3 aspecten:
o Physical world :
Bv. Tijdens hoorcollege. Prof en wij in zelfde ruimte. Alleen
kijken we in andere richting. Dus veel overlap
o Social world
o Mental world
Meest privé. Weinig overlap. Bv. Wanneer je spreekt met
mensen met een andere cultuur, wordt je taalgebruik
aangepast op een bepaalde manier
ii. Systemic Functional Grammar: Halliday – Field, Tenor, Mode
Field: soort sociale interactie kan extern of intern zijn. Uit zich in de
manier van taalgebruik. Bv. Transitiviteit ( keuze bepaald woord),
categorisering, …
Tenor: wie zijn de deelnemers en hoe vehouden ze zich tot elkaar? uit
zich in modaliteit, keuzes van persoonlijk vnw., hieruit leid je
interpersoonlijke relaties af ( verschil in gebruik U en jij )
Mode: Welke rol speelt taal in interactie structuur tekst, opbouw, of
interactie door taal gedragen of niet, …
Rose, D.
benadrukt dat genres meer zijn dan enkel talige gebeurtenissen omdat het niet bij de talige
elementen wordt geplaatst.
= big D. niet louter taal als je spreekt over context maar ook over geheel dat zich samenstelt en daar
zitten ook contextfactoren bij
