Pedagogiek samenvatting
Leerdoelen
Je hebt inzicht gekregen in het belang van opvoeden en waarvoor je pedagogische kennis als
toekomstig beroepsprofessional nodig hebt.
Je hebt inzicht gekregen in de grote diversiteit van opvoeden en dat dus niet één, maar vele
manieren van opvoeden mogelijk zijn.
Je hebt inzicht gekregen op wat, ondanks de vele manieren van opvoeden, noodzakelijk is bij
opvoeden: wat is goed genoeg ouderschap en wanneer is het niet goed genoeg?
Je bent er bewust van geworden dat opvoeden niet alleen in een gezin gebeurt, maar ook in
de pedagogische civil society (school, sportvereniging).
Je bent je bewust geworden van je eigen opvoeding en dat je op basis van opvoedervaringen
een subjectief beeld hebt van wat opvoeden is.
Je bent je ervan bewust geworden dat opvoeden door de tijd heen veranderd en dat er door
pedagogen verschillend wordt gedacht over opvoeden.
Je bent je er van bewust geworden dat opvoeden lastig is en je weet welke
opvoedvaardigheden daarvoor nodig zijn.
Je hebt inzicht gekregen in factoren die veel invloed hebben op de opvoeding, zoals
maatschappelijke ontwikkelingen, cultuur, sociaaleconomische status.
Heb je basiskennis verworden over problematische opvoedstatus waardoor problematisch
gedrag kan ontstaan bij een kind.
Je bent je bewust geworden dat je als toekomstig (jeugd)professional een belangrijke
bijdrage levert aan het opvoeden en opgroeien van een kind en dat dit rechten en plichten
met zich meebrengt.
, Hoofdstuk 1: Het begrip opvoeden
Pedagogiek= kinderleiding’ (pedagogiek houdt zich bezig met de opvoeding van kinderen en
jeugdigen tot 18 jaar).
Andere woorden voor pedagogiek zijn:
1. Opvoedkundige= vaardigheden van de opvoeder
2. Opvoedingsleer= het vergaren kennis van de opvoeder
3. Opvoedingswetenschap= het ontwikkelen van theorieën over en methoden met betrekking
tot opvoeden
Hulpwetenschappen van de pedagogiek zijn; psychologie, sociologie, filosofie, theologie en
andragogie.
Opvoeding
= Alle omgang tussen ouder en kin waarbij gericht een relatie wordt aangegaan. In deze omgang zal
de ouder het kind ……. geven en daardoor zal de ouder de opvoeddoelen bereiken.
Wat is belangrijk bij opvoeden? Uitgaanspunten
-Liefde -Grenzen -Wederzijds respect
-Geborgenheid -Instructie -Voldoende veiligheid
-Veiligheid -Ondersteuning -Uitgedaagd om eigen beslissingen te nemen
-Intimiteit -Controle >Zelfontplooiing (maar in hoeverre?)
-Aandacht >passend bij de leeftijd
Gedrag van kinderen slaat soms om als ze overprikkeld zijn. Dit is niet oké maar het kan wel
voorkomen. Je doel in dit moment is om een kind rustig te krijgen.
Je moet verder kunnen kijken dan gedrag; veel ouders kunnen dat niet.
Window of tolerance= kinderen hebben moeite met het overzien van hun gevoelens en
kunnen daardoor de controle over hun gedrag verliezen (kind kan niet goed nadenken). Dit
kan worden opgelost door het kind rustig te maken. (Reactie kan vormen in hyperactief zijn
of juist terugtrekken).
Vier basisdimensies van opvoeden:
1. Ondersteuning bieden
2. Instructie geven
3. Controle uitoefenen
4. Grenzen stellen
, Ondersteuning bieden (1)
Hulpwoorden
Hulpwoorden: warmte, affectie, sensitiviteit, responsiviteit, ondersteunen door belonen,
ondersteunen door straffen.
Erkennen van emoties en gevoelens is belangrijk
Door het bieden van ondersteuning zal het kind meer vertrouwen ervaren
Warmte en affectie duiden op de emotionele beschikbaarheid van een ouder
Sensitiviteit en responsiviteit houdt in dat ouders reageren op de signalen die een kind geeft
ten aanzien van zijn behoeften en gevoelens
Straf wordt gebruikt ter ondersteuning van het gewenste gedrag gebruikt, maar kan ook
averechts werken. Straffen vereist consequent gedrag van de ouders. Ouders proberen te
werken aan gedragsregulatie. (Negeren is ook een straf)
Beloning stimuleert gewenst gedrag
Ondersteuning kan op materieel en emotioneel gebied worden gegeven.
Instructi e geven (2)
Hulpvragen
We geven mensen vaak te veel of te weinig instructie.
Vb. Een kind gooit eten op de grond > niet doen! > Wat moet je wel doen?
Als een kind wordt overladen met emoties kan het volgende gebeuren:
1. Het kind zal geen eigen initiatieven durven ontplooien
2. Het kind zal te veel bezig zijn met wat de ouder zal denken van de acties die het van plan is
te ondernemen, waardoor het niet durft te handelen.
Controle uitoefenen (3)
Hulpvragen
Hoe kan je controle op een positieve manier uitoefenen?
Autoritair= Ouder bepalen van een kind doet en moet
Autoritatief= Uitleggen waarom je iets doet en de inspraak van het kind meenemen
Grenzen stellen (4)
Hulpvragen
Gedragsverandering vindt plaats door middel van beïnvloeding. Gedrag wat is aangeleerd kan
namelijk ook weer worden afgeleerd.
Waar heeft grenzen stellen mee te maken?
Welke rol speelt het straffen en belonen hierin?
Waar is het kind het meest bij gebaat als het gaat om grenzen stellen?
Leerdoelen
Je hebt inzicht gekregen in het belang van opvoeden en waarvoor je pedagogische kennis als
toekomstig beroepsprofessional nodig hebt.
Je hebt inzicht gekregen in de grote diversiteit van opvoeden en dat dus niet één, maar vele
manieren van opvoeden mogelijk zijn.
Je hebt inzicht gekregen op wat, ondanks de vele manieren van opvoeden, noodzakelijk is bij
opvoeden: wat is goed genoeg ouderschap en wanneer is het niet goed genoeg?
Je bent er bewust van geworden dat opvoeden niet alleen in een gezin gebeurt, maar ook in
de pedagogische civil society (school, sportvereniging).
Je bent je bewust geworden van je eigen opvoeding en dat je op basis van opvoedervaringen
een subjectief beeld hebt van wat opvoeden is.
Je bent je ervan bewust geworden dat opvoeden door de tijd heen veranderd en dat er door
pedagogen verschillend wordt gedacht over opvoeden.
Je bent je er van bewust geworden dat opvoeden lastig is en je weet welke
opvoedvaardigheden daarvoor nodig zijn.
Je hebt inzicht gekregen in factoren die veel invloed hebben op de opvoeding, zoals
maatschappelijke ontwikkelingen, cultuur, sociaaleconomische status.
Heb je basiskennis verworden over problematische opvoedstatus waardoor problematisch
gedrag kan ontstaan bij een kind.
Je bent je bewust geworden dat je als toekomstig (jeugd)professional een belangrijke
bijdrage levert aan het opvoeden en opgroeien van een kind en dat dit rechten en plichten
met zich meebrengt.
, Hoofdstuk 1: Het begrip opvoeden
Pedagogiek= kinderleiding’ (pedagogiek houdt zich bezig met de opvoeding van kinderen en
jeugdigen tot 18 jaar).
Andere woorden voor pedagogiek zijn:
1. Opvoedkundige= vaardigheden van de opvoeder
2. Opvoedingsleer= het vergaren kennis van de opvoeder
3. Opvoedingswetenschap= het ontwikkelen van theorieën over en methoden met betrekking
tot opvoeden
Hulpwetenschappen van de pedagogiek zijn; psychologie, sociologie, filosofie, theologie en
andragogie.
Opvoeding
= Alle omgang tussen ouder en kin waarbij gericht een relatie wordt aangegaan. In deze omgang zal
de ouder het kind ……. geven en daardoor zal de ouder de opvoeddoelen bereiken.
Wat is belangrijk bij opvoeden? Uitgaanspunten
-Liefde -Grenzen -Wederzijds respect
-Geborgenheid -Instructie -Voldoende veiligheid
-Veiligheid -Ondersteuning -Uitgedaagd om eigen beslissingen te nemen
-Intimiteit -Controle >Zelfontplooiing (maar in hoeverre?)
-Aandacht >passend bij de leeftijd
Gedrag van kinderen slaat soms om als ze overprikkeld zijn. Dit is niet oké maar het kan wel
voorkomen. Je doel in dit moment is om een kind rustig te krijgen.
Je moet verder kunnen kijken dan gedrag; veel ouders kunnen dat niet.
Window of tolerance= kinderen hebben moeite met het overzien van hun gevoelens en
kunnen daardoor de controle over hun gedrag verliezen (kind kan niet goed nadenken). Dit
kan worden opgelost door het kind rustig te maken. (Reactie kan vormen in hyperactief zijn
of juist terugtrekken).
Vier basisdimensies van opvoeden:
1. Ondersteuning bieden
2. Instructie geven
3. Controle uitoefenen
4. Grenzen stellen
, Ondersteuning bieden (1)
Hulpwoorden
Hulpwoorden: warmte, affectie, sensitiviteit, responsiviteit, ondersteunen door belonen,
ondersteunen door straffen.
Erkennen van emoties en gevoelens is belangrijk
Door het bieden van ondersteuning zal het kind meer vertrouwen ervaren
Warmte en affectie duiden op de emotionele beschikbaarheid van een ouder
Sensitiviteit en responsiviteit houdt in dat ouders reageren op de signalen die een kind geeft
ten aanzien van zijn behoeften en gevoelens
Straf wordt gebruikt ter ondersteuning van het gewenste gedrag gebruikt, maar kan ook
averechts werken. Straffen vereist consequent gedrag van de ouders. Ouders proberen te
werken aan gedragsregulatie. (Negeren is ook een straf)
Beloning stimuleert gewenst gedrag
Ondersteuning kan op materieel en emotioneel gebied worden gegeven.
Instructi e geven (2)
Hulpvragen
We geven mensen vaak te veel of te weinig instructie.
Vb. Een kind gooit eten op de grond > niet doen! > Wat moet je wel doen?
Als een kind wordt overladen met emoties kan het volgende gebeuren:
1. Het kind zal geen eigen initiatieven durven ontplooien
2. Het kind zal te veel bezig zijn met wat de ouder zal denken van de acties die het van plan is
te ondernemen, waardoor het niet durft te handelen.
Controle uitoefenen (3)
Hulpvragen
Hoe kan je controle op een positieve manier uitoefenen?
Autoritair= Ouder bepalen van een kind doet en moet
Autoritatief= Uitleggen waarom je iets doet en de inspraak van het kind meenemen
Grenzen stellen (4)
Hulpvragen
Gedragsverandering vindt plaats door middel van beïnvloeding. Gedrag wat is aangeleerd kan
namelijk ook weer worden afgeleerd.
Waar heeft grenzen stellen mee te maken?
Welke rol speelt het straffen en belonen hierin?
Waar is het kind het meest bij gebaat als het gaat om grenzen stellen?
