ADL in kaart brengen
Hoorcollege: ADL als middel om de diagnose van neurocognitieve stoornissen te stellen
1. Milde en majeure neurocognitieve stoornissen
Drie symptomen van cognitieve stoornissen
- Cognitie
o Primaire symptomen
o Cognitieve beperkingen: aandacht stoornissen, geheugenproblemen, problemen in
executieve functies, problemen met taal, …
- ADL
o Secundaire symptomen
o Moeilijk om ADL uit te voeren en hierin beperkinegn ervaren: gradueel en progressief
(geleidelijk aan wordt het erger)
- Gedrag
o Secundaire symptomen
o Verandering in gedrag
o Vb. angststoornissen, verlies aan initiatief zoals apathie, psychose, wantrouwen, …
DSM- V: milde en majeure neurocognitieve stoornissen (vroeger: “dementie”)
- Betekenisvolle (manifeste) achteruitgang
o T.o.v. vroeger niveau van functioneren (→ verandering op vlak van functionering)
▪ Treedt op in één of meer cognitieve domeinen (aandacht, executieve functies, taal,
waarneming/motoriek, sociale cognitie, leren/geheugen)
- Leidt tot een afhankelijk bij dagelijkse activiteiten
- Steeds meer ondersteuning/hulp nodig bij de complexe activiteiten van dagelijks leven
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 1
, - Mild: diagnose van mild cognitive impairment (beperkingen op vlak van cognitive en ADL, maar die
zijn nog niet van die mate of grootorde dat er sprake is van dementie; maar deze evolueren naar
dementie)
o Compensatiestrategieën nodig of aanpassingen nodig in het dagelijsk functioneren; dus
wel nog autonoom uitvoeren maart met vb. hulpmiddelen; activiteiten trager of
eenvoudiger uitvoeren
▪ Sprake van bewaarde autonomie, maar verandering in het niveau van het
dagelijkse functioneren
- Majeur: diagnose van dementia
o Cognitieve problemen zijn zo ernstig, dat het tot een afhankelijkheid leidt -> beroep doen
op anderen om de activiteiten uit te voeren
- Onderscheid wordt gemaakt op vlak van de impact van de cognitieve stoornissen op dagelijkse
activiteiten → Evaluren van ADL om een diagnose te stellen
Criteria dementia & MCI of prodromale AD
- Dementie
o Cognitieve achteruitgang
o Functionele achteruitgang (implicaties op activiteiten dagelijks leven)
o Gedragsemotionele problemen
o Verlies aan autonomie
- MCI of prodromale AD (= converteren naar Alzheimerdementie -> het evolueert ernaartoe)
o Cognitieve achteruitgang die groter is dan normaal o.b.v. leeftijd en opleiding, maar
minder is dan bij dementie
o b-ADL blijft intact, minimale beperkingen op i-ADL
o Subtiele beperkingen in complexe ADL
Onderlijnd: we moeten een manier vinden om ADL in kaart te brengen die kan ondersteunen in de
correcte diagnostiek van dementie
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 2
, 2. Een goed begrip van ADL
Typologieën activiteiten in ergotherapie
- Verschillende modellen die gekend zijn zoals CFE, PEO, CMOP-E, …
- Schema: typologieën die auteurs benoemen wanneer ze spreken van ADL
o Verschillende opdelingen, maar komt soms op hetzelfde neer
▪ Activiteiten die zorgen voor producttiviteit, werk, arbeid
▪ Activiteiten die zorgen voor hobby’s, ontspanning en plezier
▪ Activiteiten die je uitvoert om voor jezelf te zorgen
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 3
Hoorcollege: ADL als middel om de diagnose van neurocognitieve stoornissen te stellen
1. Milde en majeure neurocognitieve stoornissen
Drie symptomen van cognitieve stoornissen
- Cognitie
o Primaire symptomen
o Cognitieve beperkingen: aandacht stoornissen, geheugenproblemen, problemen in
executieve functies, problemen met taal, …
- ADL
o Secundaire symptomen
o Moeilijk om ADL uit te voeren en hierin beperkinegn ervaren: gradueel en progressief
(geleidelijk aan wordt het erger)
- Gedrag
o Secundaire symptomen
o Verandering in gedrag
o Vb. angststoornissen, verlies aan initiatief zoals apathie, psychose, wantrouwen, …
DSM- V: milde en majeure neurocognitieve stoornissen (vroeger: “dementie”)
- Betekenisvolle (manifeste) achteruitgang
o T.o.v. vroeger niveau van functioneren (→ verandering op vlak van functionering)
▪ Treedt op in één of meer cognitieve domeinen (aandacht, executieve functies, taal,
waarneming/motoriek, sociale cognitie, leren/geheugen)
- Leidt tot een afhankelijk bij dagelijkse activiteiten
- Steeds meer ondersteuning/hulp nodig bij de complexe activiteiten van dagelijks leven
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 1
, - Mild: diagnose van mild cognitive impairment (beperkingen op vlak van cognitive en ADL, maar die
zijn nog niet van die mate of grootorde dat er sprake is van dementie; maar deze evolueren naar
dementie)
o Compensatiestrategieën nodig of aanpassingen nodig in het dagelijsk functioneren; dus
wel nog autonoom uitvoeren maart met vb. hulpmiddelen; activiteiten trager of
eenvoudiger uitvoeren
▪ Sprake van bewaarde autonomie, maar verandering in het niveau van het
dagelijkse functioneren
- Majeur: diagnose van dementia
o Cognitieve problemen zijn zo ernstig, dat het tot een afhankelijkheid leidt -> beroep doen
op anderen om de activiteiten uit te voeren
- Onderscheid wordt gemaakt op vlak van de impact van de cognitieve stoornissen op dagelijkse
activiteiten → Evaluren van ADL om een diagnose te stellen
Criteria dementia & MCI of prodromale AD
- Dementie
o Cognitieve achteruitgang
o Functionele achteruitgang (implicaties op activiteiten dagelijks leven)
o Gedragsemotionele problemen
o Verlies aan autonomie
- MCI of prodromale AD (= converteren naar Alzheimerdementie -> het evolueert ernaartoe)
o Cognitieve achteruitgang die groter is dan normaal o.b.v. leeftijd en opleiding, maar
minder is dan bij dementie
o b-ADL blijft intact, minimale beperkingen op i-ADL
o Subtiele beperkingen in complexe ADL
Onderlijnd: we moeten een manier vinden om ADL in kaart te brengen die kan ondersteunen in de
correcte diagnostiek van dementie
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 2
, 2. Een goed begrip van ADL
Typologieën activiteiten in ergotherapie
- Verschillende modellen die gekend zijn zoals CFE, PEO, CMOP-E, …
- Schema: typologieën die auteurs benoemen wanneer ze spreken van ADL
o Verschillende opdelingen, maar komt soms op hetzelfde neer
▪ Activiteiten die zorgen voor producttiviteit, werk, arbeid
▪ Activiteiten die zorgen voor hobby’s, ontspanning en plezier
▪ Activiteiten die je uitvoert om voor jezelf te zorgen
OLOD 8.1. – Leerpad B – 16/05/2021 3
