Samenvatting module 3: geriatrie (dementie)

GERIATRIE EN DEMENTIE (HC1)

LESDOELEN

 Je kan de belangrijkste kenmerken van een beperkte en uitgebreide
neurocognitieve stoornis beschrijven;
 Je kan het verlies aan autonomie in het uitvoeren van ADL bij
neurocognitieve stoornissen uitleggen;
 Je kent het belang van een vroegtijdige diagnose, en kan aangeven wat
jouw rol als ergotherapeut daarin is;
 Je kan de impact van jongdementie op het dagelijkse leven van personen
duiden;
 Je kan aangeven hoe je als ergotherapeut kan omgaan met de gevolgen
van dementie;
 Je kent de verschillende fasen van dementie en kan deze beschrijven;
 Je kan vanuit een filmfragment de verschillende fasen van dementie
herkennen en benoemen;
 Je kan aangeven hoe je je communicatie aanpast bij de verschillende fasen
van dementie;
 Je weet wat ROH, reminiscentie en snoezelen inhoud.


NEURODEGENERATIEVE STOORNISSEN

DEMENTIE, EEN NEURODEGENERATIEVE STOORNIS

AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION (APA)

 Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5)
 Handboek waarin psychiatrische en neuropsychiatrische stoornissen
beschreven erin
 DSM 5 beschreef het vroeger als: Delier, dementie, amnestische en andere
cognitieve stoornissen
 Neurocognitieve stoornissen (NCD) (zo wordt het nu beschreven in DSM 5)
 Hierdoor NCD op andere manier kunnen classificeren
 Neurocognitieve stoornissen worden kenmerken door achteruitgang van
de cognitieve vermogens en het functioneren in het dagelijkse leven. Deze
stoornissen ontstaan door letsels of aandoeningen die een invloed hebben op
de hersenfuncties
 Dementie hoort hier ook bij
 Neurodegeneratie is het proces waarbij de neuronen tijdens het
ziekteverloop aangetast worden waardoor ze steeds minder goed gaan
werken en uiteindelijk afsterven

1

Geriatrie en dementie – les 1 – 09/02/2021

,  Dementie hoort hier ook bij
 Geleidelijk aan, maar wordt steeds erger en erger




 Sprake van normale cognitie?
 Delirium? (= tijdelijke aandoening van verwardheid die voorbijgaat/ fase van
acute verwardheid)
 Welk soort?
 Mild of major (= majeur/ ernstig) NCD?
 Etiologie? (= achterliggende ziekte van die neurocognitieve stoornissen)
 Met of zonder gedragsstoornissen?


3 TYPES NCD (NEUROCOGNITIVE DISORDER)
 Classificatie volgens DSM 5
 Delier
 Delier kan wel een signaal zijn van beginnende dementie
 Vaak uitgelokt door vb. ziekte, infectie, veranderende omgeving, …
 Mild neurocognitive disorders
 Beperkte cognitieve stoornissen
 Mild Cognitive Impairment (MCI)
 Major neurocognitive disorders
 Uitgebreide cognitieve stoornissen
 Gradatie (o.b.v. invloed van cognitieve stoornissen op zelfredzaamheid
in dagelijkse activiteiten/ op het dagelijks functioneren)
 Licht
 Kleine invloed van cognitieve stoornissen
 Matig
 Ernstig

Als ergo moeten we het dagelijks functioneren in kaart brengen




2

Geriatrie en dementie – les 1 – 09/02/2021

, ADL- TRIADE B (ADL: ACTIVITEITEN DAGELIJKSE LEVEN)




 3 niveaus van functioneren: gestratificeerd volgens complexiteit en cognitieve
organisatie
 Basale ADL (b-ADL): zelfzorg -> die activiteiten die nodig zijn om te
leven
 Vb. zelf kunnen verplaatsen, zelf kunnen wassen, zelf naar toilet
gaan, ..
 Meest eenvoudige activiteiten
 Als eerste verwerven in het leven (vb. baby leert zelf eten, …)
 Instrumentele ADL (i-ADL): huishoudelijke activiteiten -> die activiteiten
die nodig zijn om zelfstandig te kunnen wonen en leven
 Vb. louter kunnen telefoneren, medicatie kunnen nemen,
boodschappen doen, …
 Geavanceerde ADL (a-ADL): vrijetijd, ontspanning, zelfontwikkeling ->
gaat verder dan hetgene dat echt noodzakelijk is
 Vb. lezen, smartphone kunnen gebruiken zoals videobellen, …
 Geven het leven kleur en verrijken het leven, maar zijn niet
noodzakelijk




3

Geriatrie en dementie – les 1 – 09/02/2021