Kritisch-emancipatorisch
paradigma
-
mens als gerechtigheid
51
,6. Kritisch emancipatorisch paradigma – mens als
gerechtigheid
7.1 Inleiding
Wat?
Maatschappijkritisch en mensenrechten zijn belangrijk
De mens : ethisch wezen met burgerrechten
Mensen in kwetsbare positie binnen een bredere context zien
mensen die zich in een kwetsbare maatschappelijke positie situeren
worden nooit ‘op zich’ beschouwd, maar gesitueerd worden binnen een
bredere context die deze kwetsbaarheid in de hand werkt of uitvergroot
context : als mede verantwoordelijk beschouwd voor de beperkingen en
mogelijkheden van mensen in kwetsbare situaties
deficitbenadering’ wordt verlaten om ruimte te maken voor een
mogelijkhedenbenadering
vertegenwoordigers
Internationaal : Paulo Freire en Martha Nussbaum,
Nederland : Ad Van Gennep, Geert Van Hove , Jos van Loon
7.2. Situering
Situering
Globale opkomst ’70-’80 (betogingen, emancipatorische bewegingen …)
Na het ‘Totale Instituten’-denken en het ‘normalisatieparadigma’,
verschuift vanaf jaren ’70-‘80 de klemtoon naar aandacht voor de
kwaliteit van bestaan van mensen met een ondersteuningsbehoefte
Maatschappijkritische grondtoon
vanuit burgers: kritische vragen en bewegingen naar de maatschappij en
het beleid
mensen gaan kritisch nadenken over de samenleving, naar de overheid
die samenleving vorm geeft
wegvallen van de grote verhalen
Bewustzijn van het einde van de grote waarheden, grote verhalen waarop
alles terugval
Er was religie als groot verhaal dar bepaalde wat een goed leven was en hoe mensen
hun leven behoorden te lijden 52
Postmodernisme : ontkennen van één groot verhaal als kader wat alles voorspelt
maar streeft naar meerdere kaders die inzichten en meerdere waarheden opleveren
, Benadering
Deficitbenadering : mensen werden beoordeeld volgens wat ze niet konden
Mogelijkhedenbenadering
Deficitbenadering : mensen moeten aan bepaalde waarden en normen voldoen
voldoe je hier niet aan dan kom je buiten de groep te staan)
Staan kritisch tegen deze benadering : moeten het verschil tussen mensen
zien weg te werken
Zorgkritische beweging
Verschillen zijn deviant en pathologisch, dus streven naar norm-alisatie
mensen moeten voldoen aan de norm als je aan de norm voldoet dan
krijg je hulp en ondersteuning
proces van ‘othering’
constructie van de ander als apart & gedissectioneerd : anders behandelen
van anderen a.d.h.v. machtsprocessen
Vb : maatschappij kiest over druggebruikers dat ze gestraft moeten
worden : kritisch want dit dringt in de hulpverlening
Grootschalige residentiële instituten
mensen werden binnengebracht in grote voorzieningen buiten de
samenleving om hen daar te behandelen moeten aan waarden en
normen voldoen om terug te mogen naar samenleving, vaak vervreemden
ze nog meer van samenleving en keren moeilijk terug
Het leven van mensen werd volledig overgenomen en geregisseerd door anderen
Professionals hebben de regie in handen binnen de instelling
Te grote afstand tussen cliënt en professioneel, strikte hiërarchie
de professionals hadden het te zeggen over het leven van de cliënt
Te grote discrepantie tussen binnen- en buitenwereld
Individualiteit en uniciteit van mensen werd genegeerd door ze louter als
groepswezens te beschouwen
individuele noden van mensen werden genegeerd
53
paradigma
-
mens als gerechtigheid
51
,6. Kritisch emancipatorisch paradigma – mens als
gerechtigheid
7.1 Inleiding
Wat?
Maatschappijkritisch en mensenrechten zijn belangrijk
De mens : ethisch wezen met burgerrechten
Mensen in kwetsbare positie binnen een bredere context zien
mensen die zich in een kwetsbare maatschappelijke positie situeren
worden nooit ‘op zich’ beschouwd, maar gesitueerd worden binnen een
bredere context die deze kwetsbaarheid in de hand werkt of uitvergroot
context : als mede verantwoordelijk beschouwd voor de beperkingen en
mogelijkheden van mensen in kwetsbare situaties
deficitbenadering’ wordt verlaten om ruimte te maken voor een
mogelijkhedenbenadering
vertegenwoordigers
Internationaal : Paulo Freire en Martha Nussbaum,
Nederland : Ad Van Gennep, Geert Van Hove , Jos van Loon
7.2. Situering
Situering
Globale opkomst ’70-’80 (betogingen, emancipatorische bewegingen …)
Na het ‘Totale Instituten’-denken en het ‘normalisatieparadigma’,
verschuift vanaf jaren ’70-‘80 de klemtoon naar aandacht voor de
kwaliteit van bestaan van mensen met een ondersteuningsbehoefte
Maatschappijkritische grondtoon
vanuit burgers: kritische vragen en bewegingen naar de maatschappij en
het beleid
mensen gaan kritisch nadenken over de samenleving, naar de overheid
die samenleving vorm geeft
wegvallen van de grote verhalen
Bewustzijn van het einde van de grote waarheden, grote verhalen waarop
alles terugval
Er was religie als groot verhaal dar bepaalde wat een goed leven was en hoe mensen
hun leven behoorden te lijden 52
Postmodernisme : ontkennen van één groot verhaal als kader wat alles voorspelt
maar streeft naar meerdere kaders die inzichten en meerdere waarheden opleveren
, Benadering
Deficitbenadering : mensen werden beoordeeld volgens wat ze niet konden
Mogelijkhedenbenadering
Deficitbenadering : mensen moeten aan bepaalde waarden en normen voldoen
voldoe je hier niet aan dan kom je buiten de groep te staan)
Staan kritisch tegen deze benadering : moeten het verschil tussen mensen
zien weg te werken
Zorgkritische beweging
Verschillen zijn deviant en pathologisch, dus streven naar norm-alisatie
mensen moeten voldoen aan de norm als je aan de norm voldoet dan
krijg je hulp en ondersteuning
proces van ‘othering’
constructie van de ander als apart & gedissectioneerd : anders behandelen
van anderen a.d.h.v. machtsprocessen
Vb : maatschappij kiest over druggebruikers dat ze gestraft moeten
worden : kritisch want dit dringt in de hulpverlening
Grootschalige residentiële instituten
mensen werden binnengebracht in grote voorzieningen buiten de
samenleving om hen daar te behandelen moeten aan waarden en
normen voldoen om terug te mogen naar samenleving, vaak vervreemden
ze nog meer van samenleving en keren moeilijk terug
Het leven van mensen werd volledig overgenomen en geregisseerd door anderen
Professionals hebben de regie in handen binnen de instelling
Te grote afstand tussen cliënt en professioneel, strikte hiërarchie
de professionals hadden het te zeggen over het leven van de cliënt
Te grote discrepantie tussen binnen- en buitenwereld
Individualiteit en uniciteit van mensen werd genegeerd door ze louter als
groepswezens te beschouwen
individuele noden van mensen werden genegeerd
53
