Manneke, A. (2003). Leerlingbegeleiding in de gezondheidszorg. Soest: Nelissen.
Hoofdstuk 4 Leerinhoud
Beoordelen: waarneming, die we interpreteren. Hierna komt een waardering aan de hand van een
norm. Beoordeling is waarde toekennen aan waargenomen en geïnterpreteerde gegevens. Voor een
goede beoordeling moeten beoordelingscriteria worden geformuleerd en geconcretiseerd.
Moeilijkheden bij een praktijkbeoordeling:
1. Dubbelrol begeleider-beoordelaar: de begeleider moet ook oordelen. Heeft te maken met het
tweeledige doel van leerling beoordeling: beoordeling is een middel tot beheersing en
beoordeling is een middel tot ontwikkeling.
2. Criteria voor een attitudebeoordeling zijn niet altijd duidelijk
3. Volledige objectiviteit is onmogelijk
4. Het beoordelingsgesprek is een moeilijk gesprekstype: spanning tussen begeleider en
beoordelaar kan hinderlijk zijn, moeilijk om negatief oordeel te geven, een leerling kan
moeilijke reacties geven.
4.1 De relatie tussen beoordelen en begeleiden
Begeleiden: doel: de leerling het vak leren. Onduidelijke term door: huiver voor hiërarchie,
verschillende onderwijsvisies (technisch-professioneel, persoonlijk), wisselwerking tussen persoons-
en beroepsgerichte aspecten van de opleiding. Voorwaarden voor een goede verbinding tussen
begeleiden en beoordelen:
Duidelijke overeenstemming over opleidingseisen/leerdoelen tussen de opleiding en praktijk
en tussen afdelingen.
Duidelijke afspraken over begeleiding.
De rol van de opleiding bij het beoordelen moet duidelijk zijn.
De procedures m.b.t. beoordeling moeten duidelijk zijn.
De beoordeling mag niet op zichzelf staan, maar is een deel van het leerproces.
4.2 Attitudebeoordeling
Attitude = gezindheid. Criteria rondom attitude zijn vaak onduidelijk. Vaak worden onderwijsdoelen
onderscheiden in:
cognitieve/intellectuele aspecten (het kennen/weten)
psychomotorische aspecten (het kunnen)
affectieve aspecten (attitude, het zijn)
Affectieve aspecten zijn veel subjectiever. Oplossingen voor problemen bij attitudetoetsing:
1. Onderscheid maken tussen productgericht en inspanningsgericht toetsen. Kennis en
vaardigheden worden meer productgericht getoetst (activiteiten verrichten om het leerdoel
te behalen, die getoetst worden), attitude meer inspanningsgericht (de leerling voert
opdrachten uit, het resultaat wordt niet getoetst)
2. Onderscheid maken tussen verschillende aspecten van attitude (cognitief, affectief en gedrag)
3. Attitude wordt niet getoetst (waarde oordeel)
4. Onderscheid maken tussen kunnen en zijn (affectief) en toetst alleen het kunnen, niet het
willen. Kanttekeningen:
a. Niet mogelijk de attitude volledig te omschrijven in termen van kunnen.
b. Attitude vertalen in gedragsaspecten wil niet zeggen dat je objectief bent.
c. Voorkomen moet worden dat je beoordelingen verschraalt om de objectiviteit.
d. Attitudes zijn met normen en waarden verbonden.
e. Onderschat niet de invloed van het doen.
4.3 Zo objectief mogelijk beoordelen/het vermijden van beoordelingsfouten
Hoofdstuk 4 Leerinhoud
Beoordelen: waarneming, die we interpreteren. Hierna komt een waardering aan de hand van een
norm. Beoordeling is waarde toekennen aan waargenomen en geïnterpreteerde gegevens. Voor een
goede beoordeling moeten beoordelingscriteria worden geformuleerd en geconcretiseerd.
Moeilijkheden bij een praktijkbeoordeling:
1. Dubbelrol begeleider-beoordelaar: de begeleider moet ook oordelen. Heeft te maken met het
tweeledige doel van leerling beoordeling: beoordeling is een middel tot beheersing en
beoordeling is een middel tot ontwikkeling.
2. Criteria voor een attitudebeoordeling zijn niet altijd duidelijk
3. Volledige objectiviteit is onmogelijk
4. Het beoordelingsgesprek is een moeilijk gesprekstype: spanning tussen begeleider en
beoordelaar kan hinderlijk zijn, moeilijk om negatief oordeel te geven, een leerling kan
moeilijke reacties geven.
4.1 De relatie tussen beoordelen en begeleiden
Begeleiden: doel: de leerling het vak leren. Onduidelijke term door: huiver voor hiërarchie,
verschillende onderwijsvisies (technisch-professioneel, persoonlijk), wisselwerking tussen persoons-
en beroepsgerichte aspecten van de opleiding. Voorwaarden voor een goede verbinding tussen
begeleiden en beoordelen:
Duidelijke overeenstemming over opleidingseisen/leerdoelen tussen de opleiding en praktijk
en tussen afdelingen.
Duidelijke afspraken over begeleiding.
De rol van de opleiding bij het beoordelen moet duidelijk zijn.
De procedures m.b.t. beoordeling moeten duidelijk zijn.
De beoordeling mag niet op zichzelf staan, maar is een deel van het leerproces.
4.2 Attitudebeoordeling
Attitude = gezindheid. Criteria rondom attitude zijn vaak onduidelijk. Vaak worden onderwijsdoelen
onderscheiden in:
cognitieve/intellectuele aspecten (het kennen/weten)
psychomotorische aspecten (het kunnen)
affectieve aspecten (attitude, het zijn)
Affectieve aspecten zijn veel subjectiever. Oplossingen voor problemen bij attitudetoetsing:
1. Onderscheid maken tussen productgericht en inspanningsgericht toetsen. Kennis en
vaardigheden worden meer productgericht getoetst (activiteiten verrichten om het leerdoel
te behalen, die getoetst worden), attitude meer inspanningsgericht (de leerling voert
opdrachten uit, het resultaat wordt niet getoetst)
2. Onderscheid maken tussen verschillende aspecten van attitude (cognitief, affectief en gedrag)
3. Attitude wordt niet getoetst (waarde oordeel)
4. Onderscheid maken tussen kunnen en zijn (affectief) en toetst alleen het kunnen, niet het
willen. Kanttekeningen:
a. Niet mogelijk de attitude volledig te omschrijven in termen van kunnen.
b. Attitude vertalen in gedragsaspecten wil niet zeggen dat je objectief bent.
c. Voorkomen moet worden dat je beoordelingen verschraalt om de objectiviteit.
d. Attitudes zijn met normen en waarden verbonden.
e. Onderschat niet de invloed van het doen.
4.3 Zo objectief mogelijk beoordelen/het vermijden van beoordelingsfouten
