WG 1
★ Hoofdstuk 3 Kolb & Wishaw
Hersenanatomie
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg.
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit twee componenten;
● Het somatische zenuwstelsel (bewust) → zorgt voor het overdragen van
sensorische informatie naar het centrale zenuwstelsel. Hier zijn onder andere de
zintuigen en skeletspieren bij betrokken.
● Het autonome zenuwstelsel (onbewust) → zorgt voor het functioneren van de
interne organen. Deze bestaat uit twee delen, het parasympatisch zenuwstelsel
(speelt een rol tijdens de rust) en het sympathisch zenuwstelsel (speelt een rol bij
de fight or flight mode/actief).
De hersenen worden beschermd door de schedel, de hersenvliezen, de hersenvloeistof en
de bloed- hersenbarrière. De hersenen ontvangen bloed via 4 slagaders; twee interne
halsslagaders en twee wervelslagaders.
3 soorten hersenvliezen;
1. Dura mater - harde hersenvlies
2. Arachnoïdale membraan – middelste hersenvlies
3. Pia mater - zachte hersenvlies
Neuronen en gliacellen
De hersenen worden gevormd uit een stamcel die zich vervolgens begint te delen. Door
,deze deling wordt er een voorlopercel (progenitor cel) geproduceerd. Een voorlopercel
deelt zich in een gliacel of neuron waarna deze zich specialiseren.
Specialisatie:
Neuron → sensorisch neuron, motorisch neuron, interneuron.
Gliacel → oligodendrocytes, astrocytes, microglia, Schwann cellen en ependymale cellen.
Grijze stof; bestaat uit de cellichamen van zenuwcellen.
Witte stof; bevat de lange uitlopers (de axonen) van zenuwcellen. De uitlopers van
zenuwcellen zijn omwonden door speciale isolerende cellen die een witte substantie
bevatten. Deze witte substantie is myeline en hieraan ontleent de witte stof haar naam.
3.3
1. Ontwikkeling van het brein - embryo → prosencephalon (front brain), mesencephalon
(middle brain) en rhombencephalon (hindbrain).
2. Ontwikkeling van brein - foetus → telencephalon (end brain), diencephalon (between
brain), mesencephalon, metencephalon (across brain) en myelencephalon (spinal brain).
3. Volledig ontwikkeld brein → forebrain, brainstem, spinal cord.
Linkerkant: embryo Rechterkant: foetus
3.4
Het ruggenmerg is een lange buisvormige structuur die zenuwvezels en zenuwcellen bevat.
Hierin bevinden zich opstijgende en dalende zenuwbundels. Via opstijgende banen bereikt
de sensorische informatie van de zintuigen de hersenen. Dit worden ook wel de afferente
banen genoemd. Via de dalende banen sturen de hersenen het lichaam aan. Dit worden
ook wel de efferente banen genoemd.
,De belangrijkste functie van het ruggenmerg is het doorgeven van berichten uit je lichaam
naar je hersenen en van je hersenen naar je lichaam. Deze berichten gaan door de witte
stof. Ook produceert het ruggenmerg reflexen.
Bell-Magendie law: de dorsale en posterieure wortels van het ruggenmerg zijn sensorisch
en de ventrale en anterieure wortels motorisch.
Als het ruggenmerg aan de onderkant onderbroken wordt kan iemand last krijgen van een
dwarslaesie; men is niet meer in staat om de benen te bewegen. Is de onderbreking hoger
dan kan men vaak ook de armen niet meer bewegen en is er sprake van een quadriplegie.
Craniale zenuwen
In ons lichaam bevinden zich 12 craniale zenuwen. Deze zenuwen komen rechtstreeks uit
de hersenen en geven informatie door tussen de hersenen en lichaamsdelen, voornamelijk
van en naar gebieden van het hoofd, de nek en de romp.
1. Reukzenuw
2. Optische zenuw
3. Oogbewegingzenuw
4. Uitwendige oogzenuw
5. Drielingzenuw
6. Zijwaartse oogbewegingzenuw
7. Aangezichtszenuw
8. Binnenoor zenuw
9. Keelholte zenuw
10. Zwervende zenuw
11. Spraak- en slikzenuw
12. Ondertongzenuw
3.5
De hersenstam ligt in het verlengde van het ruggenmerg en verbindt de grote hersenen met
de kleine hersenen en het ruggenmerg. De hersenstam bestaat uit 3 regio’s; de
middenhersenen (midbrain), achterhersenen (hindbrain) en het diencephalon. De kern
van de hersenstam bestaat uit hersenzenuwkernen die een regulerende functie uitoefenen.
, De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties zoals lichaamstemperatuur,
hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen, horen, proeven,
kauwen/slikken, het voelen van beweging en zwaartekracht.
Hindbrain
Het hindbrain bevat de kleine hersenen (cerebellum). De buitenkant van de kleine
hersenen wordt net als de grote hersenschors genoemd en bestaat uit gyri (= de cellen zijn
in elkaar gevouwen zodat er genoeg plaats is). Aan de buitenkant zijn hierdoor sulci,
parallelle groeven zichtbaar. Aangezien deze bij het cerebellum kleiner zijn worden ze folia
genoemd. De kleine hersenen spelen een rol bij motor coördinatie en motorisch leren. De
kleine hersenen bevatten zowel witte als grijze stof. In het hindbrain ligt ook de reticulaire
formatie, deze is verantwoordelijk voor de arousal van het zenuwstelsel. Schade aan dit
gebied kan permanent onbewustzijn veroorzaken.
De pons en de medulla hebben de controle over lichaamsbewegingen.
Midbrain
Het midbrain bestaat uit een onderste gedeelte, het tegmentum, en bovenste, tectum.
Het tectum bestaat uit twee bolletjes (bumps);
● Superior colliculi; visueel (boven)
● Inferior colliculi: auditief (onder)
De functie van het midbrain is de regulatie van
zintuiglijke en motorische functies en spelen
bijvoorbeeld een rol bij de totstandkoming van
oogbewegingen. Tevens worden hier ook visuele en
auditieve reflexen gecoördineerd.
Het tectum bevat verschillende belangrijke
onderdelen zoals de substantia nigra (speelt een rol
bij beweging en is verbonden met de basale ganglia
= Parkinson) en het periaqueductal gray matter
(speelt een rol bij het beheersen van soort-typisch
gedrag, en moduleren pijnreacties).
★ Hoofdstuk 3 Kolb & Wishaw
Hersenanatomie
Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg.
Het perifere zenuwstelsel bestaat uit twee componenten;
● Het somatische zenuwstelsel (bewust) → zorgt voor het overdragen van
sensorische informatie naar het centrale zenuwstelsel. Hier zijn onder andere de
zintuigen en skeletspieren bij betrokken.
● Het autonome zenuwstelsel (onbewust) → zorgt voor het functioneren van de
interne organen. Deze bestaat uit twee delen, het parasympatisch zenuwstelsel
(speelt een rol tijdens de rust) en het sympathisch zenuwstelsel (speelt een rol bij
de fight or flight mode/actief).
De hersenen worden beschermd door de schedel, de hersenvliezen, de hersenvloeistof en
de bloed- hersenbarrière. De hersenen ontvangen bloed via 4 slagaders; twee interne
halsslagaders en twee wervelslagaders.
3 soorten hersenvliezen;
1. Dura mater - harde hersenvlies
2. Arachnoïdale membraan – middelste hersenvlies
3. Pia mater - zachte hersenvlies
Neuronen en gliacellen
De hersenen worden gevormd uit een stamcel die zich vervolgens begint te delen. Door
,deze deling wordt er een voorlopercel (progenitor cel) geproduceerd. Een voorlopercel
deelt zich in een gliacel of neuron waarna deze zich specialiseren.
Specialisatie:
Neuron → sensorisch neuron, motorisch neuron, interneuron.
Gliacel → oligodendrocytes, astrocytes, microglia, Schwann cellen en ependymale cellen.
Grijze stof; bestaat uit de cellichamen van zenuwcellen.
Witte stof; bevat de lange uitlopers (de axonen) van zenuwcellen. De uitlopers van
zenuwcellen zijn omwonden door speciale isolerende cellen die een witte substantie
bevatten. Deze witte substantie is myeline en hieraan ontleent de witte stof haar naam.
3.3
1. Ontwikkeling van het brein - embryo → prosencephalon (front brain), mesencephalon
(middle brain) en rhombencephalon (hindbrain).
2. Ontwikkeling van brein - foetus → telencephalon (end brain), diencephalon (between
brain), mesencephalon, metencephalon (across brain) en myelencephalon (spinal brain).
3. Volledig ontwikkeld brein → forebrain, brainstem, spinal cord.
Linkerkant: embryo Rechterkant: foetus
3.4
Het ruggenmerg is een lange buisvormige structuur die zenuwvezels en zenuwcellen bevat.
Hierin bevinden zich opstijgende en dalende zenuwbundels. Via opstijgende banen bereikt
de sensorische informatie van de zintuigen de hersenen. Dit worden ook wel de afferente
banen genoemd. Via de dalende banen sturen de hersenen het lichaam aan. Dit worden
ook wel de efferente banen genoemd.
,De belangrijkste functie van het ruggenmerg is het doorgeven van berichten uit je lichaam
naar je hersenen en van je hersenen naar je lichaam. Deze berichten gaan door de witte
stof. Ook produceert het ruggenmerg reflexen.
Bell-Magendie law: de dorsale en posterieure wortels van het ruggenmerg zijn sensorisch
en de ventrale en anterieure wortels motorisch.
Als het ruggenmerg aan de onderkant onderbroken wordt kan iemand last krijgen van een
dwarslaesie; men is niet meer in staat om de benen te bewegen. Is de onderbreking hoger
dan kan men vaak ook de armen niet meer bewegen en is er sprake van een quadriplegie.
Craniale zenuwen
In ons lichaam bevinden zich 12 craniale zenuwen. Deze zenuwen komen rechtstreeks uit
de hersenen en geven informatie door tussen de hersenen en lichaamsdelen, voornamelijk
van en naar gebieden van het hoofd, de nek en de romp.
1. Reukzenuw
2. Optische zenuw
3. Oogbewegingzenuw
4. Uitwendige oogzenuw
5. Drielingzenuw
6. Zijwaartse oogbewegingzenuw
7. Aangezichtszenuw
8. Binnenoor zenuw
9. Keelholte zenuw
10. Zwervende zenuw
11. Spraak- en slikzenuw
12. Ondertongzenuw
3.5
De hersenstam ligt in het verlengde van het ruggenmerg en verbindt de grote hersenen met
de kleine hersenen en het ruggenmerg. De hersenstam bestaat uit 3 regio’s; de
middenhersenen (midbrain), achterhersenen (hindbrain) en het diencephalon. De kern
van de hersenstam bestaat uit hersenzenuwkernen die een regulerende functie uitoefenen.
, De hersenstam is verantwoordelijk voor onze basisfuncties zoals lichaamstemperatuur,
hartslag, ademhaling, bloeddruk, spijsvertering, oogbewegingen, plassen, horen, proeven,
kauwen/slikken, het voelen van beweging en zwaartekracht.
Hindbrain
Het hindbrain bevat de kleine hersenen (cerebellum). De buitenkant van de kleine
hersenen wordt net als de grote hersenschors genoemd en bestaat uit gyri (= de cellen zijn
in elkaar gevouwen zodat er genoeg plaats is). Aan de buitenkant zijn hierdoor sulci,
parallelle groeven zichtbaar. Aangezien deze bij het cerebellum kleiner zijn worden ze folia
genoemd. De kleine hersenen spelen een rol bij motor coördinatie en motorisch leren. De
kleine hersenen bevatten zowel witte als grijze stof. In het hindbrain ligt ook de reticulaire
formatie, deze is verantwoordelijk voor de arousal van het zenuwstelsel. Schade aan dit
gebied kan permanent onbewustzijn veroorzaken.
De pons en de medulla hebben de controle over lichaamsbewegingen.
Midbrain
Het midbrain bestaat uit een onderste gedeelte, het tegmentum, en bovenste, tectum.
Het tectum bestaat uit twee bolletjes (bumps);
● Superior colliculi; visueel (boven)
● Inferior colliculi: auditief (onder)
De functie van het midbrain is de regulatie van
zintuiglijke en motorische functies en spelen
bijvoorbeeld een rol bij de totstandkoming van
oogbewegingen. Tevens worden hier ook visuele en
auditieve reflexen gecoördineerd.
Het tectum bevat verschillende belangrijke
onderdelen zoals de substantia nigra (speelt een rol
bij beweging en is verbonden met de basale ganglia
= Parkinson) en het periaqueductal gray matter
(speelt een rol bij het beheersen van soort-typisch
gedrag, en moduleren pijnreacties).
